Ook bankenrapport wil meer ruimte voor financiering bedrijfsleven

Bankenregels lijken iets voor toezichthouders en financiële experts. Toch bepalen ze ook hoeveel ruimte banken hebben om Nederlandse bedrijven te financieren. Dat maakt ze belangrijk voor iedere ondernemer.

Vorige week verscheen een rapport van de Europese Commissie over de concurrentiekracht van Europese banken. De Commissie trekt duidelijke conclusies: Europese banken zijn flink versterkt in termen van kapitaal- en liquiditeit. Dat is een goede ontwikkeling. Tegelijk zijn de regels zo uitgebreid geworden dat Europese banken minder goed kunnen concurreren met hun Amerikaanse collega’s. Volgens de Commissie is het tijd om te bekijken of alle regels nog wel doen waarvoor ze bedoeld zijn. Hier is dus nog werk te doen.

Waarom zijn strengere bankregels ook belangrijk voor ondernemers?

Dit onderwerp raakt niet alleen banken maar ook de bedrijven die ze financieren. Een goed voorbeeld van dit laatste zijn de kapitaalregels voor bedrijven zonder een externe kredietbeoordeling, een zogeheten credit rating. De meeste Nederlandse bedrijven hebben dat niet. Dat is ook logisch. Een rating is duur, kost veel tijd en is vooral bedoeld voor grote beursgenoteerde ondernemingen. Toch kan ook het midden en kleinbedrijf hiermee te maken krijgen. Onder de Bazel IV-regels moeten banken voor leningen aan bedrijven zonder rating namelijk meer kapitaal aanhouden. Daardoor wordt krediet duurder of moeilijker beschikbaar voor ondernemers.

Er is nu nog een overgangsregeling die dit opvangt, maar die loopt af in 2032. Dat lijkt nog ver weg, maar banken verstrekken vaak leningen met een looptijd van vijf jaar of langer. De keuzes die vandaag worden gemaakt worden dus nu al beïnvloed door de regels van morgen. Daarom moet deze regeling wat ons betreft een blijvend karakter krijgen. Europese bedrijven zijn veel afhankelijker van bankfinanciering dan bedrijven in de Verenigde Staten. Zo komt 95 procent van de externe financiering van het Europese mkb van banken. Ook in Nederland is dat de praktijk. Als de regeling dus afloopt, merken bedrijven dat niet alleen direct in hun financieringsmogelijkheden, het verstoort ook nog het speelveld met Amerikaanse bedrijven.

Waarom wil de Europese Commissie de bankregels aanpassen?

Het rapport van de Europese Commissie onderkent dit en wil bezien of deze rating-eis niet kunnen loslaten. Het rapport zet ook andere deuren open. Zo worden ook de regels voor financiering van infrastructuur met een nieuwe blik bezien, politiek een zeer actueel onderwerp. Nederland bijvoorbeeld heeft een investeringsopgave in infrastructuur van zo’n 80 miljard euro. Ook zijn er voorstellen om het vereiste kapitaal van banken beter te laten aansluiten op het risicoprofiel van hun leningen.

Deze Brusselse stappen sluiten nauw aan bij de inzet van VNO NCW en MKB NL om ruimte te bieden aan de financiële sector voor financiering van de economie. Europa, maar zeker ook Nederland moet de komende jaren tientallen miljarden investeren in het elektriciteitsnet, klimaat, wegen, veiligheid en andere belangrijke voorzieningen. De overheid kan dat niet alleen, dat kan en mag ook niet op grond van Europese begrotingsregels. Een belangrijk deel zal gefinancierd moeten worden door private financiers; die moeten daar dan wel de ruimt voor krijgen. Gelukkig onderkent de Europese Commissie dat.

Veiligere banken én meer investeringen: kan dat samengaan?

Goed aan de richting die de Commissie inslaat is ook dat het niet afdoet aan financiële stabiliteit. Niemand pleit voor minder veilige banken. Integendeel, sterke banken zijn juist een voorwaarde voor een sterke economie. Maar regels moeten wel beschermen zonder investeringen onnodig af te remmen.

De Europese Commissie zet met haar rapport een belangrijke stap. Maar het is slechts een eerste stap. ‘Brussel’ moet nu doorpakken. Net als het Nederlandse kabinet. Daarmee helpen we niet alleen de bankensector vooruit, maar vooral de bedrijven die investeren, groeien en Nederland draaiende houden.