17 MRT, 2026 • Column
Gemeenten, reserveer ruimte voor werk
Op 18 maart kiezen we nieuwe gemeenteraden. De keuzes die zij maken, bepalen hoe onze dorpen en steden zich ontwikkelen. Dat geldt ook voor een onderwerp dat vaak onderbelicht blijft: ruimte voor werk.
In verkiezingsprogramma’s gaat het veel over woningbouw. Over groen. Over leefbaarheid. Logisch. Iedereen wil een fijne buurt om in te wonen.
Wonen én werken in balans
Maar een dorp of stad is meer dan een verzameling huizen. Het is ook een plek waar ondernemers hun bedrijf hebben en waar mensen werken. Wie nieuwe woningen plant op een bedrijventerrein, ziet misschien ruimte: brede wegen, parkeerplaatsen, hallen voor productie of opslag. Te vaak wordt gedacht dat we het bedrijventerrein vol kunnen zetten met woningen. Maar wat gebeurt er met de bedrijven die er al zitten? En is het verstandig om woningen dicht op bedrijven te plannen, waar vrachtwagens vroeg vertrekken?
Het is dus nodig dat gemeenten in hun plannen ruimte voor ondernemers meenemen. Ruimte voor werk vraagt om bewuste keuzes. Gemeenten kunnen het verschil maken door in hun ruimtelijk beleid expliciet ruimte te reserveren voor bedrijven. Niet als sluitpost, maar vanaf het begin.
Schaarste aan bedrijventerreinen
Dat is hard nodig. Slechts 2,6 procent van Nederland is bestemd voor economie, en de ruimte op bedrijventerreinen is in grote delen van Nederland uitverkocht. Daardoor komen ondernemers in de knel, die hun bedrijf klaar willen maken voor de toekomst. Terwijl we weten dat er tot 2050 meer ruimte nodig is voor bedrijventerreinen, bijvoorbeeld voor een duurzame en circulaire economie. Bedrijven zorgen voor banen en zonder banen geen inkomen.
Gemeenten maken het verschil
Er ligt hier een belangrijke taak voor gemeenten. Door ondernemers vroeg aan tafel te vragen, ontstaan betere plannen. In de Regio Deal FruitDelta Rivierenland werken overheden en ondernemers samen aan het versterken en verduurzamen van bedrijventerreinen. Wonen en werken worden daar in samenhang bekeken, passend bij de regionale economie.
De oproep aan nieuwe gemeenteraden is helder: reserveer ruimte voor werk, ondersteun ondernemers bij het verbeteren van hun bedrijventerrein of winkelstraat en betrek hen bij ruimtelijke keuzes. Dat is goed voor bedrijven én voor de samenleving.
Een leefbare gemeente is een gemeente die ook kan werken.
Rik Enequist
Beleidssecretaris ruimtelijke ordening



