Aanbevelingen Europese Commissie: steun uit onverwachte hoek

23-05-2017

Ieder jaar in de tweede helft van mei is het weer zover: dan krijgen alle lidstaten een document vol aanbevelingen van de Europese Commissie. Deze exercitie, ingegeven door de eurocrisis, dateert uit 2011. Het doel ervan is om economische en financiële problemen in lidstaten te voorkomen door overheden tijdig op het goede spoor te zetten. Voor de Nederlandse regering heeft de Commissie dit jaar slechts twee aanbevelingen. Eentje gaat over onze uitgaven, de andere over onze arbeidsmarkt. De Commissie levert daarmee een bijdrage aan twee slepende kwesties, die beide ook aan de formatietafel spelen.

 

Veel of weinig geld?

Allereerst is daar de vraag hoeveel geld een nieuw kabinet kan besteden. Je zou denken: véél want de overheid heeft de belastingen zo sterk verhoogd dat ze inmiddels veel meer geld binnenkrijgt dan ze uitgeeft. Desalniettemin kwam er al een hele stoet sombere adviseurs (DNB, CPB, ministerie van Financiën) bij informateur Schippers langs om te waarschuwen vooral niet te veel geld uit te geven. 

 

Investeren en stimuleren

De Europese Commissie is het duidelijk niet eens met deze boekhouders: Use fiscal policy to support domestic demand, including investment in research and development, is de aanbeveling. Nederland heeft immers, net als Duitsland, véél budgettaire ruimte binnen de spelregels van het Stabiliteits- en Groeipact. Die moet je dan wel bij voorkeur investeren in de verdienende kant van de economie. Denk aan het stimuleren van R&D en het verlagen van de belastingen.

 

Vaste banen

De tweede aanbeveling betreft de arbeidsmarkt, die in rap tempo verkrapt. Desondanks aarzelen veel werkgevers om een dienstverband voor onbepaalde tijd aan te bieden. Dat is nogal een dingetje, want als het zo goed gaat met de economie wil je juist niets liever dan goede mensen aan je binden. Ook daar is de Europese Commissie klip en klaar over: Tackle remaining barriers to hiring staff on permanent contracts. Iedereen weet natuurlijk waar het dan om gaat: het verkorten van de twee jaar loondoorbetalingsplicht bij ziekte en het hervormen van de Wet Werk en Zekerheid.

 

Hogere lonen?

Dank u, Europese Commissie, voor deze steun! Oja… daar was nog een nabrander: Create conditions to promote higher real wage growth, respecting the role of the social partners. Hoe lees je die dan? Loonvorming in Nederland is al tientallen jaren een zaak van decentrale cao-partijen. Niemand heeft een loonknop, behalve het kabinet. Als het kabinet-Rutte II de belastingen voor burgers en bedrijven teveel verhoogd heeft, dan kan het kabinet-Rutte III de reële lonen vergroten door de belastingen weer te verlagen naar het niveau van vóór 2012. Die budgettaire ruimte heeft het nieuwe kabinet ook.

 

Anthony Stigter

Secretaris Algemeen Economisch Beleid