WRR: Nederland niet goed voorbereid op digitale ontwrichting

16-09-2019

Nederland is voorbereid op allerlei verschillende rampenscenarios als overstromingen, grote branden en aanslagen, maar niet op een grootscheepse digitale ontwrichting. Dat blijkt uit een rapport van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR).

 

Volgens de WRR wordt de samenleving steeds afhankelijker van digitale systemen, maar is zij onvoldoende voorbereid op systeemuitval. Bij rampen is in grote lijnen duidelijk wat er moet gebeuren, maar als digitale systemen van vitale processen uitvallen, dan ligt de verantwoordelijkheid bij partijen waarvan de overheid afhankelijk is. "Dit maakt het lastig om de ernst van incidenten te kunnen vaststellen en het hoofd te bieden aan een digitale ontwrichting", aldus de WRR.

 

Duidelijkheid

Cybersecurity alleen is niet langer voldoende, concludeert de WRR. Een betere voorbereiding van de overheid, bedrijven en de samenleving op digitale ontwrichting is nodig. Het moet duidelijk worden wie ingrijpt, wie welke bevoegdheid heeft en hoe we ons voor bereiden. Op die vragen is vooralsnog onvoldoende antwoord.

 

Slachtoffers

Nederland wordt steeds afhankelijker van digitale systemen die vaak ook aan elkaar gekoppeld zijn. Er kan volgens de WRR enorme schade ontstaan en er kunnen slachtoffers vallen als die systemen niet naar behoren functioneren. Er zijn ook verschillende voorbeelden van hoe het mis kan lopen: de cyberaanval WannaCry bijvoorbeeld liet een deel van de Britse gezondheidszorg uitvallen, NotPetya legde in Nederland de productie van belangrijke medicijnen plat en bracht één van de grootste containerrederijen ter wereld in de problemen. Ook fouten, softwareproblemen of kapotte servers kunnen een groot effect hebben op het functioneren van digitale systemen. In juni was er bijvoorbeeld een storing van noodnummer 112.

 

Advies

De raad beveelt dan ook aan dat er een wettelijke bevoegdheid komt voor de partijen en instanties die bij een digitale ramp in actie moeten komen. Ook zou er een cyberafhankelijkheidsbeeld moeten komen van de partijen, digitale processen en diensten waarvan de Nederlandse samenleving afhankelijk is. Bij het beleid voor vitale infrastructuur moet er volgens de Raad meer aandacht worden besteed aan de ketens en netwerken die vitale processen ondersteunen.