Big data, big impact

22-04-2016

Meer dan 35 procent van de Nederlandse economische groei, en meer dan 50 procent van de totale productiviteitsstijging, in de afgelopen kwart eeuw is te danken aan ICT. Deze cijfers (pdf) zouden scherper bij iedereen op het netvlies moeten staan. De werkelijke welvaartswinst is door digitalisering waarschijnlijk zelfs nog hoger. Denk maar eens aan de welvaartsbijdrage van de digitaal gedreven 'deeleconomie'. We vinden het nu heel gewoon om via internet onze auto te delen, andermans huis te huren of gereedschap uit te lenen. Kijk, de economie groeit hier weliswaar niet van, maar er is wel sprake van effect op onze welvaart.

Maatschappelijke acceptatie bepaalt steeds vaker het tempo
Het tempo van digitale innovatie versnelt. Zo werd de mogelijkheid van autonome voertuigen (beter gezegd: computers op wielen) in 2012 nog betwist. Vandaag de dag richten alle grote autofabrikanten en tech-bedrijven hun pijlen hierop. Door deze versnelling is het niet meer de vraag of iets technisch mogelijk is, maar bepaalt de maatschappelijke acceptatie steeds vaker of innovaties worden omarmd en dus werkelijkheid worden.
Voor een aantal sectoren kan dat nu juist extra schuren. Denk aan de financiële sector, die stevig door moet innoveren om de groeiende competitie van (binnen- en buitenlandse) startups, technologiebedrijven en trends als blockchain te kunnen bijhouden. Tegelijkertijd ligt deze sector onder een maatschappelijk vergrootglas. Oud-minister en staatssecretaris Willem Vermeend (in februari door het kabinet benoemd tot FinTech-afgezant) in Forum het volgende over digitalisering in de financiële sector: 'Wij zijn het land van pinnen, internetbankieren en contactloos betalen. Maar FinTech gaat ook over hypotheken, pensioenfondsen, accountants, verzekeringen en belastingen. Nederland kan hard worden getroffen als we niet meegaan in de nieuwe ontwikkelingen.'

'In de periode vlak voordat er een nieuwe iPhone uitkomt, gaan er 3x meer mobieltjes 'stuk' dan normaal'

Expres onder het vergrootglas
Daarom trekt deze week het Verbond van Verzekeraars het vergrootglas opzettelijk over zich heen. In het paper 'Grip op Data' geven de verzekeraars de trends en mogelijkheden van digitalisering weer. En dan met name Big Data in verzekeringsland. Met Big Impact tot gevolg! Dankzij big data zouden verzekeraars veel effectiever fraude kunnen detecteren. (Wist u dat er in de periode vlak voordat er een nieuwe iPhone uitkomt, er 3x meer mobieltjes 'stuk gaan' dan normaal?). Big data kan ook resulteren in betere dienstverlening, premies op maat, het voorkomen van criminaliteit en de mogelijkheid op premiekorting bij veilig weggedrag ('pay how you drive').
Tegelijkertijd legt het Verbond van Verzekeraars ook de mogelijke zorgen op tafel: Zullen mensen met een lager inkomen eerder die gegevens over hun rijstijl delen als dat een premiekorting oplevert? Kunnen die gegevens over rijstijl zomaar verder worden verkocht? En als de veilige rijders minder premie betalen, blijft de premiepot wel genoeg gevuld om schade van minder veilige rijders te kunnen uitbetalen?

Samen grip op data
Deze vragen zijn niet alleen relevant voor de verzekeraars zelf, maar ook voor hun klanten en de manier waarop we in deze maatschappij onze individuele risico's delen via onderlinge solidariteit. Vragen waarop de verzekeraars het begin van een antwoord formuleren in hun paper 'Grip op Data'. En dat zal weer leiden tot discussie. Met die verschillende inzichten komen we een stap verder. Digitale innovatie is, en blijft, de motor achter groei en welvaart. Het is daarom goed om samen op deze manier bewust te kijken naar digitalisering én de manier hoe we die willen inzetten met de juiste checks and balances. Samen, omdat dat nu eenmaal in onze natuur zit.

David de Nood
Secretaris ICT en privacy