Er is een deal, wat nu?

17-10-2019

Vlak voor het begin van de Europese top van eind vorige week in Brussel zijn de onderhandelingsteams van de EU en het VK het eens geworden over een uittredingsakkoord. Het belangrijkste verschil met de deal die onder Theresa May was uitonderhandeld is dat de door de Brexiteers zo gehate backstop eruit is gehaald en er nu een de facto grens ligt in de Ierse Zee. De doorbraak is lang verwacht maar of het zou lukken was tot het eind onzeker.

Het dieptepunt, nog maar vorige week

De afgelopen weken ging het Brexit sentiment heel erg op en neer. Begin deze maand kwam het VK met een eerste voorstel voor een Brexit deal zonder de backstop en met een flexibele grens op het Ierse eiland. Deze werd door de EU voorzichtig positief ontvangen, met nog steeds veel kanttekeningen. Pas de afgelopen weken zijn de onderhandelingen dus pas echt begonnen en de berichten over de kansen op succes verschilden met de dag. Het dieptepunt, nog maar vorige week, was een gesprek tussen Boris Johnson en Angela Merkel en gelekte documenten uit Downing Street die heel agressief van toon waren. Daarna is echter de weg omhoog ingezet na een ontmoeting tussen de Britse premier Boris Johnson en Ierlands Taoiseach Leo Varadkar.

 

In aanloop naar de Europese top is er dagenlang tot diep in de nacht onderhandeld over verschillende details van het concept akkoord en werden veel van de zorgen van de EU over het behoud van de interne markt en het voorkomen van een harde grens besproken. En de ochtend van de Europese Top kwam het verlossende woord dat er een overeenkomst bereikt is.

 

Tijdens de vergadering van de raad werd er positief op de nieuwe deal gereageerd. Ondanks al deze hoopvolle berichten blijft de uitkomst helaas onzeker. De verwachting is dat er vanaf EU-zijde geen probleem moet zijn om de benodigde steun voor de deal te vinden. Maar het Europees Parlement zal pas over de deal gaan stemmen als zeker is dat deze door het Britse Parlement geloodst kan worden.

Labour heeft er mogelijk nog het een en ander op aan te merken

Of er daar voldoende steun te vinden is, is nog lang niet zeker. De Noord-Ierse DUP, de gedoogpartner van de Conservatieven, heeft bijvoorbeeld al gezegd het akkoord niet te steunen. En ook de grootste oppositiepartij Labour heeft er mogelijk nog het een en ander op aan te merken. In eerdere berichten heeft Labour bijvoorbeeld gezegd dat ze een deal alleen steunen als er de belofte is dat het Britse volk in een referendum over deze deal kan stemmen.

 

Ondanks dat de leider van Labour, Jeremy Corbyn, vrijwel zeker tegen zal stemmen- en de meeste Labout MPs ook- zijn er een aantal Labour MPs uit vooral pro-Brexit gebieden die de deal eventueel toch zullen steunen. De benodigde meerderheid van 320 stemmen voor ligt daarmee binnen handbereik. Daar staat tegenover dat er misschien toch een paar Conservatieven of onafhankelijke MPs zijn die onverhoopt tegen zullen stemmen. De uitkomst is, zoals eerder ook al over de uitslag van het referendum werd gezegd, 'too close to call'. 

 

Afgelopen zaterdag werd tijdens een extra vergadering van het Lagerhuis wel voor een amendement gestemd waarin Boris Johnson verplicht werd om uitstel te vragen aan de EU. Dat heeft Boris Johnson gisteravond, met enrom veel tegenzin, gedaan. De EU zal mogelijk een paar dagen nodig hebben om hierop te reageren. Waarschijnlijk zal er uistel tot 31 januari verleend worden. Hiermee is het risico op no-deal weer afgenomen.

 

Boris Johnson heeft nog steeds een kans om zijn grootste belofte na te komen: een Brexit op 31 oktober. Dan moet er wel zo snel mogelijk over de deal gestemd worden- mogelijk al vandaag als Speaker John Bercow dit toestaat. En alle wetgeving om Brexit mogelijk te maken zal aangenomen moeten worden. Of de deal het haalt valt dus nog te bezien. Binnenkort weten we meer. 

Het echte werk zit echter in de onderhandelingen over een vrijhandelsakkoord tussen de EU en het VK

Met al deze ontwikkelingen is het belangrijk om een ding in het oog te houden, dit is pas het begin. Door alle berichten de afgelopen drie jaar, en hoe er door vooral de Brexiteers over gesproken wordt, lijkt het alsof Brexit het eindpunt is. Het echte werk zit echter in de komende onderhandelingen over een akkoord dat de toekomstige handels- en investeringsrelatie tussen de EU en het VK moet gaan regelen. Dat zal nog veel voeten in de aarde hebben.

 

Lees meer over

Nieuwsbrief Blik op Europa

Meld u aan voor de tweewekelijkse nieuwsbrief 'Blik op Europa' met de standpunten van VNO-NCW en MKB-Nederland op actuele EU-dossiers.