Hoe de Merwedebrug deze transporteur nachtmerries bezorgt

Ruim anderhalve maand is de Merwedebrug nu dicht voor vrachtverkeer. En dat kost transporteurs zoals Henk Swijnenburg handenvol geld. Maar of compensatie erin zit... ‘Hier heb ik toch niet om gevraagd?’

 

Een hagelnieuw pand op een bedrijventerrein in Werkendam. Swijnenburg Transport staat er met grote letters op. Naast de kantoorruimte twee laaddocks. Maar geen vrachtauto te bekennen. Als je niet beter wist, zou je denken dat het pand nog in gebruik moet worden genomen. De werkelijkheid is anders. Nog geen drie maanden geleden liep Henk Swijnenburg trots als een pauw rond in zijn nieuwe bedrijfspand vlakbij de snelweg A27. Dat het nu nagenoeg leeg staat, heeft maar één reden: de afsluiting van de Merwedebrug in de A27 voor vrachtverkeer. Normaal gesproken rijden er dagelijks een kleine honderdduizend auto’s over de snelweg tussen Breda en Utrecht. Daaronder veel vrachtauto’s. Tot Rijkswaterstaat de brug over de Merwede op 11 oktober totaal onverwacht taboe verklaarde voor verkeer boven 3.500 kilo totaalgewicht. Bij een reguliere inspectie zouden in de stalen constructie van de brug haarscheurtjes zijn ontdekt. Swijnenburg was die dag nog over de brug gereden. Er leek niets aan de hand. Maar ineens was het over. Niemand wist meer waar hij heen moest. In een mum van tijd stond het verkeer muurvast. Niet alleen op de A27, maar ook op de andere wegen in de regio. Inderhaast ingestelde omleidingsroutes en de inzet van verkeersregelaars veranderden daar niets aan. En ook nu nog is er vaak geen doorkomen aan.

Al snel is er een verkeerschaos bij de Merwedebrug. Ook omdat vooral buitenlandse vrachtwagenchauffeurs de borden voor de brug niet volgen
Al snel is er een verkeerschaos bij de Merwedebrug. Ook omdat vooral buitenlandse vrachtwagenchauffeurs de borden voor de brug niet volgen
Foto: Jeroen Jumelet/ANP

Hier ligt het bedrijf van Henk Swijnenburg. Vlakbij de Merwedebrug

Tijdelijke huisvesting

Z’n grootste klant is een groothandel die producten levert aan bouwmarkten verspreid over heel Nederland. Het bedrijf is gevestigd in Gorinchem. De chauffeurs van Swijnenburg laden daar – aan de andere kant van de rivier, hemelsbreed een paar kilometer verderop – hun vrachtauto’s. Maar wat via de Merwedebrug tot voor kort een ritje was van amper een kwartier, kost sinds de onverwachte afsluiting al gauw anderhalf uur. ‘We moeten omrijden via de brug over de Waal bij Zaltbommel. Dat betekent per retourrit al gauw 100 kilometer extra. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de extra rijtijd. Retour al gauw drie uur.’ Swijnenburg had al snel door dat het herstel van de brug geen kwestie van weken was, maar eerder van maanden. Dus ging hij op zoek naar tijdelijke huisvesting aan de noordzijde van de Merwede. Gelukkig vond hij snel een geschikt terrein met loods. Helaas wel met een bijpassend hoge huur. Hij had geen keus. Alle vrachtauto’s van zijn bedrijf hebben inmiddels de tijdelijke stek in Gorinchem als thuisbasis. ‘Alleen de planning van het werk vindt nog plaats in Werkendam. Een bizarre situatie. Zeker als je bedenkt dat we nog geen drie maanden geleden onze nieuwbouw in gebruik hebben genomen.’

 

En toen ging het mis bij de Merwedebrug

Schadeclaim

Hij vraagt zich nog steeds af waarom de Merwedebrug zo abrupt dicht moest voor vrachtverkeer. ‘Volgens mij wist Rijkswaterstaat al veel langer dat de brug er slecht aan toe is. De A27 staat al jaren op de nominatie om te worden aangepast. Maar het project is keer op keer uitgesteld. En daarmee ook de renovatie van de brug.’ Swijnenburg schat de schade door de afsluiting van de Merwedebrug tot nu toe op ruim 40.000 euro. Er is een schaderegeling, maar hij vreest dat die hem weinig oplevert.

 

‘OP Z’N MINST MOET IK DE KOSTEN VOOR DE HUUR VAN HET TIJDELIJKE PAND TOCH KUNNEN VERHALEN?’

 

‘Rijkswaterstaat hanteert voor de toekenning van compensatie een ondergrens van 15 procent van de totale kosten. De kosten die wij hebben moeten maken, vallen daar ruim binnen. Dus ik vrees dat we kunnen fluiten naar ons geld. Natuurlijk, er is een stukje ondernemersrisico. Maar ik zou toch op z’n minst de kosten moeten kunnen verhalen die zijn gemoeid met de huur van het tijdelijke pand en de inzet van extra mensen en materieel.’ De situatie waar hij nu mee heeft te maken, doet hem denken aan die rond de Hollandse Brug. Deze belangrijke verbinding tussen Amsterdam en Flevopolder ging in 2007 ook van de ene op de andere dag dicht voor vrachtverkeer. En ook toen was compensatie een probleem. ‘Uiteindelijk heeft toen maar één transportondernemer geld gekregen. Da’s toch niet te geloven?’ Maar dat weerhoudt Swijnenburg er niet van om - net als vijf collega’s - tóch een verzoek in te dienen. ‘Als nadeelcompensatie langs die weg er niet in zit, komen er vervolgstappen’, klinkt het vastberaden. ‘Ik heb hier toch niet om gevraagd?’

Hoe werkt die nadeelcompensatie nou precies?Het verzoek tot nadeelcompensatie van transportondernemer Henk Swijnenburg gaat pas de deur uit als de Merwedebrug weer toegankelijk is voor het vrachtverkeer. Pas dan kan hij echt de balans opmaken. Zoals het er nu uitziet in de eerste week van december. Swijnenburg is niet de enige ondernemer die geld wil zien ter compensatie van de gemaakte extra kosten. Begin deze week meldde Rijkswaterstaat dat inmiddels zo’n 1,8 miljoen euro aan claims is binnengekomen. Het is overigens de vraag welk deel ervan wordt toegewezen. Aan welke voorwaarden een ondernemer moet voldoen om in aanmerking te komen voor een schadevergoeding, staat in de Beleidsregel nadeelcompensatie Infrastructuur. Daarin staat dat benadeelden alleen een vergoeding kunnen krijgen als zij de maatregel of de schade niet hadden kunnen voorzien. De schade mag ook niet vallen onder het normale ondernemersrisico. Schade beneden 1.000 euro wordt sowieso niet vergoed. Er geldt een drempel om te bepalen of tijdelijke schade van een bedrijf behoort tot het normale ondernemersrisico. Hoe hoog deze drempel is, wordt berekend op basis van omzet- of kostencijfers van de jaren voordat de schade zich voordeed. Een onafhankelijke commissie van deskundigen adviseert de minister van Infrastructuur en Milieu of een vergoeding op z’n plaats is en hoog die dan zou moeten zijn. Het laatste woord is uiteindelijk aan de minister. Ondernemers die schadevergoeding vragen, moeten er rekening mee houden dat ze elf pagina’s vragenlijsten moeten doorworstelen.

 

Berucht knelpuntUitgerekend in het jaar van de tijdelijke afsluiting viert de Merwedebrug z’n 55ste verjaardag. Een feestje met een rouwrandje dus. De 780 meter lange dubbele boogbrug verbindt de noord- en zuidoever van de Boven-Merwede met elkaar. De burg werd op 15 maart 1961 geopend door de toenmalige koningin Juliana. En is – in de verkeersinformatie hardnekkig de Brug bij Gorinchem genoemd – een berucht infra-knelpunt. Vorig jaar was hij zelfs goed voor een 12e plaats in de File top-50 van de VerkeersInformatieDienst.