Britten die geen plan hebben...

28-03-2019

De Europese Top van vorige week bood weer het gebruikelijke treurige scenario: Britten die geen plan hebben en de rest van de EU die dan toch maar weer een koers uitzet voor de eerstvolgende tijd. Maar de EU was ook vastbesloten: zij wil voorkomen dat zij door het VK in een positie gebracht wordt waarin zij de stekker uit de onderhandelingen moet trekken. Dat moeten de Britten toch echt zelf doen, vindt Brussel. De EU stelde daarom, geheel volgens het EU Verdrag, een aantal voorwaarden aan het VK. Die sluiten één voor één de deurtjes voor uitstel of omwegen voor het VK. Dat kan een game-changer worden.

 

De EU heeft het VK twee opties geboden. De eerste is uitstel van Brexit tot 22 mei, mits vóór 29 maart door het Britse parlement wordt ingestemd met het Withdrawal Agreement.  De EU, en vooral President Macron, willen schoon schip hebben vóór de Europese verkiezingen (23-26 mei). De tweede optie is een Brexit-uitstel tot 12 april, in het geval dat er op 29 maart geen akkoord is over het Withdrawal Agreement. Vóór 12 april moet het VK dan aan de EU laten weten hoe het verder wil gaan. Volgens Raadsvoorzitter Tusk liggen tot 12 april alle opties op tafel: 1) alsnog aanvaarden van het Withdrawal Agreement; 2) No Deal; 3) stopzetten van het hele Brexitproces; 4) een langere verlenging met als inzet heronderhandeling, nieuwe verkiezingen of een tweede referendum. Bij een langere verlenging stelt de EU als eis dat het VK gewoon meedoet met de Europese verkiezingen.

 

Het zijn opties en voorwaarden die Brexiteers nerveus maken: want van uitstel kan ook afstel komen. En de hete adem in hun nek komt ook van een andere kant: een anti-Brexit demonstratie  vorig weekend bracht bijna een miljoen mensen op de been, en een anti-Brexit petitie werd inmiddels zes miljoen keer ondertekend.

 

De datum van 12 april is slim gekozen. Het is de uiterste datum waarop de Britten kunnen besluiten Europese verkiezingen te houden. Als zij daartoe op dat moment niet besloten hebben vervalt automatisch de optie van een langere verlenging. Dan blijven er dus nog drie opties open.

 

De heldere opstelling van de EU heeft al effect gehad. In het Britse parlement wordt verwoed gedebatteerd. Een aantal prominente Brexiteers geeft aan dat ze wellicht gaan bewegen. Premier May heeft laten weten bereid zijn om af te treden als dat helpt haar deal erdoor te krijgen. Tijdens het uitkomen van deze Nieuwsbrief is dat allemaal nog in volle gang. Maar er is nog niets zeker, en de beren zijn nog niet van de weg. Commissieambtenaren waarschuwen nog steeds voor de grote kans van een No Deal, en de contingency werkzaamheden worden voortgezet.

 

En ondertussen we zitten 36 uur vóór het geplande Brexitmoment! De laatste ontwikkelingen in de VK brengen zo de onzekerheid rondom de Brexit voor ondernemers naar een ongekend en onaanvaardbaar niveau.

 

Voor ons moet het voorkomen van een no deal voorop blijven staan als doel. In de tussentijd is een zo lang mogelijk uitstel nodig om de voorbereidingen voor Brexit te voltooien. Daarvoor is de overgangsperiode die voorzien is in het Withdrawal Agreement een goede oplossing. Nederlandse ondernemers kunnen zich normaliter aan veel zaken aanpassen en VNO-NCW, MKB Nederland en de overheid willen hen hierbij maximaal ondersteunen, maar in dit geval zijn er nog veel onbekende factoren.

Daarom hebben wij ook bij de Tweede Kamer bepleit dat er een algemene overgangsmaatregel moet komen, die voor een periode van enkele weken de overheidsdiensten ruimte biedt om in de uitvoering van inspecties en de toepassing van termijnen maximale souplesse en flexibiliteit te tonen. Ondernemers moeten zekerheid hebben dat er geen sancties worden opgelegd als om praktische redenen fouten (moeten) worden gemaakt bij het afwikkelen van douaneformaliteiten. Zij moeten dan wel uit eigen beweging zo snel mogelijk met een oplossing komen.

 

De onzekerheid rondom Brexit heeft inmiddels al echt grote gevolgen. Door de daling van het pond en de afgenomen vraag in het VK is de waarde van de Nederlandse export met 11 miljard euro afgenomen volgens ING. Hiermee daalde de exportwaarde van goederen en diensten in 2018 naar 60 miljard euro. Ook wat dat betreft is Brexit dus een treurig scenario. Gelukkig laten CBS cijfers zien dat de export naar andere EU-landen toeneemt. Ondernemers zoeken dus ook andere afzetmarkten. Zij zijn niet voor één gat te vangen.