Grootste daling ondernemersvertrouwen sinds 2022

Het ondernemersvertrouwen is aan het begin van het tweede kwartaal van 2026 scherp gedaald naar -14,8. Daarmee is sprake van de grootste daling sinds begin 2022, ten tijde van de laatste coronalockdown. Het ondernemersvertrouwen zit bovendien op het laagste niveau sinds eind 2022, toen de energieprijzen sterk stegen als gevolg van de Russische inval van Oekraïne. Meer ondernemers verwachten dat de prijzen de komende drie maanden zullen stijgen en een toenemend aantal ziet ook de winstgevendheid verslechteren. De onzekerheid over het economisch klimaat de komende maanden loopt dan ook op, met name in de industrie en de transportsector. Dat en meer blijkt uit de laatste COEN-enquête van het CBS, KVK, Het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB), MKB-Nederland en VNO-NCW.

Ondernemersvertrouwen in alle sectoren negatief

De terugval van het ondernemers vertrouwen is breed: in alle bedrijfstakken is het vertrouwen gedaald en negatief. Vooral in de bouwsector sloeg het vertrouwen hard om van +1,1 naar -29,4. In de landbouw is het vertrouwen met -36,3 het meest negatief, gevolgd door onder meer horeca en bouw. Ook sectoren die eerder nog positief waren, zoals informatie en communicatie en de autohandel, zijn inmiddels negatief.

Forse prijsstijgingen verwacht

Ondernemers verwachten dat de druk op de prijzen opnieuw zal toenemen. Per saldo verwacht 30 procent van de ondernemers dat de verkoopprijzen in de komende drie maanden zullen stijgen, tegen 20 procent een kwartaal eerder. In de bouw verwacht zelfs 63 procent van de ondernemers prijsstijgingen, en in de groothandel bijna 46 procent.

Winstgevendheid duidelijk verslechterd

De financiële positie van bedrijven staat verder onder druk. Per saldo zag bijna 9 procent van de ondernemers de winstgevendheid verslechteren in het afgelopen kwartaal, tegenover circa 6 procent een jaar geleden. De verschillen tussen sectoren zijn groot. In de landbouw verslechterde het saldo sterk naar -25 procent. In de horeca is het beeld het meest negatief met een saldo van -32,5 procent. Alleen in de informatie- en communicatiesector zijn ondernemers nog per saldo positief over hun winstgevendheid.

Arbeidsmarkt blijft knelpunt, maar andere problemen groeien snel

Het tekort aan arbeidskrachten blijft met circa 30 procent de meest genoemde belemmering, maar ligt duidelijk lager dan de piek van bijna 50 procent in 2022. Bijna 19 procent van de bedrijven ziet onvoldoende vraag als belangrijkste belemmering, terwijl circa 11 procent financiële beperkingen noemt. Het tekort aan productiemiddelen speelt nog bij ongeveer 8 procent van de bedrijven.
Opvallend is de sterke stijging van ‘andere belemmeringen’: van ruim 12 procent naar ruim 17 procent. Ondernemers wijzen daarbij op geopolitieke spanningen, economische onzekerheid en regeldruk. Daar tegenover staat dat bijna een derde van de bedrijven zegt momenteel geen belemmeringen te ervaren.