‘Arbeidsinkomensquote beperkt bruikbaar voor beleid’

06-09-2018

Afgelopen jaren is er door economen veelvuldig gediscussieerd over de ontwikkeling van de zogeheten Arbeidsinkomensquote (AIQ) en vooral wat dit kengetal zegt over de ontwikkeling van de lonen. Om hierin meer inzicht te krijgen heeft bureau SEO voor VNO-NCW en MKB-Nederland nader onderzoek verricht. Doel is om een feitelijk overzicht te maken van de ontwikkeling van deze indicator en mogelijke verklaringen voor wijzigingen op een rij te zetten.

 

Beperkingen

Uit de nieuwe SEO-studie wordt duidelijk dat de AIQ veel beperkingen kent. Zo is over het effect van nieuwe technologische ontwikkelingen, de globalisering en de veranderingen op de arbeidsmarkt op deze indicator nog weinig bekend. Ook is sprake van verschillende definities. Het niveau en de ontwikkeling van de AIQ is gevoelig voor de definitie die men kiest. Uit de studie blijkt dat met terugwerkende kracht grote veranderingen worden aangebracht, waardoor cijfers over de AIQ weinig informatie bevatten. Waar het bij de loonvorming bovendien om draait is dat de ontwikkeling van de arbeidsbeloning en de productiviteitsgroei in de pas lopen. SEO laat zien dat dit over de periode 1970-2017 licht is achtergebleven. Verwacht wordt dat dit, gezien de krapte op de arbeidsmarkt,de komende tijd vanzelf (weer) wordt ingehaald. De AIQ, die sinds 1995 enigszins is gedaald, komt dan weer op het langjarig gemiddelde.

 

Loongroei

De AIQ wordt in de economie vaak gebruikt om naar de ontwikkeling van winsten en lonen te kijken. Zo kan een stijging wijzen op lagere winsten bij bedrijven, wat weer zorgt voor minder investeringen en minder groei. Verder wordt de AIQ vaak gebruikt in discussies over het mogelijk achterblijven van de loongroei. Belangrijke thema’s, maar de AIQ is hierbij als indicator maar beperkt bruikbaar, zo laat het SEO-onderzoek zien. Bovendien lijkt er onderliggend geen sprake te zijn van bijzondere ontwikkelingen. 'Zo doet de arbeidsmarkt zijn werk en zien we de tarieven van zelfstandigen en reguliere werknemers weer oplopen,’ aldus VNO-NCW en MKB-Nederland.

 

Achtergrond

Meer weten? Lees hier de hele studie of bekijk deze infographic. In ESB verschijnt deze week een samenvatting van de studie van SEO-onderzoekers Bas ter Weel en Johannes Hers.