Logistieke Alliantie: uitstel infrastructuur kost Nederland tientallen miljarden

Ondernemers betalen nu al dagelijks de prijs voor achterblijvende investeringen in infrastructuur. Files, omrijdroutes, onverwachte afsluitingen en beperkingen op cruciale verbindingen zorgen voor extra kosten, vertragingen en onzekerheid. Nieuw onderzoek van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) laat zien hoe hoog de maatschappelijke rekening van uitstel kan oplopen. Volgens de Logistieke Alliantie bevestigt het rapport dat achterblijvende investeringen in infrastructuur niet langer een sectoraal probleem zijn, maar een vraagstuk van nationaal belang.

‘Dit rapport maakt zichtbaar wat ondernemers al jaren ervaren’, zegt Elisabeth Post, voorzitter van de Logistieke Alliantie. ‘Iedereen kijkt naar de kosten van investeren, maar veel minder naar de kosten van niets doen. Het EIB laat zien dat die rekening enorm is. Ondernemers betalen die nu al door files, vertragingen, omrijdroutes en onverwachte afsluitingen. Dat raakt niet alleen het bedrijfsleven, maar uiteindelijk de hele Nederlandse economie en de consument.’ Het EIB berekent dat achterblijvende investeringen in bruggen, viaducten en sluizen tot 2035 kunnen leiden tot ruim 21 miljard euro maatschappelijke schade. Uitgesteld onderhoud zorgt volgens het rapport voor nog eens 2,5 miljard euro aan extra kosten. Zonder aanvullende maatregelen lopen de kosten daarna verder op.

Ondernemers betalen nu al de prijs

Volgens de Logistieke Alliantie zijn de gevolgen allang niet meer theoretisch. Het EIB becijfert dat de zestien stilgelegde wegprojecten leiden tot 12,4 miljoen extra voertuigverliesuren per jaar, waarvan 1,2 miljoen uur voor het vrachtverkeer. Samen met drie stilgelegde vaarwegprojecten veroorzaakt dat jaarlijks 363 miljoen euro aan maatschappelijke kosten. De publicatie van het rapport komt vlak voor de Algemene Financiële Beschouwingen en de begrotingsbehandeling van Infrastructuur en Waterstaat. Volgens de Logistieke Alliantie is dit hét moment waarop politieke keuzes gemaakt moeten worden over de toekomst van de Nederlandse infrastructuur. ‘De komende weken wordt bepaald welke prioriteiten Nederland stelt voor de komende jaren. Dit rapport laat zien wat de prijs is van verder uitstel. Juist nu kan de politiek nog keuzes maken die voorkomen dat die rekening verder oploopt.’

Onderhoud én aanleg zijn nodig

De Logistieke Alliantie ziet in het rapport ook een duidelijke boodschap voor politiek Den Haag. Onderhoud en vervanging zijn urgent, maar dat betekent niet dat aanlegprojecten automatisch kunnen worden geschrapt. Volgens het EIB leveren de negentien gepauzeerde weg- en vaarwegprojecten tussen de 9 en 12 miljard euro aan maatschappelijke baten op, tegenover circa 6,4 miljard euro aan investeringen.

Structurele oplossingen nodig

Volgens de Logistieke Alliantie vraagt een structureel probleem om een structurele aanpak. Daarom roept de Alliantie het kabinet en de Tweede Kamer op om structureel extra middelen vrij te maken voor infrastructuur en te werken aan een nationaal investerings- en financieringsplan voor de lange termijn. De Tweede Kamer moet daar zo snel mogelijk mee beginnen, anders volgt er volgens het rapport een onhoudbare situatie. ‘Incidentele oplossingen zijn niet genoeg. Nederland heeft behoefte aan een langjarige investeringsagenda die zekerheid biedt aan overheden, bedrijven en uitvoerende partijen. Alleen met structurele financiering voor onderhoud, vervanging én aanleg kunnen we voorkomen dat achterstanden verder oplopen en de economische schade verder groeit.’