Afspraken met kabinet over meer banen voor nieuwkomers

Voorzitter Marijke Vuik van MKB-Nederland heeft vanmiddag mede namens VNO-NCW en AWVN haar handtekening gezet onder een gezamenlijke intentieverklaring met minister Aartsen (Werk en Participatie). De ondernemersorganisaties spreken daarmee af zich te zullen inzetten voor de kabinetsambitie om de komende vier jaar 75.000 nieuwkomers – statushouders en kansrijke asielzoekers – extra in Nederland aan het werk te helpen. De minister gaat op zijn beurt aan de slag met de knelpunten die werkgevers nu ervaren als zij nieuwkomers in dienst willen nemen.

In Nederland verblijven veel nieuwkomers die willen en kunnen werken, maar bij wie dat om verschillende redenen nog niet goed lukt. Daardoor blijft de arbeidsparticipatie van bijvoorbeeld statushouders achter bij die van de overige beroepsbevolking. En dat terwijl werkgevers op de huidige arbeidsmarkt iedereen die kan werken, nodig hebben. Veel sectoren, zoals bouw, techniek, zorg en logistiek, kampen met structurele personeelstekorten.

Passend werk

VNO-NCW en MKB-Nederland willen zich er graag voor inspannen om voor eind 2030 75.000 nieuwkomers extra aan het werk te helpen. Niet alleen vanwege de personeelskrapte, maar ook omdat betaald werk belangrijk bijdraagt aan de zelfstandigheid, taalontwikkeling en sociale participatie en integratie van nieuwkomers.

Het kabinet en de ondernemersorganisaties streven er onder meer naar dat meer asielzoekers gaan werken, meer statushouders al gedurende hun inburgering betaald werk doen, en dat meer statushouders terechtkomen in banen waarin zij duurzaam en maximaal bijdragen aan voor Nederland (maatschappelijk) cruciale sectoren. Uitgangspunt is ook dat nieuwkomers zoveel mogelijk worden begeleid naar werk dat past bij hun werkervaring en niveau, met mogelijkheden voor praktijkgerichte scholing op de werkvloer en doorgroei.

‘Die doelstellingen halen we alleen als alle betrokken partijen goed samenwerken’, zei MKB-Nederland voorzitter Vuik vanmiddag tijdens het werkbezoek dat zij met minister Aartsen in dit kader had aan een bedrijf in Barneveld dat al met succes statushouders in dienst heeft. ‘Kabinet, werkgevers, maar bijvoorbeeld ook gemeenten, uitvoeringsorganisaties en onderwijsinstellingen hebben hier een rol.’

Te veel belemmeringen

Het is volgens de ondernemersorganisaties van groot belang dat het voor werkgevers eenvoudiger wordt om nieuwkomers aan te nemen. Zij willen wel, maar er zijn nu te veel belemmeringen die nu nog in de weg staan. Zo moet voor werkgevers veel beter in beeld worden gebracht wat mensen aan kennis, opleiding, ambitie en werkervaring hebben. Ook knellen inburgeringslessen overdag nu vaak met de behoefte van werkgevers om statushouders voltijds in te zetten. Het is daarom goed dat de minister zich ervoor inzet dat deze lessen zoveel mogelijk buiten de werktijden om plaatsvinden.

Werk centraler

Werkgevers hebben te maken met versnipperde regie: veel loketten en een onduidelijke taakverdeling tussen gemeenten, COA, onderwijs, werkcentra en maatschappelijke organisaties. Regels en werkwijzen kunnen per gemeente verschillen, administratieve procedures (rond onder andere het BSN, tewerkstellingsvergunningen) duren vaak te lang met als risico dat werkgevers afhaken, en er is weinig begeleidingscapaciteit. Daarnaast is de risicoverdeling te eenzijdig: werkgevers investeren in werving, scholing en begeleiding maar dragen het risico van uitval bij verhuizing, regelgeving, administratieve vertraging of psychosociale problemen. ‘Het is belangrijk dat de minister met zijn aanpak werk veel centraler wil zetten in het gehele stelsel van asiel en inburgering en op dit soort punten doorbraken wil realiseren’, aldus Vuik.