Aanhoudende droogte vraagt om structurele maatregelen

De aanhoudende droogte deze zomer is zorgelijk. Verschillende sectoren, waaronder de land- en (glas)tuinbouw, industrie, logistiek en recreatie, ondervinden hinder en schade. Ook andere bedrijven worden (indirect) geraakt. Door de lage waterstanden kunnen binnenvaartschepen minder vracht vervoeren, waardoor transportkosten oplopen. In de land- en (glas)tuinbouw zetten droogte en hitte de gewasopbrengsten onder druk, met gevolgen voor de verschillende schakels van de agrofoodketen. In de recreatiesector leidt de droogte tot meerdere problemen. Naast voor de watersportbedrijven heeft het gevolgen voor de gehele economische keten – jachthavens, verhuur, horeca, campings en retail. Ook leidt een verhoogd risico op natuurbranden tot extra maatregelen en onzekerheid, bijvoorbeeld voor campings en recreatieondernemers in natuurgebieden. Als de droogte aanhoudt, zullen steeds meer sectoren direct of indirect met de gevolgen te maken krijgen. VNO-NCW en MKB-Nederland staan hierover in nauw contact met hun leden en met de betrokken ministeries en overheden.

Door klimaatverandering nemen de frequentie en intensiteit van weerextremen, zoals droogte, hitte en extreme neerslag, toe. Structurele maatregelen zijn noodzakelijk om Nederland weerbaarder te maken tegen de gevolgen van klimaatverandering. We moeten veel meer water vasthouden: lokaal, bijvoorbeeld in wadi’s, én regionaal in grotere waterbergingsgebieden. Zulke projecten kunnen meerdere doelen dienen door waterberging te combineren met natuur, recreatie en een koelere leefomgeving tijdens hete perioden. Ook zijn aanvullende investeringen in infrastructuur nodig om rivieren en kanalen ook tijdens droge zomers zo goed mogelijk bevaarbaar te houden en de beschikbaarheid van water op peil te houden.

De urgentie vraagt om tempo van de overheid. De OESO wijst erop dat Nederland weliswaar internationaal vooroploopt op het gebied van waterveiligheid, maar dat de aanpak van droogte, hitte en andere klimaatadaptatie-opgaven kan worden versneld. Ondernemers kunnen en willen investeren in hun weerbaarheid, maar zijn daarbij afhankelijk van tijdige en samenhangende publieke investeringen en overheidsbeleid dat voortvarend wordt uitgevoerd. Daarbij zien we dat de effecten van droogte nu reeds voelbaar zijn. Zo kostte de droogte van 2018 de Nederlandse en Duitse economie samen zo’n €2,8 miljard volgens een studie van de Erasmus universiteit.

Om de effecten van de huidige droogte op te vangen, is het van belang dat we allemaal spaarzaam omgaan met water. Veel bedrijven investeren al in maatregelen die hen gereed maken voor een veranderend klimaat. VNO-NCW en MKB-Nederland steunen het Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing en werken samen met bedrijven, drinkwaterbedrijven en de overheid aan slimmer watergebruik, waterbesparing en hergebruik van water. Aanvullende adviezen vanuit de Rijksoverheid over hoe ondernemers zich het beste kunnen aanpassen aan klimaatverandering zijn daarbij wenselijk.

Voor de korte termijn blijven VNO-NCW en MKB-Nederland nauw in contact met hun leden en regionale verenigingen om de gevolgen van de droogte voor ondernemers en sectoren in beeld te houden. Zo kunnen we signalen tijdig ophalen en hierover in gesprek gaan met de betrokken ministeries. Daarbij zetten we ons ervoor in dat alle economische belangen zorgvuldig worden meegewogen, noodzakelijke maatregelen uitvoerbaar zijn voor ondernemers en de impact op bedrijven zoveel mogelijk beperken. Goede en tijdige communicatie is hierbij essentieel.