Chinese ambassadeur Chen Xu: ‘We hebben jullie nodig’

China staat aan de vooravond van ingrijpende hervormingen, denkt de Chinese ambassadeur Chen Xu. Waardoor onder¬nemen in China echt gemakkelijker wordt. ‘Zonder buitenlandse hulp krijgen wij onze economie niet op orde.’

Als de Chinese ambassadeur eenmaal over Nederland begint, struikelt hij bijna over de superlatieven. Aardige mensen, creatief, hardwerkend, ondernemend. ‘Chinezen en Nederlanders hebben veel gemeen.’ Chen Xu werd ruim een half jaar geleden benoemd als ambassadeur en hij is nog in de ‘learning mood’ zoals hij het zelf omschrijft. ‘Ik ben echt onder de indruk. Nederland kende ik al, ik ben er zo’n vijftien à twintig jaar geleden een paar keer geweest, maar nu ontdek ik wat het in huis heeft. Jullie kennis van landbouw, watermanagement, landwinning, innovatie, hightech, gezondheidszorg, jullie onderwijssysteem, de sociale voorzieningen laten zien dat Nederland echt een stevige basis heeft. Ik ben gelukkig dat ik hier ambassadeur ben.’

Er zullen u vast ook wel wat minpuntjes opgevallen zijn.
‘Misschien het weer van begin deze week (het interview is drie dagen na de storm van 28 oktober; red.).’ Chen Xu barst in lachen uit. ‘Nee, ik zou het echt niet weten. Ik zal er eens over nadenken.’ Nou ja, of het moet de directheid van Nederlanders zijn, zegt de ambassadeur dan. ‘Die kan ervoor zorgen dat de ander zich ongemakkelijk voelt. Chinezen zullen heel omzichtig melden dat ze ergens anders over denken. En proberen er rekening mee te houden hoe de ander zich voelt. Nederlanders zouden nog succesvoller zijn als ze daar ook rekening mee houden.’

Nederland krijgt geregeld kritiek dat het xenofoob geworden is en in zichzelf gekeerd.
‘Dat is niet mijn persoonlijke ervaring. Het feit dat Nederland zeer populair is bij buitenlandse investeerders, ook bij de Chinese, bewijst het tegendeel. Nederland is een hele populaire bestemming voor Chinese ondernemers.’

Een van uw voorgangers had kritiek op het Nederlandse immigratiebeleid: Chinese zakenlui worden bij de grens geweerd, stelde ze.
‘Er is de laatste jaren in Nederland van alles gedaan om belemmeringen op te ruimen. De algemene trend is dat het gemakkelijker wordt om Nederland binnen te komen. Sterker nog, jullie nodigen ondernemers, maar ook studenten, zelfs uit. Natuurlijk, van tijd tot tijd hoor je andere geluiden, maar dat is logisch.’

Als u het toch eens probeert, welke zwakke kanten ziet u in de Nederlandse samenleving?
‘Ik kies er persoonlijk voor dingen vanuit een positief vertrekpunt te bekijken. China kan veel leren van Nederland. Bijvoorbeeld van de rijke ervaring met landbouw en de food industrie. China is een sterk agrarisch land met zeven- à achthonderd miljoen boeren. En met ruim 1,35 miljard monden te voeden, staat dit bij elke regering in China boven aan de lijst.’

Welke kansen ziet u nog meer voor Nederlandse ondernemers in China?
‘Nederland is voorloper op het gebied van waterbeheer, stedenbouw, duurzaamheid en op veel andere gebieden. Er zijn genoeg terreinen waarop behoefte is aan samenwerking. En China is natuurlijk een enorme afzetmarkt, die nog groeit. Een van de dingen waarmee we bezig zijn, is de verbetering van de levensstandaard. Weliswaar is China de tweede grootste economie ter wereld, maar het gemiddeld inkomen per hoofd van de bevolking is ongeveer eennegende van dat in Nederland. Als de levensstandaard verbetert, wordt de Chinese consument steeds interessanter.’

‘China zet verder enorm in op verduurzaming, een duurzamere energievoorziening en bescherming van het milieu. Als we onze economie verder willen ontwikkelen op een duurzame manier, dan is dat noodzakelijk. Maar ook een enorme uitdaging, die we zonder buitenlandse hulp niet voor elkaar krijgen. We hebben jullie ervaring echt nodig.’

Gebrek aan bescherming van intellectuele eigendom, lastige toegang tot de Chinese markt en corruptie zijn dan wel een probleem voor het Nederlandse bedrijfsleven.
‘Ik begrijp dat. Maar het probleem is relatief. China vecht hard tegen namaak, schending van intellectuele eigendom et cetera. Er is een werkgroep op het hoogste, dus ministerieel, niveau op gezet. Ik erken dat we een probleem hebben en desondanks is China een van de meest populaire bestemmingen voor directe buitenlandse investeringen.’

Ook voor mkb-bedrijven? Zij geven aan dat zakendoen in China voor hen praktisch onmogelijk is.
‘China staat open voor alle bedrijven: de grote, de middelgrote én de kleine.’

Vanaf 2016 heeft China de zo¬genoemde market economy status in de Wereldhandelsorganisatie. Hoe bereidt u zich daar op voor?
‘We werken daar hard aan, in de hoop dat de Europese Unie onze status als market economy snel zal erkennen. Ook China streeft naar vrijhandel zonder enig spoor van afscherming van de eigen markt. Daar zijn gezamenlijke inspanningen voor nodig. Het is niet alleen een kwestie van wat China doet.’

U bedoelt dat Europa ook drempels opwerpt?
‘Laat ik het zo formuleren: we leven niet in een perfecte wereld. China werkt er in elk geval hard aan om de markt meer open te stellen voor de buitenwereld. U moet niet vergeten dat China tot een jaar of veertig geleden heel erg gesloten was. Voor een mens is veertig jaar best lang, maar vergeleken met de geschiedenis van de mensheid is het maar kort geleden.’

Onlangs werden belangrijke hervormingen aangekondigd. Wat zullen Nederlandse ondernemers hiervan merken?
‘Iedereen kijkt met grote spanning uit naar de uitkomst van de derde plenaire zitting van het achttiende partijcongres. Ik durf nog niet te voorspellen wat er precies zal veranderen. Maar misschien dat de vrijhandelszone die vorige maand in Shanghai is ingesteld, een voorbode is. Deze vrijhandelszone is nu nog een pilot, maar zou wel eens heel belangrijk kunnen blijken voor de verdere ontwikkeling van de economie. Net als 34 jaar geleden toen Shenzhen bij Hongkong de eerste ‘speciale economische zone’ werd. Iets vergelijkbaars zou nu ook kunnen gebeuren. Dit zal meer kansen voor buitenlandse én Chinese bedrijven opleveren.’

Voor de vrijhandelszone in Shanghai gaat een zogenoemde negatieve lijst gelden, was onlangs in het Financieele Dagblad te lezen. Die lijst bepaalt in welke sectoren buitenlandse bedrijven niet mogen investeren. De rest van de sectoren wordt dus opengesteld. En beperkingen die gelden voor buitenlandse investeringen in de rest van China, zoals vergunningsvereisten of de verplichting om samen met een Chinese partner te investeren, zullen in de zone niet van toepassing zijn, aldus de krant.

Wat betekent het bezoek van premier Rutte aan China van volgende maand?
‘Het is zijn eerste bezoek aan China sinds hij premier is geworden. Het is een heel erg langverwacht bezoek, waar we aan beide zijden al heel lang en intensief mee bezig zijn. Ik denk dat de uitwisseling tussen de Chinese leiders en premier Rutte heel belangrijk is, net als het contact met Chinese en Nederlandse ceo’s. Het zal onze banden versterken en ons wederzijds begrip vergroten.’

Dat is er naar uw idee niet altijd?
‘Nederland en China hebben veel gemeen, maar we verschillen ook enorm op veel gebieden. Dus is het logisch dat er soms issues zijn.’

Zoals de mensenrechten waarop China altijd wordt aangesproken?
‘We delen op dat gebied dezelfde uitgangspunten, maar leggen andere prioriteiten. Want we hebben verschillende wegen te gaan. Wij willen eerst zorgen dat er voldoende eten en kleding is voor onze ruim 1,35 miljard inwoners. Terwijl volgens Nederland andere dingen belangrijk zijn.’

‘Er is geen beste model in de wereld en het ene land is ook niet moreel superieur aan de andere. Laten we ons meer proberen in te leven in de zorg van de ander in plaats van elkaar overtuigd van het eigen gelijk tegemoet te treden.’

U vindt dat Nederlanders teveel overtuigd zijn van het eigen morele gelijk?
‘Nee nee, dat waren slechts algemene obser¬vaties. Mensen hebben de neiging te denken dat ze gelijk hebben en zich daaraan vast te houden. De relatie tussen Nederland en China laat juist zien hoe het ook kan als je begrip hebt voor elkaar. Het bezoek van premier Rutte is een belangrijke schakel in onze verhoudingen. Het is een nieuw begin.’


Wie is Chen Xu?

Chen Xu (51) is sinds april van dit jaar ambassadeur voor de volksrepubliek China in Nederland. Daarnaast is hij permanent vertegenwoordiger in de Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons in Den Haag. In die hoedanigheid was hij onlangs betrokken bij de oplossing van het conflict met het regime in Syrië over gebruik van chemische wapens.
Voor zijn komst naar Nederland bekleedde Chen Xu diverse functies bij het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken. De ambassadeur is getrouwd en heeft één zoon.



Horasis Global China Business Meeting

Van 10 tot en met 12 november is de jaarlijkse bijeenkomst van Chinese ondernemers en investeerders met hun internationale counterparts, de Horasis Global China Business Meeting. Dit jaar is de bijeenkomst in Nederland georganiseerd (Steinberger Kurhaus in Schevingen). Met discussies over de huidige markttrends en mogelijkheden voor zakendoen met China. Thema’s als de visie op de wereldwijde geopolitieke en economische veranderingen, het ¬investeringsklimaat in Europa en Nederland, het partnerschap Nederland en China en de strategische positie van Nederlandse topsectoren in China staan op de agenda.

Voor meer informatie, het programma en aanmelding: http://handelsbevordering.nl/activiteiten/4/2/827.

Of neem contact op met Caroline Cramer, telefoon: 070 3441521, e-mail: ccramer@nchnl.nl