'Kijk naar wat Indonesië en ons verbindt'

14-11-2013

Na jaren gaat er weer een handelsmissie naar Indonesië, en wat voor een. Meer dan honderd mensen, vooral ondernemers, reizen mee in het kielzog van premier Rutte. ‘Misschien heeft Nederland Indonesië meer nodig dan andersom.’

‘In de huidige economische situatie zou het een denkfout zijn om Indonesië met een bevolking van 240 miljoen mensen te negeren’, zei Suryo Bambang Sulisto, voorzitter van de Indonesische werkgeversvereniging Kadin, vorig jaar al in Forum. ‘Onze middenklasse is gegroeid naar ruim 100 miljoen mensen. Het zou verstandig zijn voor Nederland om daar goede relaties te hebben. Voedselveiligheid speelt erg in Indonesië en daar heeft Nederland heel veel technische know how. Dat geldt ook voor zuivelproductie.’
Sinds 2006 heeft Nederland geen handelsmissie meer gestuurd naar het land dat een van de grootste economische groeiers ter wereld is. Wel heeft het de afgelopen jaren een reeks politieke aanvaringen gehad. Voor Nederlandse bedrijven is Indonesië een markt vol kansen. De handelsbalans is nu ernstig in het voordeel van Indonesië.



Extra gewicht
Ondernemers verwachten dat de aanwezigheid van premier Rutte en minister Ploumen hun presentatie extra gewicht zal geven. ‘Ik probeer zoveel mogelijk gesprekken te voeren met zakenpartners, maar ook met financiers’, zegt Frans Haafkens. Hij is directeur van Resin Products & Technology in Enschede. Het bedrijf maakt kunststoffen met een nadruk op duurzaamheid en veiligheid. ‘Ik combineer de reis met een beurs in het land waar ik graag naartoe wil. Resin heeft al enkele jaren een relatie met een Indonesisch bedrijf en wil nu een gezamenlijke productiefaciliteit opzetten in Indonesië.

‘Zaken en politiek zijn in Indonesië erg met elkaar vervlochten’, omschrijft Haafkens zijn belang in de missie. ‘Als deelnemer aan zo’n handelsmissie kan ik het bedrijf linken met de overheid. Dat kan bedrijven en financiers daar positief stemmen. Duurzaamheid en veiligheid zijn door de Indonesische overheid tot topprioriteit verklaard. Via deze politieke link kunnen we de notabelen en politieke vertegenwoordigers misschien voor onze producten interesseren. Ik kreeg net het bericht dat een van de grootste bedrijven van Indonesië met ons wil praten. Dan heb ik het over een bedrijf van het type Unilever. Ik weet zeker dat de context van een handelsmissie hierbij helpt.’

Volwassen relatie
De relatie met Indonesië was vaak wat moeilijk. In 2010 zegde president Yudhoyono op het laatste moment zijn staatsbezoek aan Nederland af. De ‘Molukse regering in ballingschap’ had een zaak aangespannen wegens schending door de president van de mensenrechten, onder meer op de Molukken. ‘Deze afzegging heeft te maken met het gevoel van eigenwaarde van de natie’, zei Yudhoyono. Vorig jaar werd de relatie verder verstoord door het annuleren van een deal om Nederlandse tanks aan Indonesië te verkopen. De PvdA wilde het minderheidskabinet van VVD en CDA niet steunen om een wapenexportvergunning te verlenen. De sociaaldemocraten vreesden voor de mensenrechten in Indonesië. Jakarta kocht daarop dezelfde soort tanks van de Duitse overheid.

‘Het wordt tijd om de relatie met de voormalige Nederlandse kolonie op een volwassen en gelijkwaardige manier te onderhouden, vindt onder andere Bing Go, directeur van voedingsmiddelenbedrijf Go-Tan. Dat wil overigens niet zeggen dat je überhaupt geen kritiek mag hebben, zegt hij met nadruk. ‘Nederland is niet meer de koloniale macht van weleer. Dat verleden moet je niet steeds oprakelen, maar Nederland moet wel beseffen wie het is en zich met dat in het achterhoofd uiten. Er komt een moment, en misschien is het moment al wel gekomen, dat Nederland Indonesië meer nodig heeft dan andersom.’

Streepje voor
Volgens Go, in zijn vrije tijd ook bestuurslid van het Indisch Herinnerings Centrum, is de gebrekkige kennis over Indonesië het grootste probleem in de relatie. ‘Er is zoveel veranderd de afgelopen vijftien jaar. Het land heeft een enorme inhaalslag gemaakt. We kunnen alleen niet verwachten dat alle problemen in één keer zijn opgelost, dat kost tijd. Vaak is het dat gebrek aan historisch besef, dat de oorzaak is van het vermanende vingertje van politiek en maatschappelijke organisaties. Als ze de geschiedenis goed zouden kennen, zouden we ons schamen.’

Go ziet grote kansen voor Nederlandse bedrijven en wat hem betreft heeft het koloniale verleden ook een aantal goede overblijfselen. ‘Kijk naar wat ons bindt. Onbewust weten we nog zoveel van elkaars gewoonten’, zegt Go. ‘Nederlandse bedrijven hebben nog steeds een streepje voor. Je gumt 350 jaar oude relaties niet zomaar weg, al is een deel ervan niet zo glorieus voor Nederland geweest. Dat verleden valt Indonesiërs minder zwaar dan Nederlanders. Ik hoor wel eens van mijn zakenpartners daar dat ze zo blij zijn dat een bedrijf als Go-Tan zaken met hen wil doen. Man, je bent 10 keer zo groot als ik, denk ik dan.’


Drie maal naar het oosten

Behalve een handelsreis naar Indonesië staan er ook twee andere reizen op het programma. Met één of meerdere leden van het kabinet én een uitgebreide bedrijfslevendelegatie onder leiding van VNO-NCW-voorzitter Bernard Wientjes. Volg zijn blog op www.vno-ncw.nl/weblog.

China
Van 14 tot en met 16 november
Premier Rutte en minister Ploumen
Op het programma staat onder meer een ontmoeting met de Chinese premier Li Keqiang in de Grote hal van het Volk (het Chinese parlement), een diner met president Xi Jinping, een bezoek aan de verboden stad en ontmoetingen met het Nederlandse en Chinese bedrijfsleven.

Myanmar
Van 16 tot en met 18 november
Minister Ploumen
Op het programma staan onder andere een rondetafelconferentie over MVO. Verder spreekt minister Ploumen met een van de twee vicepresidenten, met de ministers van Planning en Economische Zaken, van Landbouw, Visserij en Plattelandsontwikkeling en van Buitenlandse Zaken. Ze heeft ook een ontmoeting met oppositieleidster en Nobelprijswinnares Aung San Suu Kyi.

Indonesië
Van 19 tot en met 22 november
Premier Rutte, minister Ploumen en minister Dijksma
Woensdag de 20ste is er een grote conferentie over economische samenwerking tussen Nederland en Indonesië. Thema’s zijn onder andere landbouw, infrastructuur en gezondheidszorg. De ministers worden ontvangen door president Susilo Bambang Yudhoyono. Gedurende de hele missie worden gesprekken georganiseerd tussen Nederlandse en Indonesische bedrijven en zijn er ontmoetingen met de ministers van Handel, van Visserij, van Landbouw en van Transport. Veel aandacht gaat uit naar het Jakarta Coastal Development Project, waar Nederlandse weg- en waterbouwbedrijven bij betrokken zijn.
Dit artikel komt uit de tablet Forum