State of the European Union van Commissievoorzitter Juncker

20-09-2017

Commissievoorzitter Juncker heeft op 13 september zijn jaarlijkse State of the Union rede in het EP gehouden. De achtergrond van de rede is de situatie in de EU; die is beter dan vorig jaar: de economie trekt in alle EU landen aan en de politieke situatie is beter na de verkiezingen in Oostenrijk, Nederland en Frankrijk. Maar de structurele zorgen zijn niet weg: de EU kent structurele zwakten en uitdagingen en het populisme is niet weg.

Als bijdrage van de EU aan het bestrijden van de crisis noemt Juncker o.a. het Investeringsfonds, de gezondmaking van de banken, het terugbrengen van de overheidstekorten en een evenwichtige toepassing van het SGP.

Juncker houdt zijn verhaal vanuit een sterke overtuiging en een sterk geloof in het Europese project. Hij plaatst het aangekondigde beleid in een consistente lijn met wat de Commissie tot nu toe heeft gedaan. In oktober zal de Commissie zijn werkprogramma 2018 presenteren, het laatste van deze Commissie, vóór de verkiezingen in 2019.

Juncker presenteert twee lijnen voor zijn beleid: voortzetting van het bestaande beleid tot eind 2018 en nieuwe beleidslijnen met een horizon tot 2025.

 

Voortzetting bestaand beleid tot eind 2018

 

Juncker stelt o.a. het volgende voor:

  • Het realiseren van alle aangekondigde Unies voor energie, veiligheid, kapitaalmarkt, banken en digitale markt. 80% van de voorstellen daarvoor is ingediend, de rest komt vóór mei 2018.
  • Juncker noemt 5 voorstellen specifiek.
  • Handelsagenda. De Commissie gaat door met nieuwe handelsakkoorden af te sluiten, de partners staan in de rij. Maar ze moeten wel meer wederkerigheid in de relatie willen brengen, vooral wat betreft investeringen. De Commissie gaat een raamwerk opstellen voor investeringstoetsing, waarmee de lidstaten investeringen moeten gaan toetsen die impact kunnen hebben op nationale veiligheid en openbare orde. De Commissie zal dan een advies geven over de toets. Nieuwe FTA onderhandelingen worden geopend met Australië en Nieuwe Zeeland.
  • Er komt een EU industriestrategie. Dat is vooral een synthese van bestaand beleid (R&D, circulair, innovatieprincipe), maar er komt wel nieuwe focus op het belang van de industrie. Dit is een lobbysucces van BE en ons.
  • Klimaatverandering. De EU zal zijn ambities doorzetten en o.a. werken aan CO2 emissies op transport.
  • Digitaal. De digitale markt zal worden gerealiseerd met speciaal accent op cybersecurity. Er komt een cybersecurity agentschap.
  • Migratie. Er is veel bereikt maar EU solidariteit moet versterkt worden, de EU betrokkenheid met Afrika moet worden geïntensiveerd en legale migratie uitgebreid.

 

Deze beleidslijnen lopen grotendeels parallel met de toekomstvisie van VNO-NCW en MKB-Nederland.

 

Nieuw beleid met horizon tot 2025

  • Hier werkt Juncker een bredere visie uit, gebaseerd op drie principes van vrijheid; gelijkheid van burgers, werknemers en consumenten; en recht.
  • Juncker wil geen nieuwe verdragen en institutionele discussies; mensen zitten daar niet op te wachten en het Verdrag van Lissabon heeft voldoende onbenut potentieel.
  • Bulgarije, Roemenië en Kroatië moeten snel in Schengen worden opgenomen.
  • De euro moet de valuta van de hele EU worden; daartoe moet een pre-accessie-instrument voor de euro worden opgezet
  • Alle lidstaten moeten ook in de bankenunie, maar een depositogarantiestelsel kan pas als iedereen zijn huiswerk heeft gedaan
  • De pijler van sociale rechten moet worden uitgewerkt, de EU moet ook een Social Standards Union worden. Er moet een nieuwe Europese inspectie en handhavingsorganisatie, een Labour Authority komen.
  • Aan de Westelijke Balkan moet een geloofwaardig uitbreidingsperspectief worden geboden, de EU wordt groter dan 27 leden, maar Turkije verwijdert zich met reuzepassen van de EU; de EU behoudt echter een uitgestoken hand naar het Turkse volk en hen die onze waarden delen
  • Er moet meerderheidsbesluitvorming komen voor de Interne Markt, op belastinggebied (ccctb, BTW, eerlijke belastingen, FTT) en buitenlands beleid
  • Er moet een sterkere EMU komen, met een EMF en een minister van Financiën (de ECOFIN commissaris die daarbij moet gaan over alle steunfondsen van de EU voor lidstaten in recessie/crisis en eurovoorzitter is)
  • Voor terrorisme moet er een Europese Inlichtingen Eenheid komen om data automatisch te delen tussen inlichtingen diensten, en een Europese openbare aanklager om grensoverschrijdende terroristische misdaden te vervolgen.
  • Er moet een Europese Defensie Unie komen.
  • Er komt deze maand een nieuwe Task Force voor subsidiariteit en proportionaliteit.
  • De democratie in de EU moet versterkt worden door nu reeds met de campagne voor 2019 te beginnen, transnationale kieslijsten op te stellen, nieuwe regels voor de financiering van politieke partijen, democratische conventies, een gedragscode voor ex-Commissarissen, voortzetting van het Spitzenkandidatenproces en een samenvoeging van de voorzitters van Commissie en Raad.

 

In dit tweede gedeelte geeft Juncker zijn visie op de toekomst van de EU de vrije loop. De ideeën zijn minder concreet uitgewerkt dan de agenda voor 2018. Ze geven een richting aan, maar zijn deels behoorlijk controversieel. VNO-NCW ziet perspectief in de versterking van de EMU-euro, maar op sociaal terrein en zeker op belastingterrein grote bezwaren.

Nieuwsbrief Blik op Europa

Meld u aan voor de tweewekelijkse nieuwsbrief 'Blik op Europa' met de standpunten van VNO-NCW en MKB-Nederland op actuele EU-dossiers.