Arbeidsmigratie: dé feiten (en 300 onderbuiken)

08-06-2017

Kunt u zich dat voorstellen? Met 300 mensen onderhandelen over het besturen van arbeidsmigratie in de wereld? Nou, het kan echt, kan ik u vertellen. En het gebeurt hier in Genève bij de ILO. Met zo'n groot gezelschap is de eerste grote opgave om te discussiëren op basis van wat we weten en de onderbuik te laten voor wat die is. Daarbij helpt het apparaat van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) met een rapport vol feiten en cijfers.

 

Perspectieven van verschillende landen

Onderbuik of niet, de perspectieven zijn toch heel divers. Niet alleen tussen overheden in verschillende landen, maar ook binnen de werkgevers- en werknemersgroepen. Zo zijn er landen die het moeilijk vinden de discussie los te koppelen van het vluchtelingenprobleem. Maar dat moet wel, want het vluchtelingenprobleem is hier nu niet het onderwerp. En er zijn landen die vooral eigen goedgeschoolde werknemers zien vertrekken naar landen waar meer betaald wordt of waar zij hun talenten beter kwijt kunnen. Anderzijds zijn er ook de ontvangende landen die willen winnen in de 'battle for talent'. Maar er zijn natuurlijk ook landen die zelfs laaggeschoolde arbeid niet gedaan krijgen door werknemers uit het eigen land en pure simpele mankracht nodig hebben van elders.

'Vandaag viel me op hoe de invalshoek van risico's, mogelijk misbruik, 'brain drains' en angst het debat overheerste.'

Geen onnodige bureaucratie

In Europa denken we direct aan het frame van vrij verkeer binnen de EU. We maken ons druk over de vraag of mensen uit andere lidstaten ook wel dezelfde sociale zekerheid krijgen als in het werkland. En of ze ook het minimumloon verdienen. Tegelijkertijd vindt heel veel migratie plaats tussen zuidelijke regio's in de wereld, bijvoorbeeld tussen Azië en de Arabische landen. Soms zit daar mensenhandel tussen, soms vindt schandelijk misbruik plaats van migranten.
Voor veel grote bedrijven die wereldwijd opereren is het belangrijk dat zij mensen binnen het eigen concern over de wereld kunnen laten gaan, voor werk en training on the job. Daar moet geen onnodige bureaucratie tussen zitten. Dat is niet goed voor die mensen en niet goed voor de bedrijven.

 

Cruciale factor voor toekomst

Zoals gezegd: de perspectieven van deze 300 vertegenwoordigers over de hele wereld zijn heel verschillend. Het is dus een grote uitdaging voor een organisatie als de ILO om toch tot conclusies en activiteiten te komen die echt iets bijdragen. Waar ze aan moeten bijdragen? De internationale 'business community' heeft vastgesteld dat de cruciale factor voor het ondernemen van de toekomst is: zorg dat genoeg talent van hoog niveau ingezet kan worden op de goede plek. Want dát is wat bedrijven doet groeien. En als dat gebeurt, dan zal een goede toevoer van talent meer werk opleveren. Ook voor degenen die lager geschoold zijn. Protectionisme zal nooit en nergens meer welvaart opleveren op lange termijn.

'Zorg dat genoeg talent van hoog niveau ingezet kan worden op de goede plek. Want dát is wat bedrijven doet groeien.'

 

Blijven investeren in eigen mensen

Tegelijk moeten bedrijven en landen wel blijven investeren in eigen mensen. Het zou op lange termijn ten koste gaan van heel veel menselijk kapitaal als men achterover zou leunen en de goed opgeleide werknemers uit andere landen zou wegkopen voor minder geld dan dat het zou kosten om eigen mensen op te leiden. Ook protectionisme op arbeidsmarkten werkt niet. De kunst is dus ook hier om het zo veel mogelijk in goede banen te leiden. Zoals met de 'guidelines for fair recruitment', waar ook de grote uitzendorganisaties nauw betrokken bij zijn, en met goede regelingen voor internationale erkenning van diploma's en verworven competenties.

 

Iedereen profiteren

Vandaag viel me op hoe de invalshoek van risico's, mogelijk misbruik, 'brain drains' en angst het debat overheerste. Met mijn Canadese en Duitse collega heb ik daarom eens een tijdje om de tafel gezeten. We hebben samen een tekstvoorstel ingediend dat uitgaat van die ene overtuiging van de internationale ondernemersgemeenschap: de juiste mensen op de juiste plek wordt de cruciale factor voor groei. En daar gaat iedereen van profiteren.
Verandert de wereld van teksten als deze? Als je daar niet in gelooft, moet je hier niet zijn. Deze commissie telt 300 vertegenwoordigers van over de hele wereld. Dat is toch niet weinig. Het kan dus een behoorlijke impact hebben.

 

 

Ton Schoenmaeckers
Secretaris Internationale Zaken

 

Van 3 tot en met 17 juni is de ILO in Genève bijeen over het thema arbeidsmigratie. 187 regeringen, werkgeversorganisaties en vakbonden zijn hier aanwezig. Ton Schoenmaeckers vertegenwoordigt de Nederlandse werkgevers. Via deze blog doet hij verslag van deze conferentie.