Bedrijven stellen investeringen uit: agenda voor groei hard nodig

Bijna de helft van de ondernemers verwacht het komend jaar investeringen in het eigen bedrijf uit te stellen. Wisselend overheidsbeleid is daarvan de belangrijkste reden. Dat raakt bedrijfsinvesteringen in belangrijke zaken als innovatie, verduurzaming en medewerkers, en daarmee de economische groei die Nederland nodig heeft om de stijgende overheidsuitgaven te kunnen blijven betalen. Ondernemers zijn somberder over de ontwikkeling van onze economie en maken zich in meerderheid zorgen over de gevolgen van de internationale spanningen voor hun eigen bedrijf. Dat en meer blijkt uit de PrinsjesdagPeiling 2026, die in opdracht van VNO-NCW en MKB-Nederland voor het vierde jaar op rij is uitgevoerd door KiesKompas onder bijna 3.500 ondernemers.

Ondernemers worden in hun investeringsbeslissingen niet alleen geremd door economische tegenwind, maar vooral door onzekerheid over de koers van de overheid. Ze weten onvoldoende welke regels, lasten en voorwaarden de komende jaren gaan gelden. Dat is een probleem voor heel Nederland, aldus de ondernemersorganisaties. Want investeringen zijn noodzakelijk om de productiviteit en het verdienvermogen van Nederland te versterken. De huidige economische groei is te laag om in de toekomst de stijgende overheidsuitgaven aan onder andere zorg, sociale zekerheid en veiligheid te kunnen blijven betalen. ‘Een economie die steviger moet groeien, heeft daarom een overheid nodig die ondernemers ruimte biedt, knelpunten oplost en beleid voor langere tijd voorspelbaar maakt. Gebeurt dat niet, dan blijven we het elk jaar weer over bezuinigingen hebben.’

Negatiever over economie

Ondernemers zijn iets negatiever over de economie dan vorig jaar. Bijna drie op de tien beoordeelt deze als (zeer) slecht en ruim de helft is (zeer) somber over de ontwikkeling van de economie in de komende twaalf maanden. Nog steeds zes op de tien beoordeelt het ondernemingsklimaat als (zeer) slecht, slechts 11 procent als goed.

Regeldruk, werkgeverslasten, sociale zekerheid

Gevraagd naar de knelpunten die het kabinet hoe dan ook moet aanpakken, is regeldruk nog altijd het meest genoemd. Het gaat ondernemers niet alleen om minder regels, maar ook om eenvoudigere regels, minder dubbele informatieverzoeken, minder administratie, stabielere wetgeving en snellere procedures. Op nummer twee en drie staan lagere werkgeverslasten en een beter werkend stelsel rond ziekte en arbeidsongeschiktheid, waarbij de twee jaar lange loondoorbetaling en bijbehorende re-integratieverplichtingen het meest concrete punt is.

Over de betrouwbaarheid van politiek en bestuur zijn ondernemers iets minder negatief dan een jaar geleden, al is nog steeds acht op de tien daar ontevreden over. Na het aantreden van kabinet-Jetten is de totale ontevredenheid iets afgenomen en is de groep die positief oordeelt licht gegroeid.

Koers op groei

VNO-NCW en MKB-Nederland roepen de politiek op om een gezamenlijke investerings- en groeikoers neer te zetten. Daarbij moeten de belangrijkste belemmeringen snel worden aangepakt zodat bedrijven in Nederland kunnen investeren. Dat zijn onder andere de hoge lastendruk, regeldruk, netcongestie, trage vergunningverlening en achterstallige investeringen in infrastructuur.  Belangrijk is verder dat de agenda van Wennink wordt uitgevoerd.

Volgens de ondernemersorganisaties is het nu tijd om echt met deze grote opgaven aan de slag te gaan. ‘We moeten werken aan oplossingen die langer meegaan dan één begrotingsjaar of kabinetsperiode. Alleen met een stabiele koers, een beter ondernemingsklimaat en voldoende investeringsruimte kunnen we de koek voor Nederland vergroten.’

Over de PrinsjesdagPeilingDe PrinsjesdagPeiling 2026 is uitgevoerd door Kieskompas in opdracht van VNO-NCW en MKB-Nederland. De online vragenlijst is ingevuld tussen 23 juli en 25 augustus 2026 door 3.473 ondernemers en bestuurders van bedrijven. De resultaten zijn representatief gemaakt voor provincie en branche.