24 JUN, 2026 • Column
Nederland heeft geen gebrek aan innovatie. Wel aan actie.
Iedereen kent het moment. Je weet dat je nieuwe schoenen nodig hebt. Dus je vergelijkt, leest reviews, vraagt advies en denkt er nog eens een nachtje over na. Allemaal verstandig. Maar uiteindelijk moet je ze gewoon aantrekken en gaan lopen.
Dat moment is aangebroken voor het Nederlandse innovatiebeleid.
De analyse is al gemaakt
Over de analyse bestaat namelijk nauwelijks nog discussie. Nederland moet meer focus aanbrengen, meer keuzes maken en gerichter investeren in technologieën die bepalend zijn voor onze toekomstige welvaart. Het Advies-Wennink, de Nationale Technologiestrategie en tal van andere rapporten wijzen allemaal dezelfde kant op.
Aan inzichten geen gebrek. Aan kansen trouwens ook niet. Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen behoren tot de wereldtop in onder meer AI, quantum, fotonica, semicon en biotech. Ondernemers willen investeren. De ambities zijn groot. De basis onder dat alles is gelukkig redelijk op orde. Met instrumenten zoals de WBSO en de Innovatiebox ondersteunt Nederland innovatie al jarenlang effectief. Dat fundament moeten we behouden.
Een sterke basis is niet genoeg
Maar een sterke basis alleen is niet genoeg. Innovatie vraagt ook om richting. Om keuzes. Om een overheid die samen met bedrijven bepaalt waar Nederland het verschil kan maken en daar vervolgens langdurig aan bouwt. En juist daar lijken we nog steeds te twijfelen welke schoen we willen aantrekken.
Topsectoren ingeruild voor papier
Jaren geleden hadden we het topsectorenbeleid. Dat was niet perfect, maar het gaf focus. Inmiddels hebben we een reeks nieuwe strategieën, agenda’s en plannen. Waardevol, zeker. Maar soms bekruipt het gevoel dat we topsectoren hebben ingeruild voor papier. De analyses liggen er. De plannen ook. Wat nog ontbreekt, is de stap naar uitvoering.
Dat is niet omdat bedrijven stilzitten. Integendeel. Rond AI, quantum, fotonica en andere sleuteltechnologieën liggen ambitieuze investeringsplannen klaar. Wat vaak ontbreekt, is een overheid die als langdurige publieke partner naast die ambities gaat staan.
Van ambitie naar uitvoering
Ondertussen wachten andere landen niet. De Verenigde Staten, China en steeds meer Europese landen investeren miljarden in strategische technologieën. Daar worden plannen omgezet in fabrieken, productielijnen en nieuwe bedrijvigheid.
Nederland dreigt daardoor te blijven hangen tussen ambitie en uitvoering. Dat zou onnodig zijn. De kennis is er. De ondernemers zijn er. De plannen zijn er. Wat ontbreekt is de stap van analyse naar actie. De landen die straks vooroplopen in de technologie van de toekomst zijn niet de landen met de meeste strategieën. Het zijn de landen die op tijd in beweging komen.
Thomas Grosfeld
Teammanager economie
Lees onze position paper over dit onderwerp:



