Conjunctuurinformatie: Consumptie blijft achter bij economische groei

26-08-2019

De uitgaven van huishoudens aan spullen en diensten zijn de afgelopen jaren achtergebleven bij de economische groei als geheel. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Dit komt vooral doordat er meer wordt uitgegeven aan aflossing van hypotheken door een verandering van de hypotheekregels.

 

Tussen 2008 en 2018 steeg het bruto binnenlands product (bbp) met 9,3 procent. De consumptie liep in dezelfde periode op met 5,7 procent op. Het aflossen van hypotheken kwam vooral na 2013 in een stroomversnelling, aldus het CBS. Sinds dat jaar is de hypotheekrenteaftrek beperkt, en is het vrijwel onmogelijk nog een aflossingsvrije hypotheek af te sluiten. Ook stimuleringsmaatregelen van banken droegen bij aan meer aflossingen.

 

De beperkte consumptiegroei heeft volgens het CBS niet te maken met de beperkte loongroei. Nederlanders zijn na 2013 steeds meer uren gaan werken, waardoor hun beschikbare inkomen minstens even hard steeg aan als het bbp.

 

Industrie voelt afkoeling Duitse economie

De omzet in de Nederlandse industrie is in het tweede kwartaal van dit jaar opnieuw gedaald. Volgens het CBS voelt Nederland de afkoeling van de Duitse economie, die ervoor zorgt dat er daar nu minder vraag is naar Nederlandse producten. Daarnaast ervaren veel bedrijven een tekort aan personeel als belemmering.

 

Vergeleken met het tweede kwartaal van vorig jaar hebben producenten 4,9 procent minder omgezet. Er werden tevens minder goederen van Nederlandse makelij geëxporteerd. Ook in het eerste kwartaal was de omzet van de industrie al lager dan een jaar eerder. Daarvoor was dat in meer dan twee jaar niet voorgekomen.

 

Deskundigen in Duitsland vrezen zelfs een recessie, terwijl de economische vooruitzichten wereldwijd steeds minder rooskleurig worden. De Duitsers gaan vanwege hun nauwe handelsrelatie met China gebukt onder de handelsoorlog. Verder heeft de Duitse auto-industrie het moeilijk door de grote overgang naar elektrische mobiliteit.

 

Consument minder optimistisch

De stemming onder consumenten is in augustus verslechterd. Het oordeel over het economisch klimaat werd daarbij negatiever, terwijl de koopbereidheid juist iets verbeterde. De graadmeter voor het consumentenvertrouwen kwam uit op 0, tegenover 2 in juli. Het gemiddelde van de afgelopen twintig jaar is min 4. Het vertrouwen bereikte in januari 2000 de hoogste stand ooit op 36. Het dieptepunt werd bereikt in maart 2013 met min 41.

 

Consumenten werden een stuk pessimistischer over de economie in de komende twaalf maanden, aldus het CBS. Ook zijn ze minder positief over de economie in de afgelopen twaalf maanden. Wat betreft koopbereidheid vinden consumenten de tijd voor een grote aankoop momenteel wat gunstiger. Maar over de financiële situatie in de komende twaalf maanden zijn ze wat minder positief dan in juli. Ook de verwachting van consumenten over de toekomstige werkloosheid verslechterde.

 

Het CBS publiceerde ook gegevens over de huishoudelijke consumptie in juni. In die maand bleken consumenten 1,7 procent meer te hebben besteed dan een jaar eerder. Er werd vooral meer uitgegeven aan kleding, woninginrichting en huishoudelijke apparaten

 

Huizenprijzen stijgen weer iets harder

Bestaande koopwoningen waren in juli 7 procent duurder dan in juli 2018. Dat meldt het CBS op basis van gegevens van het Kadaster. De prijsstijging is iets groter dan in de voorgaande maand. De gemiddelde prijs van een koopwoning maakte een sprongetje naar een recordstand van 309.689 euro. In juni was de gemiddelde prijs nog gezakt naar 301.736 euro. Het vorige record werd in mei bereikt, toen een koopwoning in doorsnee voor 303.240 euro van eigenaar wisselde.

 

In juli werden 21.039 woningen verkocht: 7,5 procent meer dan dezelfde maand een jaar eerder. In heel 2019 ligt het aantal verkochte woningen nog wel lager dan dat van 2018, mede door de krapte op de woningmarkt. Na zeven maanden ligt 2019 bijna 3 procent achter op het voorgaande jaar.