Van Interne Markt naar eenheidsmarkt naar Één Markt

Tijdens de conferentie in Alden Biesen werd één boodschap glashelder: in een wereld van geopolitieke spanningen, strategische afhankelijkheden en toenemende internationale concurrentie is de interne markt ons sterkste economische instrument. Maar dan moet die markt wel écht functioneren De Europese Commissie bevestigt dat zelf in het Annual Single Market and Competitiveness Report 2026. De integratie van de interne markt is tot stilstand gekomen. Tegelijkertijd blijven veel belemmeringen bestaan en verslechtert de naleving van interne-marktregels: het conformiteitstekort is opgelopen tot 1,1 procent, ruim boven de doelstelling van 0,5 procent. Voor een open economie als Nederland is dat geen abstract probleem, maar een directe rem op groei, investeringen en werkgelegenheid.

Vrij verkeer van diensten

Nederland kampt met structurele arbeidskrapte, onder andere in techniek, industrie en de groene transitie. Tegelijkertijd blijven procedures voor erkenning van beroepskwalificaties omslachtig en vaak nog papier gebaseerd (Skills portability initiative). Ook detachering van werknemers gaat gepaard met hoge administratieve lasten. Wij pleiten voor volledige digitalisering van erkenningsprocedures, bindende termijnen en een risicogebaseerde vereenvoudiging van detacheringsregels (ESSPASS & e-declaration). Arbeidsmobiliteit moet een oplossing zijn voor krapte, geen extra drempel.

Vrij verkeer van goederen

Daarnaast vraagt ook het vrij verkeer van goederen om duidelijke politieke keuzes. Het Europese productkader (NLF) is verouderd, processen zijn traag en interpretaties lopen uiteen tussen lidstaten. Dat leidt tot fragmentatie, extra kosten en verlies aan schaal. De aangekondigde modernisering van het productregelgevingskader, via een European Product Act, moet daarom gericht zijn op echte harmonisatie, versnelling van standaardisatieprocedures en vergaande digitalisering, onder meer via het Digitale Productpaspoort.

Tegelijkertijd is handhaving cruciaal. Verschillen in markttoezicht tussen lidstaten leiden soms tot forumshopping en oneerlijke concurrentie, met name bij niet-conforme importen uit derde landen. Nederland heeft er belang bij dat markttoezicht sterker wordt gecoördineerd op EU-niveau (herziening CPC-regulering), dat nationale afwijkingen (“gold-plating”) worden teruggedrongen en dat product- en etiketteringsregels daadwerkelijk uniform worden toegepast. Een interne markt voor goederen werkt alleen als regels niet alleen bestaan, maar ook consequent worden gehandhaafd.

Daarnaast vraagt ook het vrij verkeer van goederen om duidelijke politieke keuzes. Het Europese productkader (NLF) is verouderd, processen zijn traag en interpretaties lopen uiteen tussen lidstaten. Dat leidt tot fragmentatie, extra kosten en verlies aan schaal. De aangekondigde modernisering van het productregelgevingskader, via een European Product Act, moet daarom gericht zijn op echte harmonisatie, versnelling van standaardisatieprocedures en vergaande digitalisering, onder meer via het Digitale Productpaspoort.

Tegelijkertijd is handhaving cruciaal. Verschillen in markttoezicht tussen lidstaten leiden soms tot forumshopping en oneerlijke concurrentie, met name bij niet-conforme importen uit derde landen. Nederland heeft er belang bij dat markttoezicht sterker wordt gecoördineerd op EU-niveau (herziening CPC-regulering), dat nationale afwijkingen (“gold-plating”) worden teruggedrongen en dat product- en etiketteringsregels daadwerkelijk uniform worden toegepast. Een interne markt voor goederen werkt alleen als regels niet alleen bestaan, maar ook consequent worden gehandhaafd.