Werkgevers: ‘Vandaag investeren, morgen profiteren’

Hoe zorgen we ervoor dat werknemers ook in 2035 kunnen rekenen op waardevol werk en goede arbeidsvoorwaarden? Die vraag moet volgens werkgeversorganisaties AWVN, VNO-NCW en MKB-Nederland centraal staan in het arbeidsvoorwaardenoverleg van 2027. De focus moet verschuiven van het verdelen van de loonruimte van vandaag naar het versterken van de verdiencapaciteit die de lonen en welvaart van morgen mogelijk maakt.

Dat schrijven AWVN, VNO-NCW en MKB-Nederland in de Arbeidsvoorwaardenagenda 2026, de inzet van de drie verenigingen voor de komende cao-besprekingen. Het is voor het eerst dat de werkgevers met een advies komen halverwege het jaar. Rond Prinsjesdag wordt de economische situatie voor de komende maanden duidelijk.

In de arbeidsvoorwaardenagenda ‘Vandaag investeren om morgen te profiteren’ stellen de gezamenlijke werkgevers vast dat tegen de achtergrond van de verslechterende positie van de Nederlandse economie en snel veranderende en vergrijzende arbeidsmarkt slechts één optie open blijft: investeren in het verdienvermogen van Nederlanders, Nederlandse ondernemingen en de Nederlandse samenleving. ‘Alleen door het verdienvermogen te vergroten, ontstaat ruimte voor goede arbeidsvoorwaarden en werkgelegenheid en voor de betaalbaarheid van zorg en sociale zekerheid.’

Drie oproepen

Voor het cao-overleg betekent dat een focus op de organisatie. ‘Loonstijging is alleen verantwoord wanneer een organisatie financieel gezond is en blijft. De vraag aan de cao-tafel is daarmee niet óf lonen moeten stijgen, maar hoe we ervoor zorgen dát ze kunnen stijgen. Daarom moet in het arbeidsvoorwaardenoverleg ook aandacht zijn voor arbeidsvoorwaarden die bijdragen aan slimmer, productiever en beter werk.’

De werkgeversorganisaties doen drie oproepen. De eerste is om te investeren in een gezamenlijke toekomstagenda. Belangrijk is dat vakbonden én werkgevers investeren in de onderlinge relatie. Startpunt daarbij kan een gezamenlijke analyse van het bedrijf of de sector zijn.

Koopkracht

De tweede oproep is om te investeren in ontwikkeling van werknemers en organisaties. ‘Duurzame productiviteitsgroei ontstaat door werk slimmer en beter te organiseren,’ schrijven de werkgevers. Ook moet veel geïnvesteerd worden in vaardigheden en werkvermogen van werknemers.

De derde oproep is om via het arbeidsvoorwaardenoverleg te investeren in toekomstige verdiencapaciteit. Loonafspraken dienen aan te sluiten bij de economische realiteit, productiviteit en continuïteit van de organisatie. Als de koopkracht tijdelijk wordt aangetast bijvoorbeeld als gevolg van inflatie of overheidsbeleid, ligt gericht ondersteunen van medewerkers die het moeilijk hebben meer voor de hand dan een ongerichte, algemene loonstijging. Maar dat gebeurt tot nu toe nog weinig.