Tijd dringt om contouren van Brexit in te vullen

15-12-2016

De situatie in het Verenigd Koninkrijk wat betreft hun uittreding uit de EU is nog steeds weinig duidelijk, behalve dat het vaste politieke voornemen van de Britse premier May is om in maart 2017 aan de EU officieel kenbaar te maken dat het VK uit de EU wil stappen. Dat betekent dat deze stap in maart 2019 gerealiseerd moet zijn, tenzij tussentijds besloten zou worden het proces te staken. Dat laatste lijkt vooralsnog niet waarschijnlijk.

 

Uiteenlopende voorstellingen bij Brexit

Het VK is zelf nog verdeeld over Brexit. Binnen het kabinet hebben zeven ministeries uiteenlopende visies op het proces. Premier May moet zeer behoedzaam zijn in het laveren tussen deze groepen. De Tory partij is ook verdeeld tussen Brexiteers in diverse gradaties, waarvan sommigen een ideologisch geloof in het radicaal doorsnijden van banden met de EU hebben, en Remainers. Er is momenteel geen effectieve oppositie. Het VK heeft nog steeds geen plan, een gebrek aan kennis over wat het proces gaat betekenen, en een tekort aan gekwalificeerde ambtenaren en onderhandelaars. De overtuiging lijkt te zijn geweest dat het VK uit de EU kon stappen terwijl het toch min of meer alle voordelen van de Interne Markt kon behouden. Het besef begint door te breken dat die vlieger niet zal opgaan.

 

Verschillende visies ook in de EU

Het VK ziet het Brexitbesluit vooral als een soeverein besluit van het VK waar anderen in principe weinig mee te maken hebben. Maar de economische en politieke effecten van het besluit raken uiteraard de hele EU, en voor sommige landen zoals Nederland kunnen de gevolgen groot zijn. Het VK ziet de onderhandelingen met de EU vooral als een onderhandeling over markttoegang en handel en wil daar pragmatisch mee omgaan. Voor andere Europese landen zoals Frankrijk en Duitsland is het echter ook een belangrijk politiek vraagstuk van Europese integratie. Daarom zullen daar politieke overwegingen  zwaar wegen.

 

Ommekeer?

Tegenstanders van Brexit pogen zich opnieuw te mobiliseren. Naarmate de nadelen van Brexit concreter worden zullen tegenstanders ook meer gewicht kunnen krijgen. Toch is momenteel niet te voorzien dat het Brexit proces nog gestuit zal worden. Naar verwachting zal de nu bij het hooggerechtshof lopende procedure over de vraag of het parlement toestemming moet geven om de wens tot vertrek van het VK uit de EU te notificeren, niet tot een ommekeer in het Brexittraject leiden. Wel zouden aan het proces voorwaarden verbonden kunnen worden die verderop in de tijd tot complicaties leiden, bijvoorbeeld een voorwaarde dat Brexit niet tot hogere kosten moet leiden dan voortzetting van het EU lidmaatschap. Gezien deze ontwikkelingen is het voor Nederland nu vooral zaak om snel zijn belangen bij de Brexit in kaart te brengen.

 

VNO-NCW en MKB Nederland hebben daartoe een Brexit Task Force uit de leden opgezet om het proces van nabij te gaan volgen en te zorgen dat de Nederlandse onderhandelaars van de belangen van het bedrijfsleven op de hoogte zijn.

Nieuwsbrief Blik op Europa

Meld u aan voor de tweewekelijkse nieuwsbrief 'Blik op Europa' met de standpunten van VNO-NCW en MKB-Nederland op actuele EU-dossiers.