19 MRT, 2026 • Nieuws

‘Samen werken aan leefbare, vitale stads- en dorpscentra’

Ondernemersorganisaties sturen 11-puntenplan naar nieuwe gemeentebesturen

Meer en betere publiek-private samenwerking is noodzakelijk om binnensteden en dorpskernen leefbaar, veilig en vitaal te houden. Veel stads- en dorpscentra kampen met leegstand, afnemende bereikbaarheid en veiligheidsproblemen en vaak zet het eenzijdige aanbod de kwaliteit onder druk. Ondernemers zijn hier een belangrijk onderdeel van de oplossing, maar dan moeten de randvoorwaarden wel op orde zijn. VNO-NCW en MKB-Nederland hebben daarom een ’11-puntenplan voor vitale stads- en dorpscentra’ opgesteld, dat laat zien wat nodig is en hoe ondernemers, gemeenten en andere betrokken partijen samen het verschil kunnen maken. Het plan wordt vandaag naar alle nieuwe gemeentebesturen gestuurd als input voor de lokale coalitieakkoorden die komende tijd worden gesloten.

Stads- en dorpscentra zijn het kloppend hart van elke gemeente. Het is de plek waar mensen wonen, werken en winkelen, elkaar ontmoeten en vrije tijd doorbrengen. Vitale binnensteden en dorpskernen houden gemeenten veilig en aantrekkelijk, ook voor bezoekers van buitenaf. Het zijn name ondernemers – van winkels, restaurants en café’s tot bioscopen, sportcentra, poppodia en andere culturele instellingen – die daarvoor zorgen. Zij zorgen voor levendigheid, sociale cohesie, banen en voorzieningen. Problemen in een binnenstad of dorpskern – van leegstand tot sociale onveiligheid – raken niet alleen hen, maar ook bewoners en bezoekers. En die vragen om een gezamenlijke aanpak, aldus VNO-NCW en MKB-Nederland. Samen met brancheorganisaties vertegenwoordigd in het platform Gastvrij Nederland en de Nationale Winkelraad van MKB-Nederland hebben zij daarvoor het plan gemaakt.

Integrale binnenstadsagenda

Daarin pleiten de ondernemersorganisaties op 11 punten voor concrete maatregelen. Zo vragen zij gemeenten om in samenwerking met ondernemers te komen tot één integrale agenda voor de binnenstad of dorpskern, omdat beleid nu te vaak versnipperd is en regels voor retail, horeca, cultuur, toerisme, sport, evenementen en wonen afzonderlijk worden ontwikkeld. Ook moeten gemeenten investeren in zaken als citymarketing en schone en aantrekkelijke openbare ruimten, om centra duurzamer en toekomstbestendig te maken.

Aanpak leegstand

Leegstand is de dood in de pot voor aantrekkelijke binnensteden en dorpscentra. Het vraagt om een gebiedsgerichte aanpak, aldus VNO-NCW en MKB-Nederland, met actieve regie en ruimte voor hergebruik en functiemenging. Zo moet wonen boven winkels worden gestimuleerd en tijdelijke invulling van leegstaande panden juridisch en praktisch eenvoudig worden gemaakt.
Ze benadrukken ook het belang van goede bereikbaarheid en een efficiënte logistiek. Venstertijden, zero-emissiezones en uiteenlopende lokale regels maken bevoorrading complex.

Lokale lasten in toom

De ondernemersorganisaties roepen de nieuwe gemeentebesturen op om de lasten voor ondernemers in toom te houden en eventuele gaten in de begroting niet op hen af te wentelen. De winstgevendheid in het mkb loopt al jaren terug en ondernemers kunnen alle gestegen kosten niet of nauwelijks doorberekenen in prijzen. VNO-NCW en MKB-Nederland pleiten daarom onder meer voor afschaffing van inefficiënte heffingen waarvan de uitvoeringskosten hoog zijn en voor duidelijke meerjarenafspraken over leges en tarieven voor vergunningen, zodat ondernemers voor langere tijd weten waar ze aan toe zijn.

De eerder deze week verschenen Nationale Peiling Ondernemingsklimaat van VNO-NCW en MKB-Nederland in samenwerking met KiesKompas laat zien dat ondernemers die lokale belastingen slecht beoordelen. Ze zien ook graag verbetering waar het gaat om de lokale regeldruk en de stabiliteit en voorspelbaarheid van het bestuur. Door dit soort belangrijke onderdelen van het ondernemingsklimaat op orde te brengen, kunnen gemeenten in samenwerking met hun ondernemers zo een basis leggen voor een sterke lokale economie en vitale binnensteden en dorpscentra.

binnensteden

Download het 11-puntenplan voor vitale stads- en dorpscentra