Jacqueline Zuidweg, zakenvrouw van het jaar: 'Ik bewaar graag afstand'

Uithuilen en weer doorgaan. Ondernemers die bij haar komen na een faillissement moeten vooral in beweging komen. Jacqueline Zuidweg is directeur van schuldhulpverlener Zuidweg & Partners. En Zakenvrouw van het jaar 2012. ‘Zeeuwen zijn vechters.’

Op kantoor wordt het een ‘Zuidwegmarathondag’ genoemd; zo een die van ’s ochtends tot ’s avonds is volgeplempt met afspraken. Het interview zit in de staart, maar de directeur van Zuidweg & Partners oogt na al die kilometers nog fit en vrolijk. Eind maart werd ze uitverkozen tot Zakenvrouw van het jaar 2012 Prix Veuve Clicquot. Een prijs die haar alleen maar leuke dingen oplevert, zegt Jacqueline Zuidweg. ‘Het is net alsof ik al wekenlang mijn verjaardag vier.’

Van oorsprong zijn de Zuidwegjes – toen nog Zuijdwegh – zeepiraten. Nadat ze boel bij elkaar hadden geroofd, zijn ze aan land gegaan waar ze een boerenadeltitel wisten te bemachtigen en een keurig bestaan opbouwden tussen de brave burgers. Aan moeders kant domineren zigeuners het begin van de familielijn. ‘Ik ben dus eigenlijk een kruising van een piraat en een zigeuner,’ zegt Zuidweg, ‘maar ik voel mij vooral een Zeeuw.’

Voor iemand die naam heeft gemaakt in de schuldhulpverlening had u niet in een betere provincie geboren kunnen worden.
‘Luctor et Emergo, ik worstel en kom boven. Klopt helemaal. Zeeuwen zijn vechters. We vechten tegen het water en we laten ons niet gek maken. Rond Goes en Krabbendijke vind je de familie van mijn vader, mijn moeders familie woont in Bergen op Zoom. Geografisch liggen die plaatsen niet ver uit elkaar, maar het zijn, vooral qua geloof, werelden van verschil. Mijn vader was protestant, mijn moeder kwam uit een zeer katholiek nest. Twee geloven op één kussen.’

Slaapt daar de duivel niet tussen?
‘Dat nou ook weer niet, maar het was geen vanzelfsprekend huwelijk. Het begon er al mee dat ze moesten knokken om überhaupt te mógen trouwen. Ze kenden elkaar al zeven jaar toen ze, in 1960, eindelijk toestemming kregen. Mijn ouders hebben hiervoor veel opgeofferd: vrienden, familieleden zelfs. Het was niet alleen een geloofsverschil, de hele cultuur, de manier van met elkaar omgaan was anders. Als er een familiefeestje werd gevierd, ging het er in Zeeland een beetje afstandelijk, netjes, bijna zakelijk, aan toe terwijl ze 10 kilometer verderop, in Brabant, bij dat soort gelegenheden de polonaise liepen.’

U voelt zich een Zeeuw, zei u.
‘Misschien wel een beetje een mix want ik houd ook van gezelligheid, maar ik ben vooral iemand van het zaken doen, van afspraak is afspraak. Een Brabander roept: ‘O, dat komt wel goed!’ en wacht vervolgens af. Ik houd van doorpakken. En die Zeeuwse afstandelijkheid, die ken ik ook heel goed, maar die heeft niet alleen met mijn afkomst te maken. Ik heb in mijn jeugd geleerd dat het goed is om een zekere zelfstandigheid te hebben; om een beetje afstand te bewaren.’

Waar is die afstand voor nodig?
‘Het is zelfbescherming. Twee families die niet goed met elkaar overweg kunnen; daar krijg je toch iets van mee. Die spanning voelde ik thuis ook, maar zorgde er ook voor dat ik de vrijheid had om mijn eigen keuzes te maken.’

Ze vertelt het makkelijk, niet verbitterd. Over de verhuizing, op haar 10de, vanuit het fijne vrije Goes naar het kleine dorpse ‘gecontroleerde’ Scherpenzeel op de Veluwe. Over haar ouders die inmiddels zijn overleden. ‘Het is niet anders’: die woorden gebruikt ze vaak. Als het even niet meezit, telt ze haar ledematen: ‘Been verloren? Nee. Ben ik een arm kwijt? Ook niet. Gaat het met mijn partner en mijn twee dochters goed? Ja. Het gaat uitstekend! Gewoon doorgaan Jacq.’

Het is een instelling die goed van pas komt in haar werk. In 1994 startte ze een bedrijf dat zorg moest dragen voor een deugdelijke en betaalbare schuldhulpverlening voor zelfstandigen. Met een familie van ondernemers – de ene opa was slager, de ander was aannemer – wist ze zowel hoe het was om hard te werken als om tegenslagen te moeten incasseren. Ondernemen is vallen en weer opstaan, worstelen en weer bovenkomen.

Vijf voor twaalf
Haar eenmanszaakje groeide uit tot een florerend bedrijf met negentig medewerkers, vijf regiokantoren en drie intakekantoren en een spreekuur bij de Kamer van Koophandel in Groningen. Zuidweg & Partners is werkzaam voor zo’n 160 gemeenten die de schuldhulpverlening voor het MKB mogelijk maken. En nu is er dan uitverkiezing tot Zakenvrouw van het jaar 2012, waardoor ze nóg meer aandacht kan vragen voor zelfstandigen die op een of andere manier in de schulden zijn geraakt.

‘Het is zo vreemd: we zijn het meest ondernemende land binnen de EU, we hebben hier het grootste aantal starters, maar helpen we ze als het minder goed gaat? We schuiven langzaam op naar een zzp-maatschappij, maar in de leerboekjes ontbreekt nog altijd een hoofdstuk waarin staat wat je zou moeten doen als het onverhoopt misgaat. En het gáát vaak mis. Van alle ondernemers stopt 50 procent binnen vijf jaar. Van alle mensen die nog in business zijn heeft 10 procent grote financiële problemen. Wij willen het liefst aan de voorkant iets veranderen; ervoor zorgen dat deze mensen bij de start al voldoende bagage hebben om te voorkomen dat ze in ons noodhospitaal voor lijdende ondernemers terechtkomen. Als we er eerder bij zijn – desnoods om vijf voor twaalf – is iedereen beter af: schuldenaar, schuldeiser en de overheid.’

Maar als het vijf óver twaalf is? Wat kunt u dan voor die ondernemer betekenen?
‘We hebben hier een box met tissues staan. Ze mogen van mij één keer flink uithuilen en dan gaan we er tegenaan. Gelukkig hebben de meeste ondernemers voldoende veerkracht en komen ze vrij snel in beweging. Alle schulden worden geïnventariseerd en daarna gaan we de confrontatie aan met de schuldeisers. We maken een plan, we doen een voorstel voor het afbetalen van een deel van die schuld en we proberen er voor te zorgen dat er een doorstart kan worden gemaakt. Een faillissement is namelijk geen oplossing, voor niemand. Het meeste geld gaat in zo’n geval naar de curator en de Belastingdienst, de concurrent-schuldeiser krijgt weinig tot niets en de schuldenaar heeft bijna geen mogelijkheid meer om weer iets op te bouwen zodat hij op den duur weer aan zijn verplichtingen kan voldoen. Zestig procent van de ondernemers die bij ons binnenkomt, maakt uiteindelijk ook die doorstart. Het is keihard werken, maar dat hoort nu eenmaal bij ondernemen.’

Dat geldt dus ook voor u, als ondernemer. Ik las ergens dat u dit wel een fraaie uitspraak vindt: work hard, play hard, rest hard.
‘Ja, ik doe het allemaal even intens. Ik werk hard, maar ik hecht net zo veel waarde aan die speel- en rustmomenten. Elke woensdagochtend heb ik zo’n huppellesje – bodyshape – en op zondagochtend doe ik krachttraining. Heerlijk! Maar daarna wil ik ook graag een lekker kopje koffie drinken en kletsen met de andere bezoekers van de sportschool. Dat hoort er bij. Of gezellig met mijn oudste dochter op de bank naar Wie is de mol? kijken. En als we naar ons huisje in Spanje gaan, zul je mij de eerste dagen echt voorbij zien komen sloffen – even afkicken van het tempo van hier. Het gaat over balans, en over prioriteiten stellen.’

Even terug naar het Zeeuwse meisje. Was u vroeger al zo ondernemend?
‘Ja! Daar ben ik mee geboren. Ik kan wel stilzitten, maar ik ben liever in beweging. Ik kon niet wachten tot ik eindelijk naar de kleuterschool mocht. Als ik aan mijn moeder vroeg: ‘Mam, wat moet ik nou gaan doen?’ gaf ze mij een teiltje water en zei: ‘Ga jij de ramen van het schuurtje maar even lappen.’ Ook wilde ik altijd schooltje spelen.’

En dan was u de juffrouw...
‘Natuurlijk! ‘Allemaal gaan zitten, en luisteren!’ Kennelijk vond iedereen het heel vanzelfsprekend dat ik de leiding nam.’


Drie stellingen

De val van het kabinet-Rutte is een zegen voor het land
‘Tja, dat weet ik niet hoor. Je hoeft van mij niet huppelend het land door, maar ik denk wel vaak: kom op jongens, doe eens iets constructiefs! Ons land zou beter af zijn met een zakelijke leiding; de regering als onderneming. Rutte had die lijn wel goed te pakken.’

Voedsel dichter bij huis produceren is noodzaak
‘Als iets biologisch is geproduceerd, proef ik het verschil meestal – en ik let er ook op dat ik ‘eerlijke’ spullen koop – maar ik ben niet zo’n type dat, met geitenwollen sokken tot over haar oren, voor elke boodschap naar de Natuurwinkel gaat. Je moet die dingen niet gaan overdrijven.’

‘Praat graag, leidt andere mensen af’
‘Dat stond op mijn lagere schoolrapport. De meester vond het vast niet prettig, maar ik ben er een eind mee gekomen. Het is in het zakenleven een prima tactiek. Anderen zijn misschien afgeleid, maar ik weet zelf heel goed waar ik mee bezig ben.’




Jacqueline Zuidweg

1965 Geboren in Goes
1975 Verhuizing naar Scherpenzeel
1983 Begint studie Nederlands recht
1988 Gaat werken als juriste bij een adviesbureau voor het mkb
1994 Eenmanszaak in schuldhulpverlening
1996 Omzetting in Zuidweg & Partners
2012 Uitgeroepen tot de Zakenvrouw van het Jaar
Dit artikel komt uit de print Forum