'Doen: nationaliseer Groningse huizen met aardbevingsschade'

27-09-2016

Een werkgeversvoorzitter die oproept tot het nationaliseren van vastgoed in het Groningse aardbevingsgebied? Dat leidt blijkbaar tot opgetrokken wenkbrauwen en stilte in Den Haag. Een groot contrast met de reacties hier in de regio, waar men donders goed snapt hoe ik tot zo'n voorstel ben gekomen. 

Simpel en noodzakelijk
Dat voorstel is simpel: richt een speciale instantie op die vastgoed koopt, versterkt en beheert. En geef de burgers de kans hun vroegere bezit terug te huren. Radicaal? Dat valt wel mee. Noodzakelijk? Absoluut, aangezien het gevoel van onveiligheid en onzekerheid bij de bewoners in het gebied groot is. Het vertrouwen van burgers en ondernemers is ver onder nul gezakt en het imago van de regio verslechtert snel. De gevolgen van de bevingen in dit gebied komen hard aan. In aardbevingstermen in de richting van een 7 op de schaal van Richter. 

Vestigingsklimaat is aangetast
Ik trek het me aan omdat ik me als voorzitter van VNO-NCW Noord medeverantwoordelijk voel voor een veilige en perspectiefrijke toekomst voor het Noorden. Verantwoordelijkheid die ik ook voel voor de bewoners in het gebied. Bewoners die werken in de bedrijven van onze leden. Ik voel me verantwoordelijk voor het rechtzetten van wat nu stuk is gemaakt. En dat zijn niet alleen huizen en bedrijven. De woningmarkt is verstoord, het vestigingsklimaat is aangetast en de leefbaarheid is verminderd. Het vraagt forse structurele investeringen om deze schade te compenseren. Ook hierop zouden de aandeelhouders van de NAM, met het Rijk voorop, aangesproken moeten worden.

Actie nodig
Twee essentiële stappen zijn er nodig om de situatie in positieve zin om te buigen. Allereerst moet de verantwoordelijkheid van de NAM naar het Rijk worden overgeheveld. Verder moet er een Rijksvastgoedbedrijf komen. Iedereen die risico loopt op aardbevingsschade moet de kans krijgen om zijn gebouw tegen een aardbevingloze marktprijs aan dit bedrijf te verkopen, met het recht het tegen marktconforme voorwaarden terug te huren. Zo’n Rijksvastgoedbedrijf is bovendien in staat om op een professionele en grootschalige manier hele gebieden te herontwikkelen. Huizen krijgen betere isolatie, zonne-energie en nul-op-de-meter-projecten kunnen worden toegepast. Kostbaar? Dat hoeft niet zo te zijn. Bundeling leidt immers tot meer efficiency en lagere kosten en er kan vrijwel tegen nul procent rente worden geleend, zeker door de overheid.

Neem Groningen serieus
Zal het huidige kabinet hier nog mee aan de slag gaan? Die hoop kunnen we beter laten varen. Maar ik kan me ook niet voorstellen dat er na de verkiezingen een nieuw kabinet aantreedt dat geen werk maakt van de maatregelen zoals we hier voorstellen. Tenminste niet als ze Groningen eindelijk serieus nemen.

Alfred Welink
Voorzitter VNO-NCW Noord