'Brexit is blinde ideologische keuze'

18-04-2018

Springlevend en uiterst expressief zijn ze, de aardewerken beeldjes in het archeologische museum van de Bulgaarse hoofdstad Sofia. En toch weldegelijk 6.000 jaar oud. Naast de bekendere Thracische goudschat en een kaasetende muis uit de Romeinse tijd staan ze tentoongesteld, in de grootste voormalige moskee van de stad, dat nu een museum is. Ze illustreren de rijkgeschakeerde geschiedenis van het land dat in onze noordwestelijke hoek van het continent vooral in termen van achtergebleven gebied wordt gezien. Elders in de stad getuigen de op Parijs geïnspireerde 19e-eeuwse gebouwen – het koninklijk paleis, de monumentale universiteit - van de trots en dynamiek van het jonge land dat zich net aan het Osmaanse rijk had ontworsteld. Of staat de 4e-eeuwse Sint-Joriskapel te dromen op de binnenplaats van het Sheraton Hotel. Bulgarije opent mij weer een heel nieuw luik van de rijke veelzijdigheid, de unity in diversity, die de EU kenmerkt en ook als principe in het Verdrag is neergelegd. Het voordeel van de vergaderingen van het Europese Economisch en Sociaal Comité, elk half jaar één keer in het EU-voorzittersland, is dat je ook daarvan steeds wat mee krijgt.

 

Electroinvent en hernieuwbare energie

Het bezoek aan Sofia voert ons naar het hagelwitte, met spiegelglas beklede productiecomplex van Electroinvent, even buiten de stad. Het is tien jaar geleden opgericht. Nu draait het sterk geautomatiseerde bedrijf 40 miljoen euro omzet dankzij elektronische sturingssystemen voor zonnepanelen, windmolens en andere hernieuwbare energiebronnen. Als ik de directeur vraag wat de EU voor hen betekent, komt het antwoord snel en zonder aarzeling: zonder de EU was hun snelle expansie ondenkbaar geweest, de EU bracht hen openheid naar de wereld, nieuwe klanten, nieuwe markten en nieuwe technologie. En niet te vergeten deelname aan de R&I-fondsen.

 

Brexit

Het zou mooi zijn als de Britten ook zulke snelle en heldere antwoorden op vragen over de EU konden geven. De EU en het Verenigd Koninkrijk maakten eind maart een aantal afspraken over het Brexit-proces, met name ook om een status quo transitieperiode in te voeren. Die moet ingaan direct na de Brexitdatum van 29 maart 2019. Maar toen VNO-NCW-voorzitter Hans de Boer, algemeen directeur Cees Oudshoorn en ik een paar dagen later Londen bezochten, kregen we een beeld van volledige verlamming van de politieke besluitvorming voorgeschoteld. In onze gesprekken met politici, pers, denktanks, Nederlandse bedrijven en adviseurs van premier May verschrompelden de redenen voor Brexit steeds meer tot een blinde ideologische keuze. En hoe langer de mist over de economische effecten blijft hangen, hoe langer een openlijk conflict binnen de Conservatieve Partij bezworen kan blijven. De doolhof aan kamers, hallen en trappenhuizen achter de strakke façade van Downingstreet 10 die we doorliepen op weg naar onze gesprekskamer, kon mooi symbool staan voor de kronkelgangen van de Britse besluitvorming. Onderwijl zijn cruciale vragen als de regeling voor de Iers/ Noord-Ierse grens nog steeds onopgelost. In de vergadering van onze eigen Task Force Brexit een paar dagen geleden, beklemtoonden bedrijven voor de Nederlandse overheid dan ook dat zij vóór alles duidelijkheid nodig hebben over de situatie na de Brexit-datum. Maar die kan onze overheid zonder Britten niet geven. En met de huidige Britse rookgordijnen zou die duidelijkheid wel eens heel laat kunnen komen.

 

Handelsconflict China en de VS 

Terwijl het VK de EU in gijzeling houdt vanwege het gekissebis in de Tory-partij, ontvouwt zich op wereldniveau een heel ander plaatje. De twee grote tektonische platen van de geopolitiek, de VS en China zijn danig aan het schuiven. Kennelijk was het weer tijd dat de opgebouwde spanning zich ontlaadde. Geen aardbeving, maar wel een felle tit-for-tat escalatie van aangekondigde tariefverhogingen. En passant kreeg de EU ook nog een veeg mee: een flinke Amerikaanse tariefverhoging met mogelijk zeer nadelige gevolgen voor de Nederlandse staalindustrie. En dat gebeurt allemaal juist als de Nederlandse politieke partijen, nu de gemeenteraadsverkiezingen achter ons liggen, zich langzaam opmaken voor de campagnes voor de Europese verkiezingen volgend jaar. Het is goed om daarbij niet alleen vanuit Nederland naar Europa te kijken, maar vooral ook vanuit de wereld naar Europa.

 

Winand Quaedvlieg is permanent gedelegeerde in Brussel en hoofd van kantoor Brussel van VNO-NCW

 

 

 

Bekijk ook deze oproep van Winand Quaedvlieg in de Tweede Kamer (20 april)