Ondernemersorganisaties: Positieve punten in kabinetsplan, maar meer is nodig

VNO-NCW en MKB-Nederland vinden het goed dat het kabinet doelgerichte maatregelen neemt om bedrijven en burgers te helpen die financieel in de knel komen door de impact van de oorlog in het Midden-Oosten. Zo gaat de wegenbelasting omlaag voor bestelwagens en vrachtauto’s, neemt het kabinet maatregelen voor de luchtvaart en breidt het garantstellingsregelingen uit. Wel ontbreken nog maatregelen voor de zwaarst getroffen bedrijven. Grote moeite hebben zij met de dekking; structurele regelingen voor kleine en startende bedrijven worden geschrapt voor tijdelijke maatregelen.

De economische gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten zijn ook in Nederland steeds meer voelbaar. Met name transport en logistiek, industrie, bouw, retail en landbouw zien prijzen hard stijgen en ketens worden verstoord. Dit wordt verergerd door het al bestaande ongelijke speelveld met de directe buurlanden. Hoe langer de crisis duurt, hoe meer deze breed in de economie zal doorwerken; door inflatie en minder economische groei.

Om geraakte bedrijven te ondersteunen hebben de ondernemersorganisaties gepleit voor korte-termijn maatregelen die snel en doelgericht zijn. Ook moeten maatregelen niet leiden tot lastenstijgingen die via de achterdeur nog een keer terechtkomen bij al getroffen bedrijven. Ook is het niet verstandig als maatregelen leiden tot meer brandstofgebruik gezien de druk op de brandstofvoorziening; de Europese Commissie heeft dit lidstaten ook uitdrukkelijk gevraagd.

Ondersteuning

Het kabinet ziet de noden van bedrijven, stellen VNO-NCW en MKB-Nederland vast. Zo is het positief dat de zwaar getroffen transportsector en alle andere bedrijven met vrachtauto’s en bestelbussen worden geholpen met een lagere motorrijtuigenbelasting.

Dit biedt echter geen soelaas voor andere bedrijven met hoge brandstofprijzen die deze niet kunnen doorberekenen, zoals professioneel personenvervoer en grondverzet. Hier zijn aanvullende afspraken nodig. Ook is de vraag wat er na 1 juli gebeurt als de vrachtwagenheffing wordt ingevoerd (in plaats van de mrb).

De prijs van kerosine is sterk toegenomen en de beschikbaarheid staat onder druk. Daarom is het van belang dat luchtvaartmaatschappijen kunnen inspelen op deze veranderingen in de markt zonder hun slots te verliezen. VNO-NCW en MKB-Nederland zijn blij dat het kabinet zich hiervoor inzet.
Ook goed is de verruiming van de energie-investeringsaftrek (EIA), die ondernemers directe ondersteuning biedt bij het investeren in energiebesparende bedrijfsmiddelen.

Liquiditeitsproblemen

Een prangend punt zijn de liquiditeitsproblemen waar sommige bedrijven mee kampen. Het kabinet verruimt hiervoor garantstellingsmaatregelen, maar meer passende maatregelen zijn nodig, zoals het voorbereiden van belastinguitstel voor als deze situatie langer aanhoudt.

Het kabinet verhoogt ook de fiscale vrijstelling voor reiskosten. Deze maatregel moet wel tijdelijk zijn en elk bedrijf moet voor zich kunnen beslissen of dit nodig en passend is. Het gaat erom dat werkgevers die dat kunnen betalen medewerkers tegemoet kunnen komen zonder dat zij daarover belasting moeten afdragen.

Energie

Het is goed dat het kabinet het crisisplan olie activeert, waardoor sectoren zoals transport, raffinage en chemie goed worden betrokken bij scenario’s en maatregelen.
Voor de energie-intensieve industrie is het noodzakelijk dat de coalitieplannen voor verduurzaming naar voren worden gehaald, zoals de envelop elektriciteitsprijs en de indirecte kosten compensatie (IKC).

Het is teleurstellend dat het kabinet deze stap nu niet neemt. Temeer omdat budgettaire middelen meerjarig beschikbaar zijn en deze maatregelen op korte termijn de concurrentiekracht versterken. Ook nemen ze obstakels weg voor elektrificatie van de industrie.

Het kabinet neemt geen maatregelen voor de verzekerbaarheid van schepen die vastliggen in de straat van Hormuz. Dat is een groot probleem voor bedrijven die werken in die regio. Net als bijvoorbeeld Denemarken en Frankrijk moet Nederland hier stappen nemen.

Het is positief dat het kabinet inzet op het verminderen van de afhankelijkheid van energie en kunstmest met het oog op voedselzekerheid en betaalbaarheid, maar de doorwerking hiervan op voedselprijzen op korte termijn moet nog worden onderzocht, mede gezien het grote aandeel van energiekosten in de keten.

Grote moeite

VNO-NCW en MKB-Nederland hebben grote moeite met de gekozen dekking; tijdelijke maatregelen die worden gedekt met structurele lastenverzwaringen. Het versoberen van de startersaftrek maakt het starten van een onderneming (nog) minder aantrekkelijk; dat raakt ook start-ups in de techsector.

Het verlagen van de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek gaat ten koste van de investeringsmogelijkheid in het mkb en daarmee ons toekomstig verdienvermogen. De ondernemersorganisaties roepen het kabinet daarom op te zoeken naar alternatieve dekkingsopties die bovendien, net als de maatregelen, tijdelijk van aard zijn.
Zij blijven de komende tijd in gesprek met kabinet en Kamer over maatregelen en scenario’s.