Silo’s en bakstenen

15-05-2017

Een meer idyllische plek is niet makkelijk te vinden: de voorjaarsnatuur staat volop in bloei, vogelgezang is het enige dat je hoort, zonovergoten stroomt de Waal traag voorbij. En middenin dat paradijs, op een steenworp afstand van Nijmegen in de uiterwaarden: baksteenfabriek ’De Zandberg’. Bedrijfsbezoeken zijn altijd eye-openers, en dat geldt ook hier weer. Al pratende met de gastheren ontvouwt zich een rijk palet aan raakvlakken met Europa: de Vogel- en Habitatrichtlijn, normering van kankerverwekkende stoffen, het CE-merk, regulering van de CO2 uitstoot. Onderwerpen die in Brussel keurig in de diverse beleidssilo’s zijn ondergebracht. Hier liggen ze gebundeld en concreet op het bord van de ondernemer.

 

Europa concreet

Het doet me denken aan een ander recent gesprek, met de vertegenwoordiger van de stad Amsterdam in Brussel. Ook daarin een grote diversiteit aan onderwerpen: EU renovatiesteun voor de zeesluis in IJmuiden, KLM en de luchtvaartonderhandelingen EU - Golfstaten, concurrentievervalsing tussen Europese zeehavens, herziening van de Blue Card voor kenniswerkers, een Europees visasysteem voor start-ups, Amsterdam als TTIP/CETA vrije gemeente, het aantrekken van investeringen en de European Medicines Agency na Brexit. Hoeveel concreter wil je Europa nog hebben?

 

Spin en spinnijdig

Twee zulke willekeurige lijstjes Europese issues – voor een fabriek en voor een stad – illustreren ook goed hoe complex het Brexitproces zal worden. De EU onderhandelaars zijn bezorgd dat de Britse politiek die complexiteit onderschat. En dat de Britse bevolking in onwetendheid wordt gehouden door rookgordijnen in de meeste media. EU Commissievoorzitter Juncker gaf daarom bij een diner met premier May en andere sleutelspelers in de onderhandelingen een krachtig signaal af. Ongerust over de gekregen antwoorden spoorde hij daags daarop Bondskanselier Merkel aan de boodschap nog eens te accentueren in het Duitse parlement. Een deelnemer aan het diner spinde de hele discussie drie dagen later in geuren en kleuren in de Duitse zondagspers. Premier May sloeg spinnijdig terug en beschuldigde de EU van inmenging in de Britse vervoegde verkiezingen. Wat een terechte waarschuwing had kunnen zijn werd zo een bouwsteen voor de fortmentaliteit die het Brexitkamp probeert te creëren. Dat is nou niet bepaald de gewenste sfeer voor de Brexit-onderhandelingen. Daar kun je alleen met goodwill uitkomen.

 

Piraten en beleidsnotities

Kort na dat diner in Downing Street kwam de Copres, de halfjaarlijkse bijeenkomst van de Raad van Presidenten van BusinessEurope, bijeen in de Borsa, de monumentale handelsbeurs in het centrum van Valletta. Nu zetelt daar de Malta Chamber of Commerce. De klok in de Borsa draagt de spreuk ‘Trade is the Golden Girdle of the Globe’. In de hal staat ook een telescoop. Koopvaardijschepen konden daarmee reeds van verre worden gespot, zodat de handel kon beginnen zodra het schip de haven invoer. Maar vooral ook niet eerder, piraterij was aan de orde van de dag.

 

Golden Girdle 

De Golden Girdle wordt vandaag de dag in Europa niet bedreigd door piraten. Maar de chaotische beleidsvorming op handelsgebied aan de andere kant van de Atlantische oceaan, en de ‘disruptieve’ uitspraken daar over het open internationale handelsstelsel, zijn, naast de Brexit, wel een bron van grote onrust. De Commissie Handelspolitiek van VNO-NCW stond daarom met de Nederlandse handelspolitieke gemeenschap in Brussel – hoge ambtenaren, europarlementariërs Eickhout, Jongerius, Van de Camp en bedrijven – stil bij de toekomst van de handelspolitiek. Centraal stond daarbij hoe de voordelen van de handel in onze maatschappij beter verspreid kunnen worden. Ook de globaliseringsnotitie van de commissie gaat daarover.

 

De Ode en the promise of leadership

De beleidsagenda van de EU, Brexit, handelspolitiek: eigenlijk hangt alles samen met de discussie over de toekomst van de EU. Voorzitter Juncker trapte die in april af met zijn Witboek. Maar de afgelopen weken waren in dat kader de ogen toch vooral op Frankrijk gericht. Emmanuel Macron voerde daar een campagne die niet, zoals bij veel middenpartijen in de EU gemeengoed lijkt te worden, voor een populisme–light koos. Integendeel, hij koos voor een glasheldere verdediging van liberale waarden en open, tolerant internationalisme, benadrukte de noodzaak van economische modernisering, en droeg het belang van Europa met overtuiging uit. Hij onderstreepte dat laatste door het podium te beklimmen voor zijn overwinningsspeech terwijl luid Beethovens musicale ‘Ode an die Freude’ weerklonk. Het nadenken over de Toekomst van Europa krijgt een heel andere dimensie nu er kans is op een herstart van de Frans Duitse motor en alle EU lidstaten uit de recessie zijn. Of, zoals Philip Stevens schreef in de Financial Times: ‘Europe looks in better shape than it has for some time. Now it has the promise of leadership.'

 

 

Winand Quaedvlieg

is permanent gedelegeerde in Brussel en hoofd van Kantoor Brussel van VNO-NCW

In zijn maandelijkse blog staat hij stil bij de rijk geschakeerde Brusselse en Europese actualiteit

Lees meer over