Eurogroep sterk verdeeld over inzet ESM

25-03-2020

Gisteren kwam de Eurogroep bijeen, samen met een aantal ministers van Financiën van niet-eurolanden. Zij spraken voornamelijk over de inzet van het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM), ook wel het euronoodfonds genoemd. Meerdere landen, waaronder Frankrijk, Italië en Spanje willen dit fonds van minstens €410 miljard per direct inzetten om de Coronacrisis aan te pakken. Nederland en Duitsland vinden het hiervoor nog te vroeg. Hoekstra gaf na afloop aan dat het ESM de 'laatste reddingsboei' is en er daarom zuinig mee omgesprongen moet worden.

 

Grotere vuurkracht

Hoekstra wil op termijn wel voor grotere bedragen garant staan. Het ESM kan dan meer geld binnenhalen op de internationale kapitaalmarkten en daarmee een grotere vuurkracht opbouwen. Dit geld komt dan bovenop de al bestaande vuurkracht van €410 miljard. Voorlopig vindt hij dat de nationale regeringen zelf in moeten grijpen. Zij hebben daartoe meer mogelijkheden gekregen sinds is besloten om de Europese regels voor maximaal toegestane nationale begrotingstekorten en staatsschulden tijdelijk los te laten.

 

Kredietvoorwaarden

Een ander belangrijk punt van discussie zijn de kredietvoorwaarden waaronder geld uit het ESM aan lidstaten zou worden toegekend. Normaal gesproken zijn deze behoorlijk streng: lidstaten die zich tot het fonds wenden moeten forse bezuinigingen en hervormingen doorvoeren. Nederland en Duitsland willen niet van die voorwaarden wijken, Italië bijvoorbeeld wel.

 

Gezamenlijk of individueel

Als individuele lidstaat aankloppen bij het ESM brengt een zekere stigma met zich mee. Zo'n land kan als armlastig worden beschouwd. Mede daarom is Italië voorstander van hulp vanuit het ESM aan alle eurolanden tegelijk. Ook hier voelt Hoekstra echter niets voor, omdat het fonds hierdoor sneller op zou geraken.

 

Positief over genomen maatregelen

Mario Centeno, voorzitter van de Eurogroep, geeft aan dat de Eurogroep positief is over de financiële maatregelen die tot nu toe zijn genomen. Daarbij gaat het om het Corona Response Investment Initiative, waarmee vooral het MKB en de gezondheidssector ondersteund moeten worden, het loslaten van de Europese begrotingsregels en regels voor staatssteun, waardoor overheden bedrijven en de gezondheidssector met meer geld mogen ondersteunen, en de financiële steun vanuit de Europese Centrale Bank en de Europese Investeringsbank. Verder geeft aan hij onder de indruk te zijn van de genomen fiscale maatregelen. Op nationaal niveau is het aantal maatregelen verdubbeld. Deze beslaan nu 2% van het BBP. Wat betreft de liquiditeitsondersteuning voor bedrijven en werknemers staat de teller zelfs op 13%.

 

Vervolgstappen

Donderdag komen de Europese regeringsleiders bijeen. Ook zij zullen dan over het ESM spreken, maar de verwachting is niet dat er dan wel knopen doorgehakt zullen worden.

Nieuwsbrief Blik op Europa

Meld u aan voor de tweewekelijkse nieuwsbrief 'Blik op Europa' met de standpunten van VNO-NCW en MKB-Nederland op actuele EU-dossiers.