‘In het land der blinden is éénoog koning’

28-02-2019

Theo Heere (VBZ)Theo Heere is sinds een half jaar directeur van VBZ, de werkgeversvereniging voor producenten van koek, snoep, chocolade, hartige snacks en zoutjes, oftewel de lekkerste branche van Nederland. Eén van de eerste serieuze bedreigingen die hij op zijn pad tegenkwam is Brexit. 'In het landen der blinden is éénoog koning. Dus we moeten er maar het beste van maken. Tot zover lijken we beter voorbereid dan de Britten.'

  

Wie zijn er bij jullie branche aangesloten?

Een dikke 100 bedrijven in totaal. Daaronder zitten producenten, handelaren, eenmanszaken en de meest prachtige familiebedrijven. Samen vormen zij de lekkerste branche van Nederland zeg ik altijd. 'Lekker' is het woord dat eigenlijk al onze leden verbindt. Van chocolade tot koek tot gezonde tussendoortjes; we maken het allemaal. Van de chocolatier met een kleine lopende band en twee man personeel tot internationaal opererende concerns. Ze zitten over het hele land. Zo zitten drie van onze leden in het uiterste Noorden in het prachtige Hallum, een plaats met een mooie bakgeschiedenis. En weer een ander zit op de grens met Vlaanderen in Clinge.

 

 

Zijn wij als Nederland goed in dat soort lekkere producten?

Absoluut. We hebben een lange traditie in koek en snoep. En er is ook weer heel veel gebeurd de afgelopen tijd. Op het vlak van meer vezels, minder suiker, nieuwe producten en minder zoutgebrek hebben we heel veel stappen gezet als branche. En los van al die innovaties kunnen we in Nederland gewoon heel erg efficiënt bakken. We hebben de meeste efficiënte productie op dat vlak, durf ik wel te zeggen. Zo'n 70% van onze producten gaat ook naar het buitenland en is voor de export. Van snoep tot kaasstengels tot koek. Ons harde suikerwerk is op tal van plekken in de wereld zeer geliefd.

 

 

Hoe is het in de zoetwarenbranche met de voorbereiding op Brexit?

Het VK is één van onze grootste markten. De leden die voor de export daar naartoe produceren, zeker de grote bedrijven, hebben zich veelal goed voorbereid. Zo hebben sommigen extra voorraden aangelegd in het VK om toch snel te kunnen leveren mocht het onverhoopt tot een no-deal Brexit komen op 29 maart. Ook hebben ze warehouses geregeld en hun btw- en douanezaken op orde gebracht waar dat nog nodig was. Degenen die dat niet hebben gedaan gaan van een koude kermis thuiskomen, ben ik bang. Dat kan overigens sneller zijn dan je denkt als er geen deal komt. Zo kan de vraag uit het VK naar veel producten terug lopen als het door Brexit nog slechter gaat met de Britse economie. Vergeet niet dat de Britten volgens mij nu al jaarlijks zo'n 1 procent minder groeien dan ze hadden gekund. Dat kan nog minder worden, en met een duurdere euro ga je het merken in je afzet. Dat risico hebben Nederlandse ondernemers, ongeacht de branche, nog niet altijd in het vizier.

 

Wat raadt u uw leden aan als het gaat om Brexit?

Ik volg alle bijeenkomsten van de taskforce Brexit van VNO-NCW en MKB-Nederland. Daar bespreken we altijd de laatste ontwikkelingen en dat is voor mij naar mijn achterban nuttig om vinger aan de pols te houden. Verder raden wij leden aan om de Brexit Impact Scan te doen. Die zou elk Nederlands bedrijf sowieso even moet doen. Ook al denk je dat je niks met Brexit te maken hebt, het kan je zelfs indirect raken. Én we raden onze leden aan de tips te volgen op hulpbijbrexit.nl en goed het brexitloket.nl in de gaten te houden. Leuk was dat de KvK laatst zelfs een voorbeeld had uitgewerkt rondom invoerrechten aan de hand van het voorbeeld van Engelse drop.

 

Het belangrijkste is eigenlijk dat je een goede risicoanalyse en een kort actieplannetje maakt aan de hand van vragen als: Wat kan er veranderen door Brexit?; Wat betekent dat voor je bedrijf?; Wat kan je er nu al aan doen?; Wie maak je intern verantwoordelijk om het te bewaken?, Zijn er ook kansen? Bijvoorbeeld doordat we marktaandeel kunnen veroveren op Britse concurrenten of door de ontwikkeling van nieuwe markten. Wat ik jammer vind is dat veel Nederlandse bedrijven nog geen gebruik maken van de  Brexit-vouchers. Daarmee kan je toch zo'n 2.500 euro vergoed krijgen om zo'n plannetje te maken. Doe dat dus ook. De mogelijkheid is er, benut die.

 

Hebben jullie de meeste risico’s geïdentificeerd als het gaat om Brexit?

De belangrijkste risico's, zoals terugkeer van de douane, hebben veel bedrijven wel in de gaten denk ik. Maar wat we in Nederland vaak vergeten is alles wat nog onzeker is. Denk aan zaken rond software/dataopslag of bijvoorbeeld vezels die ingekocht worden uit het VK. Hebben we dat allemaal al scherp voor ogen wat daar kan veranderen? Ik geloof het niet. Zo kan het VK na een harde Brexit andere eisen gaan stellen aan de voedselveiligheid. Welke regels worden dat dan? Niemand die het nog weet. Daar kan je je dus eigenlijk nog nauwelijks op voorbereiden. En hoe gaat het op 30 maart na een no-deal met import van goederen in Nederland? Gaat de Nederlandse douane dan ineens keihard controleren en handhaven op iets wat de dag daarvoor jarenlang gangbaar was? Terwijl de Britse douane, volgens hun eigen berichtgeving, niet moeilijk gaat doen. Hoe rijmen we dat met elkaar?

 

Er zijn dus nog veel vragen?

Ja, absoluut. Neem een Nederlands bedrijf dat machines of vervoermiddelen in het VK heeft staan die na de Brexit-datum terug moeten naar Nederland. Daar zou je dan na de Brexit-datum opeens invoerheffingen op moeten gaan betalen. Hoe ga je daar dan mee om? En denk aan keuringscertificaten van instellingen als Lloyd’s voor bepaalde productielijnen. Zijn die straks niet meer geldig? Hebben we al die consequenties al scherp overal?

 

 

Hoe ga je daar mee om met die onzekerheid?

We zijn denk ik als land beter voorbereid dan de Britten zelf, voor zover ik dat kan overzien. Dus in 'het land der blinden is eenoog koning' moeten we maar denken en we kunnen er dan tenminste het beste van maken. Daar zijn we als Nederlanders goed in.