Reactie VNO-NCW en MKB-Nederland op internetconsultatie wetsvoorstel Wijziging toets op re-integratie-inspanningen en wia-voorschotregeling

Met deze brief reageren wij op de internetconsultatie van het Wetsvoorstel wijziging toets op re-integratie-inspanningen (RIV-toets) en WIA-voorschotregeling. VNO-NCW en MKB-Nederland zijn voorstander van de wijziging van de RIV-toets, maar vinden het onverteerbaar dat werkgevers financieel opdraaien voor het kwijtschelden van WIA-voorschotten als gevolg van de achterstanden bij UWV. Ook doen we de oproep om zo snel mogelijk werk te maken van het vergroten van de sociaal-medische beoordelingscapaciteit bij UWV, door onder andere verdergaande taakherschikking en/of samenwerking met de private sector.

Wijziging RIV-toets

Nederland kent een uitzonderlijk lange loondoorbetalingsplicht voor werkgevers bij ziekte. Geen land ter wereld komt ook maar in de buurt van de 104 weken die wij hier hebben. Behalve de loondoorbetalingsplicht hebben werkgevers in deze periode ook een re-integratieplicht om de zieke werknemer weer terug aan het werk te krijgen. Veel, met name kleine, werkgevers ervaren deze verplichtingen als een zware belasting en zien deze als een belemmering voor het aannemen van (vast) personeel.

Kleine werkgevers zijn bij het invullen van hun re-integratieverplichtingen vaak volledig afhankelijk van de adviezen van externe deskundigen. Toch zijn zij wettelijk gezien eindverantwoordelijk voor de re-integratie van de zieke werknemer. Dit kan ertoe leiden dat ze het advies van de bedrijfsarts volledig opvolgen en hun re-integratie-inspanningen daarop baseren, maar aan het einde van de rit toch een verlenging van de loondoorbetalingsperiode (loonsanctie) krijgen opgelegd, omdat de verzekeringsarts van UWV bij de RIV-toets anders denkt over de belastbaarheid van de werknemer dan de bedrijfsarts. Werkgevers ervaren hierdoor veel onzekerheid, omdat ze niet op het advies van de bedrijfsarts kunnen vertrouwen. Het is dan ook een zeer goede zaak dat met de invoering van dit wetsvoorstel een stuk van die onzekerheid verdwijnt en de verantwoordelijkheid komt te liggen waar die hoort: bij de deskundige. Een bedrijfsarts is een erkend medisch specialist op het gebied van werk en gezondheid, heeft geheimhoudingsplicht en is onderworpen aan tuchtrecht.

 

In onze ogen kan het wetsvoorstel ook een impuls geven aan de samenwerking tussen betrokken beroepsgroepen en de kwaliteit van de re-integratie, door onder andere de doorontwikkeling van het instrument BAR (Beschrijving van Arbeidsbelastbaarheid en Re-integratie). Bovendien levert invoering van dit wetsvoorstel een bijdrage aan het terugdringen van het tekort aan sociaal-medische beoordelingscapaciteit en dat is hoognodig. Daarom ondersteunen we de voorgestelde wetswijziging en doen we de oproep deze zo snel mogelijk door te voeren.

WIA-voorschotregeling

Als gevolg van de achterstanden bij het uitvoeren van sociaal-medische beoordelingen door UWV, moeten werknemers momenteel vaak lang wachten op hun WIA-beoordeling. In deze periode ontvangen ze een WIA-voorschot dat na de definitieve beoordeling niet wordt teruggevorderd, ook niet als mensen later geen recht blijken te hebben op een (volledige) WIA-uitkering. VNO-NCW en MKB-Nederland hebben begrip voor deze keuze, omdat de oorzaak van de voorschotverlening buiten de invloedsfeer van werknemers ligt en zij hiervan niet de dupe mogen worden. De oorzaak ligt echter ook niet bij werkgevers en zij draaien wél op voor de financiële lasten die hiermee gepaard gaan. Met dit wetsvoorstel worden de lasten weliswaar uit de (individuele) premie Werkhervattingskas (Whk) gehaald en dat is goed, maar ze komen via de Aof-premie toch alsnog bij alle werkgevers terecht. En dit gaat niet om een gering bedrag; de extra lasten die ontstaan doordat voorschotten niet of niet volledig worden teruggevorderd, bedragen structureel circa €93 miljoen op jaarbasis . VNO-NCW en MKB-Nederland zijn van mening dat de rekening voor de uitvoeringsproblemen bij het UWV niet op het bord van werkgevers mogen worden geschoven, want nogmaals, zij kunnen hier niets aan doen. De oorzaak ligt bij UWV. Het is dan ook niet meer dan logisch, redelijk en billijk dat deze lasten uit de algemene middelen worden betaald.

Structurele oplossing voor capaciteitstekort UWV urgenter dan ooit

De noodzaak tot het creëren van een wettelijke grondslag voor financiering van de WIA-voorschotten laat zien hoe groot en structureel de problematiek bij UWV is. Dit heeft niet alleen z’n weerslag op de mensen die zo lang in onzekerheid zitten over hun uitkering, maar ook op hun werkgevers en het functioneren van het stelsel als geheel. Doordat alle beschikbare capaciteit wordt gericht op de beoordelingen aan het einde van de wachttijd voor de WIA, zien we ook dat UWV veelal niet toekomt aan bijvoorbeeld herbeoordelingen, deskundigenoordelen en de Eerstejaars Ziektewet-beoordeling (EZWB). Dit zijn echter ook allemaal essentiële onderdelen van het stelsel voor ziekte- en arbeidsongeschiktheid. Het is dan ook urgenter dan ooit om een structurele oplossing voor het tekort aan sociaal-medische beoordelingscapaciteit te vinden, zeker tegen de achtergrond van het oplopend verzuim en WIA-instroom. Binnen het huidige stelsel kan hierbij worden gedacht aan verdergaande taakherschikking en samenwerking met de private sector. VNO-NCW en MKB-Nederland doen de oproep hier zo snel mogelijk werk van te maken.