Corona & regels en veiligheid

VNO-NCW en MKB-Nederland zijn continu met de overheid in gesprek om ondernemers te helpen om de coronacrisis goed door te komen.

Wat de gevolgen zijn van het coronavirus weten bedrijven inmiddels maar al te goed. En ook wat de overheidsmaatregelen voor hen betekenen. Van maatregelen om social distancing op de werkvloer mogelijk te maken tot beperking van het aantal klanten/bezoekers en in sommige gevallen zelfs tijdelijke sluiting: iedereen merkt hoe hard de maatregelen van overheid en Veiligheidsregio’s ingrijpen. VNO-NCW en MKB-Nederland zijn continu met de overheid in gesprek om ondernemers te helpen om de coronacrisis goed door te komen, ook als het gaat om de consequenties van overheidsmaatregelen voor bedrijven en sectoren.

 

Aan welke regels moeten we ons houden?

Alle maatregelen die op dit moment gelden om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan – inclusief routekaarten – zijn te vinden op de website van de Rijksoverheid. Hier zijn ook de noodwet, de algemene maatregel van bestuur en de ministeriële regelingen te vinden die met ingang van 15 december 2020 gelden. Dat zijn de regels waarvoor een boete kan worden uitgeschreven.

 

Wat is de noodwet en hoe werkt die?

De noodwet – ook wel de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 – is een spoedwet waarin de wettelijke basis is geregeld voor de tijdelijke maatregelen die zijn genomen tegen de verspreiding van het coronavirus.

 

Hoe werkt de noodwet?

Deze noodwet vervangt de noodverordeningen waarin de maatregelen tegen verspreiding van COVID-19 zijn vastgelegd. Dat gebeurt met de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19.

 

Wanneer gaat de noodwet in?

De wet is op 1 december 2020 in werking getreden en geldt in beginsel tot 1 maart 2021 maar het kabinet kan besluiten om die termijn in te korten of te verlengen.

 

Waarom een noodwet?

Deze noodwet of spoedwet is bedoeld om het kabinet tijdelijk meer bevoegdheden te geven om maatregelen te treffen om de verspreiding van COVID-19 tegen te gaan. 

 

Noodwet of spoedwet

De termen noodwet en spoedwet worden geregeld door elkaar gebruikt. Officieel heet de wet de Tijdelijke wet maatregelen covid-19. 

 

Waar vind ik de tekst van de noodwet, de algemene maatregel van bestuur en de ministeriële regelingen die nu gelden?

De tekst van de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (ook wel de noodwet genoemd) vindt u hier. U vindt hier het besluit tot vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van de Tijdelijke wet maatregelen covid-19.

De tekst van de algemene maatregel van bestuur vindt u hier. Het gaat om het Tijdelijk besluit veilige afstand. Daarin staat dat de veilige afstand anderhalve meter is.

De ministeriële regeling van de ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van Justitie en Veiligheid en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties waarin de tijdelijke maatregelen nader zijn uitgewerkt, vindt u hier.

 

Is dit de enige tijdelijke noodwet?

Er gelden inmiddels meer tijdelijke noodwetten, zoals de Tijdelijke wet COVID-19 Justitie en Veiligheid waarin onder meer is geregeld hoe besluitvorming moet plaatsvinden in de algemene vergadering van verenigingen en naamloze en besloten vennootschappen zolang fysieke bijeenkomsten niet mogelijk zijn. De tekst van deze wet vindt u hier. Ook gelden er tijdelijke wetten op het gebied van tijdelijke huurovereenkomsten en digitale beraadslaging en besluitvorming voor overheden. De Tijdelijke wet verlenging tijdelijke huurovereenkomsten vindt u hier. En de Tijdelijke wet digitale beraadslaging en besluitvorming provincies, gemeenten, waterschappen en openbare lichamen vindt u hier.  

 

 

Hoe werkt social distancing en de veilige afstandsnorm?

Social distancing betekent sociale afstand. Hierdoor heb je minder contact met anderen of houd je afstand tot anderen en is de kans kleiner dat je elkaar besmet. Voorbeelden zijn bijvoorbeeld: thuiswerken, gespreide werktijden als thuiswerken niet mogelijk is, thuisblijven met luchtwegklachten en het mijden van plekken waar veel mensen bij elkaar kunnen komen.

 

Geldt de veilige afstandsnorm nog steeds?

De norm voor het houden van een veilige afstand van anderhalve meter om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan geldt nog steeds. Ook als een mondkapje wordt gedragen.

Er gelden enige uitzonderingen bijvoorbeeld voor personen die op hetzelfde adres wonen, opsporingsambtenaren, zorgverleners en onder omstandigheden bijvoorbeeld personen onder de 18 jaar.

Meer weten? Raadpleeg de wet Tijdelijke wet maatregelen covid-19 en de Regeling van de Ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van Justitie en Veiligheid en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 19 november 2020. Raadpleeg daarnaast de tekst van de wijziging op de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 naar aanleiding van de meest recente maatregelen die met ingang van 15 december gelden. Die tekst vindt u hier.

 

Geldt de veilige afstandsnorm ook voor het openbaar vervoer, taxi- en touringcarbedrijven?

Voor taxi- en touringcarbedrijven geldt de veilige afstandsnorm in beginsel niet, mits het gaat om vervoer van de ene locatie naar de andere en het vervoer geen recreatieve activiteit is.

 

Reservering en gezondheidscheck vooraf verplicht

Reservering is verplicht voor reizigers die van een taxi, een touringcar of een personenbusje gebruik willen maken. Ook moet de gezondheid van de reizigers tevoren worden geverifieerd.

De opsomming in deze tekst is niet volledig. Om te beoordelen welke regels voor u gelden, kijk in de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 en de Regeling van de Ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van Justitie en Veiligheid en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 19 november 2020.Raadpleeg daarnaast de tekst van de wijziging op de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 naar aanleiding van de meest recente maatregelen die met ingang van 15 december gelden. Die tekst vindt u hier.

 

Wat is de maximaal toegestane groepsgrootte ?

Wat is de maximaal toegestane groepsgrootte in openbare plaatsen sinds de nieuwe coronamaatregelen zijn ingevoerd?

Samenkomsten van meer dan 2 personen zijn niet toegestaan in een openbare plaats of een erf dat hoort bij een publieke of besloten plaats, met uitzondering van een woning. Er zijn enkele uitzonderingen, die te vinden zijn de Regeling van de Ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van Justitie en Veiligheid en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 19 november 2020. Raadpleeg daarnaast de tekst van de wijziging op de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 naar aanleiding van de meest recente maatregelen die met ingang van 15 december gelden. Die tekst vindt u hier.

 

Wat is de maximaal toegestane groepsgrootte in besloten binnenruimten sinds de nieuwe coronamaatregelen zijn ingevoerd?

Samenkomsten van meer dan 30 personen per zelfstandige ruimte in een besloten binnenruimte zijn niet toegestaan. Er zijn enkele uitzonderingen, die te vinden zijn de Regeling van de Ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van Justitie en Veiligheid en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 19 november 2020. Raadpleeg daarnaast de tekst van de wijziging op de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 naar aanleiding van de meest recente maatregelen die met ingang van 15 december gelden. Die tekst vindt u hier.

 

Uitzonderingen op het verbod

Zo gelden de verboden niet voor samenkomsten die noodzakelijk zijn voor de dagelijkse werkzaamheden van bedrijven. Noodzakelijk wordt heel beperkt uitgelegd. Als een activiteit ook digitaal kan, is een fysieke samenkomst niet noodzakelijk. Ook geldt het verbod niet voor uitvaarten, sommige onderwijs- en trainingsinstellingen en andere educatieve activiteiten en kinderopvang, tenminste voor zover het gaat om de opvang van kinderen van ouders in zogenoemde vitale beroepen. 

 

Wat betekenen de extra maatregelen voor productielocaties?

In besloten binnenruimten, zoals een productielokatie, geldt een maximum van 30 personen per zelfstandige ruimte. Een uitzondering geldt voor productielocaties, waar dat noodzakelijk is voor de continuering van de dagelijkse werkzaamheden. De regeling noemt in dat geval geen maximum.

Mag ik cash geld weigeren?

Het advies van de overheid is om zoveel mogelijk contactloos te betalen. Maar eurobankbiljetten en munten zijn wettig betaalmiddel. Uitgangspunt is dat deze in een betaling worden geaccepteerd. Kijk hier voor meer informatie.  

 

Wanneer is het dragen van een mondkapje verplicht?

Om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, is het dragen van een mondkapje met ingang van 1 december verplicht in alle publieke binnenruimten, stationsgebouwen en luchthavens. Denk bij publieke binnenruimten aan winkels en benzinestations. De verplichting tot het dragen van een mondkapje is vastgelegd in een zogenoemde ministeriële regeling. Die regeling is hier te vinden en geldt in eerste instantie voor een periode van 3 maanden. Verlenging is mogelijk.

 

Wanneer is een mondkapje niet verplicht?

Een mondkapje is niet verplicht als bezoekers een vaste zitplaats hebben. Voor bijvoorbeeld een uitvaart betekent dit dat bezoekers hun mondkapje mogen afdoen wanneer zij plaatsnemen in de gebedsruimte. En dat zij hun mondkapje moeten dragen zodra zij hun vaste zitplaats verlaten, bijvoorbeeld om naar de wc of naar buiten te gaan.

 

Geldt de mondkapjesplicht voor iedereen?

De mondkapjesplicht geldt voor iedereen van 13 jaar en ouder en daarmee ook voor mensen met een beperking of ziekte boven die leeftijd.

Alleen wanneer iemand niet in staat is een mondkapje te dragen vanwege ziekte of beperking, of wanneer iemand last krijgt van zijn gezondheid of ernstig ontregeld raakt van het dragen van een mondkapje, of wanneer iemand afhankelijk is van non-verbale communicatie (zoals liplezen) geldt deze verplichting niet. Dit kan bijvoorbeeld door een briefje van (huis)arts of instellingen worden aangetoond. Deze opsomming is niet volledig. Voor de volledige tekst van de uitzondering op de mondkapjesplicht kunt u hier kijken.

Wie de verplichting tot het dragen van een mondkapje niet naleeft, riskeert een boete van 95 euro.

 

Is het dragen van een mondkapje in het OV, in taxi’s en touringcars en op stations/haltes verplicht?

Het dragen van een mondkapje in het openbaar vervoer en in taxi’s en touringcars was voor 1 december al verplicht. Met ingang van 1 december geldt de verplichting ook op perrons en bij bus- en tramhaltes.

 

Is het dragen van een mondkapje verplicht voor zorgverleners?

Zorgverleners zoals huisartsen en fysiotherapeuten zijn niet verplicht tot het dragen van een mondkapje in zorglocaties. Wel kan de zorginstelling waarvoor de zorgverlener werkt eigen regels hanteren die toch verplichten tot het dragen van een mondmasker. Patiënten, bezoekers en zorgverleners dienen deze voorschriften te volgen.

 

Is het verplicht een mondkapje te dragen in het onderwijs?

In het voortgezet onderwijs, het voortgezet speciaal onderwijs, het middelbaar beroepsonderwijs en het hoger onderwijs moeten leerlingen, studenten, leraren en ander personeel een mondkapje dragen als zij zich door het schoolgebouw bewegen.

Het mondkapje kan af tijdens de les, wanneer iedereen een vaste zit- of staanplaats heeft. En er hoeft geen mondkapje gedragen te worden tijdens gym, zang, toneel, dans en bepaalde vormen van praktijkonderwijs.

 

Kan ik als winkelier een klant weigeren die geen mondkapje draagt?

Een winkelier is niet verplicht om handhavend op te treden als een klant geen mondkapje draagt, maar mag een klant wel weigeren en aanspreken op het niet dragen van een mondkapje. Tenzij de klant onder de vrijstelling voor het dragen van een mondmasker valt. Als er problemen ontstaan, adviseert de rijksoverheid de hulp van BOA's of de politie in te schakelen.

Een klant moet zelf aannemellijk maken dat zij of hij onder de uitzondering voor de mondkapjesplicht valt. Dit kan op verschillende manieren. Op de website van de rijksoverheid vindt u voorbeelden. De volledige regeling en de voorbeelden vindt u hier.

 

Wie krijgt de boete als klanten geen mondkapje (willen) dragen?

De klant. Een ondernemer is niet verplicht de mondkapjesplicht voor klanten te handhaven. Wel kan hij de klant aanspreken op het niet dragen van een mondkapje. Als de klant niet onder een uitzondering valt, kan hij de klant vragen de zaak te verlaten. Doet die dat niet, dan kan de politie worden ingeschakeld. De klant kan een boete van 95 euro krijgen. De ondernemer riskeert geen wanneer een klant zich niet aan de mondkapjesplicht houdt en hij deze klant niet uit de winkel weert. U kunt dit nalezen in de brief die minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid hierover schreef.

 

Geldt een spatscherm ook als mondkapje?

Een spatscherm (faceshield) bedekt de neus en mond niet volledig, en geldt daarom niet als wettelijk alternatief voor een mondkapje. Wie werkt in een publieke binnenruimte, stationsgebouw, luchthaven of in een contactberoep, is verplicht een mondkapje te dragen. Wanneer dat ten goede komt aan een gezonde en veilige werkomgeving kan de werkgever beslissen dat een medewerker ook een faceshield kan dragen. Belangrijk is dat personeel onderling nog steeds afstand van elkaar houdt. Houd er rekening mee dat spatschermen niet dezelfde werking hebben als mondkapjes. Er kan nog steeds lucht langszij stromen.

 

Kan ik als werkgever een mondkapje verplicht stellen?

Ook wanneer iemand niet werkt in een publieke binnenruimte of in een contactberoep, kan de werkgever hem of haar verplichten om een mondkapje te dragen op het werk. De werkgever moet namelijk zorgen voor een gezonde en veilige werkplek. Draagt iedereen een mondkapje op het werk? Dan kan dit helpen bij het voorkomen van verspreiding van het coronavirus.  

 

Moeten ondernemers de wet en de mondkapjesplicht handhaven?

Ondernemers hebben een zogenoemde zorgplicht. Dat betekent dat zij ervoor moeten zorgen dat iedereen in hun onderneming de wettelijke verplichtingen in acht kan nemen. Dat doen zij door bijvoorbeeld duidelijke looprichtingen aan te geven, een deurbeleid te voeren, desinfecteermiddelen ter beschikking te stellen en mondkapjes voor het personeel. Wie dat na een aanwijzing van de burgemeester nog niet doet, riskeert een boete van maximaal 4.350 euro.

De zorgplicht betekent niet, dat een ondernemer de mondkapjesplicht voor klanten moet handhaven. Evenmin dat de ondernemer een boete riskeert wanneer een klant zich niet aan de mondkapjesplicht houdt en hij deze klant niet uit de winkel weert. U kunt dit nalezen in de brief die minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid hierover schreef.

 

Wie krijgt de boete als klanten geen mondkapje (willen) dragen?

De klant. Een ondernemer is niet verplicht de mondkapjesplicht voor klanten te handhaven. Wel kan hij de klant aanspreken op het niet dragen van een mondkapje. Als de klant niet onder een uitzondering valt, kan hij de klant vragen de zaak te verlaten. Doet die dat niet, dan kan de politie worden ingeschakeld. De klant kan een boete van 95 euro krijgen. 

 

Welke nieuwe maatregelen gelden er voor onderwijsinstellingen en locaties voor kinderopvang?

Scholen en kinderopvanglocaties zijn met ingang van 16 december gesloten. Alleen voor kinderen van ouders met een zogenoemd cruciaal beroep mogen onderwijsinstellingen locaties voor kinderopvang geopend zijn. Deze uitzondering geldt ook voor leerlingen, studenten en kinderen in een kwetsbare positie.

Check de Regeling van de Ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van Justitie en Veiligheid en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 19 november 2020 voor de precieze tekst. Raadpleeg daarnaast de tekst van de wijziging op de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 naar aanleiding van de meest recente maatregelen die met ingang van 15 december gelden. Die tekst vindt u hier.

 

 

Wat is in het algemeen de aanpak van VNO-NCW en MKB-Nederland als het gaat om de coronacrisis?

De corona-aanpak van het kabinet is erop gericht om de zorg niet te overbelasten en kwetsbare mensen te beschermen. Tegelijkertijd wil het kabinet de economie zo min mogelijk schaden. VNO-NCW en MKB-Nederland steunen deze uitgangspunten en zijn voortdurend in overleg met het kabinet over de beste aanpak.

 

Meepraten over maatregelen

Door onze contacten met de overheid, zorgen we ervoor dat we meepraten over de maatregelen. De nauwe samenwerking tussen de overheid, de ondernemingsorganisaties en de vakbeweging heeft al drie omvangrijke en waardevolle steunpakketten opgeleverd, met maatregelen zoals de NOW, de TOZO en de TVL, met belastinguitstel en met financieringsregelingen. Deze regelingen zijn niet perfect en daarom dragen we voortdurend suggesties aan bij de overheid tot verbetering. Veel daarvan zijn ook daadwerkelijk overgenomen.

 

Basisregels en protocollen

Het coronavirus is een nieuw virus waartegen in het verleden nog geen resistentie is opgebouwd. Om te voorkomen dat téveel mensen tegelijk opgenomen worden in het ziekenhuis, moet het virus zoveel mogelijk teruggedrongen worden. Daarvoor gelden een aantal basisregels voor iedereen, die ieder voor zich de verspreiding van het virus enigszins tegengaan. Hoe beter dat lukt, hoe minder ingrijpend de maatregelen zijn die moeten worden genomen. Daarom steunen VNO-NCW en MKB-Nederland deze basisregels en werken we samen met brancheorganisaties en de overheid om deze verder uit te werken in protocollen.

 

Economische gevolgen

Doordat in Nederland in het voorjaar is gekozen voor een ‘intelligente’ lockdown met minder vergaande maatregelen dan in andere landen (niet alle winkels dicht bijvoorbeeld), is de economische terugslag tot nu toe geringer geweest dan in veel andere landen. Wat niet wil zeggen dat de gevolgen voor individuele bedrijven en specifieke sectoren niet alsnog dramatisch zijn. Ook daarvoor proberen we oplossingen te verzinnen en aandacht te krijgen bij de politiek. 

 

Investerend uit de crisis

Daarnaast willen we voorkomen dat de economie nog jarenlang last houdt van deze pandemie. Alleen door bedrijven de ruimte te geven om weer te investeren in de toekomst, bijvoorbeeld met de door ons voorgestelde baangerelateerde investeringskorting, creëren we nieuwe kansen en nieuwe werkgelegenheid. De overheid gaat ook zelf bijdragen door geld beschikbaar te stellen voor grootschalige projecten die Nederland klaarstomen voor de toekomst. Dit doet het kabinet onder meer met het Groeifonds. Investerend de crisis uit is daarom het motto van VNO-NCW en MKB-Nederland en inmiddels ook van het kabinet.

 

Beleid kritisch volgen

Ook in de komende maanden zullen VNO-NCW en MKB-Nederland de politieke discussie, alle nieuwe overheidsmaatregelen en wetgeving en de ontwikkelingen rond het testbeleid kritisch blijven volgen. Juist omdat de ontwikkelingen zo snel gaan en er vaak snel gehandeld moet worden, blijven we zowel voor als achter de schermen in gesprek.

 

Overzichtspagina corona en Q&A's

Op deze overzichtspagina vindt u verwijzingen naar kennisbronnen van de overheid en onze partners. Ga voor een overzicht van alle vragen en antwoorden naar onze Q&A-pagina

 

Lees meer