SER vindt kabinetsaanpak van laaggeletterdheid niet voldoende

15-04-2019

Het kabinet heeft in maart plannen gepresenteerd om laaggeletterdheid aan te pakken, maar ziet de urgentie van dit probleem niet voldoende. In de Kamerbrief van minister van Engelshoven (Onderwijs) werden wel maatregelen aangekondigd, maar te weinig middelen. Dat zegt de Sociaal-Economische Raad (SER) in het advies Samen werken aan taal over laaggeletterdheid.

 

Ook andere problemen

In Nederland hebben naar schatting 2,5 miljoen mensen moeite met taal, rekenen en digitale vaardigheden. Dat is een enorm maatschappelijk probleem. Bovendien is laaggeletterdheid vaak ook een oorzaak van andere problemen zoals schulden, slechte gezondheid, armoede of een slechte woonsituatie. Mariëtte Hamer, SER-voorzitter: "Laaggeletterdheid is in Nederland nog altijd een groot probleem, niet alleen voor de laaggeletterden zelf, maar ook voor werkgevers en overheid. Meer urgentie, middelen en samenwerking zijn nodig om deze grote maatschappelijke uitdaging écht aan te pakken."

 

Urgentie

Mensen willen hun kinderen kunnen voorlezen, online bankieren of gebruik maken van sociale media. Voor veel laaggeletterden is dat moeilijk. Maar ook voor hun werkgevers (meer dan de helft van laaggeletterden werkt) is het een probleem. Veiligheidsvoorschriften en werkinstructies moeten bijvoorbeeld kunnen worden gelezen door alle werknemers. Ook hebben werkgevers mensen nodig met steeds meer taal- en digitale vaardigheden om concurrerend te kunnen zijn.

 

Landelijk beleid, regionale aanpak

Om laaggeletterdheid aan te pakken, is een landelijk beleid met regionale uitvoering hard nodig, door diverse overheden, werkgevers- en werknemersorganisaties en maatschappelijke organisaties. De SER adviseert om meer landelijke regie te voeren vanuit het kabinet én meer geld ter beschikking te stellen. Het kabinet legt de verantwoordelijkheid nu te veel bij de gemeenten. De 84 miljoen euro van het kabinet is te weinig om 2,5 miljoen mensen te kunnen helpen. Bovendien kan het budget veel effectiever ingezet worden door betere samenwerking tussen gemeenten en werkgevers, maatschappelijke organisaties en onderwijs. Tot slot is kennisuitwisseling nodig, bijvoorbeeld door een kenniscentrum.

 

Maatwerk

Meer maatwerk is noodzakelijk om de andere problemen aan te pakken, zoals armoede, gebrek aan zorg of een slechte woonsituatie. Het UWV en de schuldhulpverlening moeten bijvoorbeeld alert zijn op de behoefte aan taalcursussen en daarvoor verwijzen. Werkgevers en collega's op de werkvloer zouden hier ook een veel actievere rol in kunnen krijgen. Werkgevers kunnen bijvoorbeeld laaggeletterde medewerkers opleidingen op maat bieden. Ook vakbonden kunnen via de onderzoek- en ontwikkelingsfondsen bijdragen aan scholing binnen bedrijven.

Commentaar VNO-NCW en MKB-Nederland
Wij roepen ondernemers op om bij ons te melden waar zij behoefte aan hebben om dit probleem mede aan te kunnen pakken. Ook vragen wij ondernemers ons goede voorbeelden en ervaringen te sturen van de aanpak van laaggeletterdheid in hun bedrijven en instellingen. Met deze kennis kunnen wij verder aan de slag en goede voorbeelden kunnen we verspreiden, zodat laaggeletterdheid sneller en effectiever kan worden aangepakt.