Francisco Mantero: 'Rol private sector in EU-Afrika-betrekkingen is cruciaal'

25-04-2019

 

Wat betekent Europa voor jou?

Eind mei 2019 gaat Nederland naar de stembus voor de Europese verkiezingen. In het kader daarvan zoomen we in op internationale handel. Hoe staat het Europese beleid ervoor? Waar liggen kansen en welke uitdagingen zijn er om te overwinnen? Francisco Mantero ziet in elk geval veel handels- en investeringsmogelijkheden voor de Europese private sector in Afrika. Naast dat hij voorzitter is van de Raad voor Samenwerking en Ontwikkeling bij de Portugese werkgeversorganisatie (Confederação Empresarial de Portugal, CIP), is hij vorig jaar aangetreden als voorzitter van BusinessEurope’s Afrika-netwerk.


Waarom is Afrika belangrijk voor de EU?

Afrika is de zuidelijke grens van de Europese Unie. Afgelopen maart nog zei de Franse president Emmanuel Macron in Le Monde: “Europa is door haar geschiedenis en geografie voorbestemd om een belangrijke partner in Afrika’s ontwikkeling te zijn. Dat is ons ware nabuurschapsbeleid.” Vandaag de dag telt de bevolking van Afrika zo’n 1,5 miljard mensen. In 2100 zal dit aantal, volgens de Verenigde Naties, naar 3 miljard mensen zijn verdubbeld. Kortom een enorme potentiële markt voor Europese bedrijven die niet zal worden genegeerd.

 

Afrika’s bruto nationaal product is van $ 1 biljoen in 2005 tot $ 2,19 biljoen in 2017 gegroeid. De verwachting is dat de groei doorzet tot $ 5 à 6 biljoen in 2025. Zowel binnenlandse als buitenlandse investeerders halen hier voordeel uit en helpen daarmee de economische groei in verschillende Afrikaanse landen te bevorderen. Zes van de twaalf snelst groeiende economieën bevinden zich in Afrika. 'de handel tussen Afrika en de wereld de afgelopen 20 jaar verviervoudigd en is de Europese Unie, met 30% van Afrika’s totale handel, Afrika’s grootste handelspartner.' Bovendien zal met de verwachte gemiddelde groei van ongeveer 5%, in de periode van 2013 t/m 2025, een geschat bedrag van $ 4 biljoen in Afrika uitgegeven worden. Dit komt doordat het aantal huishoudens uit de middenklasse zal groeien tot 350 miljoen gezinnen. Ook is de handel tussen Afrika en de wereld de afgelopen 20 jaar verviervoudigd en is de Europese Unie, met 30% van Afrika’s totale handel, Afrika’s grootste handelspartner.

 

Welke rol spelen bedrijven in het verbeteren van de relatie tussen de EU en Afrika?

In Sub-Sahara Afrika leeft 42% van de bevolking onder de armoedegrens van $ 1,90 per dag. De fondsen van de officiële ontwikkelingshulp zijn niet genoeg om de duurzame ontwikkelingsdoelen, opgesteld in de ‘Agenda 2030’ van de Verenigde Naties, te behalen. Dit is in het bijzonder ernstig voor Afrika. Het jaarlijkse gat van $ 3 miljard vraagt om het inzetten op privaat kapitaal.

 

Blended finance is een innovatieve financieringsmethode die kan bijdragen aan duurzame ontwikkelingsprojecten in Afrika, omdat de private sector in staat wordt gesteld om met minder grote gevolgen van de risico’s erin te investeren. De Europese ontwikkelingsbanken (EDFI), waaronder de Nederlandse Financieringsmaatschappij voor Ontwikkelingslanden (FMO), de Europese Investeringsbank (EIB) en de EU maken gebruik van een reeks aan instrumenten en mechanismen om de private sector te mobiliseren. Zo zijn er 28 nieuwe investeringsgaranties van het Externe Investeringsplan opgezet om investeringsrisico’s in Afrika te beperken.

 

De commerciële betrekkingen tussen de EU en Afrika kunnen ook profiteren van de economische partnerschapsovereenkomsten (EPAs) die zij overeengekomen door de EU met regionale blokken van verschillende Afrikaanse landen. Deze zijn bedoeld om de geleidelijke integratie van Afrika in de mondiale markten te realiseren. Hiermee worden Afrikaanse bedrijven ondersteund om hun deelname aan regionale en mondiale ketens en hun relatie met Europese investeerders en handelaars te vergroten.

 

Hoe kunnen economische betrekkingen tussen de EU en Afrika helpen om maatschappelijke problemen op te lossen?

De vorig jaar aangetreden minister-president van Ethiopië, Abiy Ahmed, vertelde aan de Financial Times afgelopen februari: “Mijn economische model is kapitalisme.” Hij voegde daaraan toe: “Als je me honderd miljard dollar geeft, kan ik het niet gebruiken. Het gaat niet alleen om geld, maar ook om talent en ervaring. Daarom hebben we de private sector nodig.”

'Afrika zit vol met talent in afwachting van kansen.'Naast het voorzien van financiële middelen, talent en ervaring, speelt de Europese private sector ook een sleutelrol in het creëren van werkgelegenheid in Afrika en hoge kwaliteitsbanen in het bijzonder. Dat is vooral van belang op een continent waar meer dan 20% van de kinderen niet hun basisonderwijs heeft afgerond, ongeveer 50% van hen geen toegang heeft tot het voortgezet onderwijs en slechts 7% doorgaat naar het beroepsonderwijs of de universiteit. Het huidige niveau van basiskennis dat nodig is voor jonge mensen om hun opleiding voor te zetten middels beroepsonderwijs of hoger onderwijs is nog altijd erg laag.

 

Het is belangrijk om de ondersteuning voor het beroepsonderwijs en praktische opleidingen te vergroten. Dat kan de mogelijkheid voor Afrikanen faciliteren om voor Europese bedrijven te werken die in Afrika investeren of handelen. Ook kunnen daardoor Afrikanen zelf gemakkelijker de stap naar het zelfstandig ondernemerschap maken. Twee van mijn eigen suggesties: Afrikaanse jongeren ook gebruik laten maken van de mogelijkheden die het ErasmusPlus-programma biedt en het opzetten van een Europees beroepsonderwijs- en opleidingsfaciliteit. Afrika zit vol met talent in afwachting van kansen.

Nieuwsbrief Blik op Europa

Meld u aan voor de tweewekelijkse nieuwsbrief 'Blik op Europa' met de standpunten van VNO-NCW en MKB-Nederland op actuele EU-dossiers.