Een ‘achter de dijken-beleid’ past niet bij Nederland

Nederland kan zich in deze wereld geen halfslachtig buitenlandbeleid veroorloven. De begrotingsbehandeling Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp is geen technisch debat over posten en instrumenten, maar een belangrijk moment om te bepalen hoe weerbaar, veilig en welvarend ons land wil zijn. Het lijkt mij helder wat de boodschap moet zijn: internationaal beleid is geen kostenpost, maar een investering in onze toekomst.

Transaction-based

De wereldorde verschuift van rule-based naar transaction-based. Handel wordt geopolitiek, afhankelijkheden worden ingezet als machtsmiddel en partnerschappen staan onder druk. Juist voor een open economie als Nederland betekent dit dat wegkijken geen optie is. Onze vrede, veiligheid en ons verdienvermogen hangen direct samen met hoe we internationaal opereren. Dat vraagt om een sterk, geïntegreerd buitenlandbeleid waarin diplomatie, handel en internationale samenwerking elkaar versterken.

Samenwerking is essentieel

Een krachtige handelspositie en het benutten van kansen en bevorderen van handel begint bij zichtbaarheid én aanwezigheid. Een goed uitgerust postennetwerk, handelsinstrumentarium én het inzetten van economische missies zijn daarbij geen luxe, maar een strategische én economische noodzaak. Daar komt beleid samen, worden deuren geopend voor ondernemers en bouwen we relaties in nieuwe markten. Tegelijkertijd kunnen we internationale uitdagingen alleen samen aanpakken. Structurele, meerjarige publiek-private samenwerking is essentieel om kennis, uitvoeringskracht en sectorale expertise te behouden.

Strategische handel

Ook moeten we anders naar handelsverdragen kijken. Niet naïef, maar strategisch: met oog voor wederzijdse belangen, flexibiliteit voor opkomende economieën en duurzaamheid als gezamenlijke opgave, niet als eenzijdige stok achter de deur. Europees optreden is hierbij belangrijker dan ooit tevoren. Aansluiting op EU-beleid en instrumenten zoals de Global Gateway vergroot onze slagkracht en versterkt onze strategische autonomie.

IMVO

Internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen vormt de brug tussen handel en hulp. De nieuwe Europese IMVO-wetgeving kan alleen slagen als deze uitvoerbaar is in de praktijk. Dat vergt nu extra middelen van de overheid, naast een eigen bijdrage van bedrijven, sectorale samenwerking en een centrale plek voor IMVO in ontwikkelingsbeleid. De vereiste due‑diligencestappen uit deze wetgeving maken bedrijven ook weerbaarder. Bedrijven die weerbaarheid en IMVO integraal benaderen, zijn beter voorbereid op verstoringen, voldoen effectiever aan wetgeving en versterken tegelijkertijd hun concurrentiepositie.

Gelijkwaardige partnerschappen

Tot slot het mondiale Zuiden, en in het bijzonder Afrika. De Afrika-strategie ligt er, maar uitvoering blijft achter en terecht vroeg de Tweede Kamer daarom zeer recentelijk per motie om voortgang, herziening en versnelling hiervan. Gelijkwaardige partnerschappen, gericht op stabiliteit, handel en gezamenlijke groei, zijn onmisbaar en moeten we nu snel invulling aan geven.

Investeer in buitenlandbeleid

De keuze is simpel: investeren in een samenhangend en voorspelbaar buitenlandbeleid, of onze positie laten verzwakken. Voor een sterk, weerbaar en sociaal Nederland in de wereld is de eerste optie de enige verstandige.

Carola Baller

Strategisch Beleidsadviseur Internationaal Ondernemen

Marhijn Visser

Strategisch Beleidsadviseur Internationaal Ondernemen en Projectleider IMVO