29 JUN, 2021 • Column
Nederland verliest op het European Innovation Scoreboard: wat nu?
Je kunt niet altijd winnen, zo bleek onlangs maar weer eens. En nee, ik heb het niet over de verloren achtste finale tegen Tsjechië (maar wat zat ik mij te verbijten!). Want een stuk minder zichtbaar, maar daarom niet minder pijnlijk was het verlies van Nederland dat zichtbaar werd op het European Innovation Scoreboard.
Kopgroep van innovatieleiders
Dat scorebord is een ranglijst van de Europese Commissie die de prestaties van EU-landen laat zien als het gaat over onderzoek en innovatie. Nederland behoorde tot voor kort tot de kopgroep van de zogenoemde innovatieleiders in Europa. Dat zijn landen die meer dan 25 procent hoger dan het EU-gemiddelde scoren.
Gezakt naar de vijfde plaats
Helaas mag Nederland zich in 2021 geen innovatieleider meer noemen. We zijn namelijk gezakt van de vierde naar de vijfde plaats en scoren ‘nog maar’ 23 procent hoger dan gemiddeld. Niet Tsjechië maar België stootte Nederland van zijn vierde plek. Waarbij de top-drie bestaat uit Zweden, Finland en Denemarken.
Teleurstellende score
Vanwaar deze teleurstellende score? Hoe kan het dat wij 1,8 procent daalden, terwijl de EU als geheel 2,5 procent wist te stijgen en dus juist in de versnelling is gegaan? Nederland heeft immers uitstekende universiteiten en andere onderzoekscentra. Bovendien zijn we bovengemiddeld goed in publiek-private samenwerking en is er ook niets mis met onze ICT-infrastructuur.
Relatief weinig overheidssteun
Toch laten we het op bepaalde punten liggen. Op de eerste plaats doen we het in Nederland relatief slecht als het gaat om het omzetten van onze excellente kennis in innovatieve bedrijven. Bedrijven die vervolgens innovatieve producten en diensten kunnen verkopen op de internationale markt. Ook is er in Nederland relatief weinig overheidssteun voor bedrijfs-R&D.
Oproep van Kenniscoalitie
En ja, dat heeft dus gevolgen. Laten we het fluitsignaal daarom vooral niet negeren maar opvatten als een aanmoediging om er extra hard tegenaan te gaan. Het volgende kabinet moet volop inzetten op kennis en innovatie. Lees de oproep van de Kenniscoalitie er nog eens op na en breng de investeringen in innovatie naar de 2,5 procent van ons bbp in 2025. Van onze verdienkracht moeten we het hebben, dus zet daar ook het Groeifonds vol op in.
Meten met de Zweden
Als we het beste uit onszelf weten te halen weet ik zeker dat we ons spoedig weer kunnen meten met de Zweden, Finnen, Denen en Belgen. Laat de wedstrijd beginnen.
Reineke Timmermans
Beleidssecretaris innovatie en industriebeleid