24-04-2003 - Het kan haast niet beter klikken tussen een directeur en zijn bedrijf dan tussen Kick van der Pol en Interpolis. De filosofie van het bedrijf past hem als een handschoen. Vrijheid, verantwoordelijkheid en vaart. Werk kan zoveel leuker en efficiënter worden georganiseerd.
Hij heeft een grijns die hem jong maakt. En hij beweegt zich met een tempo dat een lichte gehaastheid, maar ook iets van joligheid verraadt. Kick van der Pol (53), directievoorzitter van Interpolis, is een gedreven man met plezier in zijn werk en de mensen om hem heen. "Ik ben een bofkont, vind je niet?" lacht hij na een trotse rondleiding door het kantoor in Tilburg, "dat ik hier mag werken."
Het kantoor staat in het teken van flexwerk. Medewerkers, inclusief directieleden, hebben geen vaste plaatsen, maar halen 's morgens - voor zover ze niet thuis werken - hun post en hun telefoon op, en kiezen daarna op een van de verdiepingen een werkplek. Op een afdeling, in een concentratie-cockpit, in een vergaderruimte of in een lekkere leesstoel.
Op de eerste etage van het kantoor wordt hard gewerkt aan de voltooiing van zeven clubhuizen, die zijn ontworpen door zeven kunstenaars. Het weefhuis bijvoorbeeld, geïnspireerd op Tilburg-textielstad, en de huyskamer, waar enorme stoelen staan met grote 'oren' en wand-en vloerkleden in oud-hollands patroon.
Het barst op deze verdieping van de verrassingen. Een vergaderzaal met een tafel waarop een groot vloerkleed ligt, waarboven toch heel serieuze gezichten zitten te vergaderen. Een smetteloos witte kamer met een witte tafel, stoelen, lampen en wanden van zacht wit plastic, die eruitziet als een kraamkamer van ideeën. Een zaal met haast middeleeuwse wandkleden en natuurlijk een ruimte met een biljarttafel en een dartbord, en zitjes met televisies waarop CNN te zien is. En overal mensen die met elkaar overleggen, die met z'n allen achter een computerscherm zitten en duidelijk aan het werk zijn.
Vrijheid, Vertrouwen, Verantwoordelijkheid, Verbondenheid. Dat zijn de vier V's van de filosofie van Interpolis. Het zijn woorden waarover je met Kick van der Pol uren kunt praten. Uit alles blijkt dat hij en Interpolis deze filosofie waar willen maken. Niet alleen in een gewaagd kantoorconcept, maar ook in de omgang met klanten en met medewerkers. "Onze basis is vertrouwen, en daar tegenover staat eenzelfde dosis verantwoordelijkheid. Alles wordt gemeten. Het een kan niet zonder het ander. Ons motto is 'Interpolis - glashelder'. Dat vraagt om een heldere manier van werken. En wij zijn er nu druk mee bezig om vast te stellen wat dat precies inhoudt."
Het is in ieder geval een stijl die veel aandacht trekt. In het gebouw begint de ene na de andere rondleiding. Scholieren, studenten, vrouwengroepen en ondernemers komen het Tilburgse fenomeen bekijken. En elke verandering of vernieuwing levert steeds weer een massa free publicity op voor de verzekeraar, want ook de pers laat zich graag rondleiden. Geen wonder dat Kick van der Pol grijnzend rondloopt.
Is dit nu Het Ideaal van werkgevers en werknemers?
"We horen vaak van bedrijven die dit concept willen overnemen. Maar het houdt veel meer in dan meubeltjes op een bepaalde manier neerzetten. Je moet het heel goed doordenken en het in alles doorvoeren. Alleen dan levert zo'n concept het gewenste resultaat op."
Voor Interpolis is dat resultaat heel concreet. Er zijn minder werkplekken dan werknemers, de ruimte wordt bijzonder effectief gebruikt, de motivatie van medewerkers is hoog en de klanttevredenheid stijgt. Maar volmaakt is het natuurlijk niet. Dat zal Van der Pol in ieder geval nooit zeggen, daar is hij nog te calvinistisch voor.
"Ik ben streng gereformeerd opgevoed. Streng, maar wel heel vrolijk. Ik ben de middelste van vijf. We mochten niet dansen en geen huiswerk op zondag maken. En we gingen absoluut niet om met katholieken of socialisten. Maar er werd veel gelachen en altijd gediscussieerd. Ook 's zondags na de kerk. Of de ene of de andere dominee gelijk had. Toen ik vijftien was, overleed mijn vader. Dat was een vreselijke ervaring. Heeft een enorme impact op mijn leven gehad."
"Ik was lid van Arjos (de jongerenbeweging van de Antirevolutionaire Partij; red.), daar werd ook altijd fel gedebatteerd. Maar op een dag ging ik als gereformeerde jongen met de katholieke jongeren van de KVP mee naar Straatsburg. Dat was één groot feest. Toen heb ik besloten dat ik de serieusheid en de wil om te weten van de gereformeerden zou gaan combineren met de feestelijkheid van de katholieken. En dat is me tot op vandaag heel goed bevallen."
"Maar gelovig ben ik niet meer. Het geloof is een heel complex dat bij elkaar wordt gehouden door schuldgevoelens. Het hele zondagse gebeuren was met angst omgeven. Bovendien vind ik het heel aanmatigend om te denken dat je weet hoe de wereld in elkaar zit; dat je in contact staat met hogere machten. Dat geloof ik gewoon niet. Ik kan wel onder de indruk raken van alles wat zich afspeelt in de enorme werkelijkheid van het heelal. Al die miljoenen sterren en dampkringen. De aarde is daar maar een heel klein onderdeeltje van. Wij weten heus niet hoe het echt in elkaar zit. Ik weet zeker dat ik het niet weet."
Bent u tevreden over wat u heeft bereikt?
"Ja, ik ben erg tevreden, maar ik heb ook heel veel geluk gehad. Bovendien ben ik een opgewekt mens, ik ga altijd fluitend naar mijn werk. Ik kan ook van kleine dingen genieten. Hoewel, wat is klein? Mooie wolken, een boek van twintig euro dat me drie weekenden bezig houdt."
Bent u altijd zo blij?
"Absoluut niet. Nee, dat zou echt een verkeerd beeld zijn. Ik kan ook heel goed boos worden. En ik maak natuurlijk ook lastige dingen mee. Maar daar houd ik juist wel van. Ik fiets graag met tegenwind. Ik ben een aartsoptimist. Je kunt geen probleem verzinnen waar geen twee oplossingen voor zijn."
"Wat ik altijd gedaan heb, is heel intensief, zeg maar slopend leven. Mijn vader is maar 48 geworden, dus... ik wilde alle tijd benutten. Tot twee jaar geleden hield ik bij in welke landen van de wereld ik nog niet was geweest. Maar nu niet meer. Vergeleken met tien jaar geleden ben ik een stuk rustiger geworden."
Heeft dat u plezieriger in de omgang gemaakt?
"Vast. We hebben een paar keer de 360-graden feedback-test gedaan. Daarbij krijg je te horen hoe collega's en medewerkers over je denken. Daaruit komt onder meer naar voren wat je absoluut wel en absoluut niet moet veranderen. Wat ik niet moet veranderen: mijn enthousiasme en mijn drive. En wat ik wel moet veranderen: ik moet rustiger worden. Klinkt dat niet tegenstrijdig? Ik moet dus rustiger worden zonder op mijn enthousiasme in te leveren. Ontwikkelpunten zijn altijd met sterke punten verbonden. Het is belangrijk dat ik leer wat meer afstand te nemen van mijn werk, meer rust te nemen, wat minder scherp te zijn. Daardoor neemt de effectiviteit alleen maar toe. Ja, ik leer heel veel bij Interpolis, die relaxte bedrijfscultuur is wel goed voor mij."
Bij Interpolis wordt vaak gesproken over bezieling en zingeving. Waar haalt u voor uw werk de inspiratie vandaan?
"Ik vind het gewoon leuk. Ik wil iets doen wat ik maatschappelijk nuttig vind. Verzekeringen, pensioenen en arbodiensten zijn dat. Interpolis is een coöperatieve instelling. Wij zijn erg verbonden met onze klanten. Hiervoor werkte ik bij GUO en bij Relan, dat waren uitvoeringsinstituten van de sociale zekerheid. Al heeft de overheid daar geweldig mee gesold en werd het werk steeds weer bij onze handen afgebroken, het was maatschappelijk relevant. Ik wil graag iets met andere mensen tot stand brengen. Daar krijg ik veel energie van."
En waarom bent u topmanager geworden?
"Tsja. Wat is de algemene eigenschap die alle managers verbindt? Ik denk dat ze allemaal in hun jeugd wel iets traumatisch hebben meegemaakt. Dat ze jong volwassen moesten zijn en blijkbaar hebben geleerd daar goed mee om te gaan. Maar het heeft ook zeker met ijdelheid te maken. Alle mannen zijn ijdel. Dat is hun achilleshiel. Ik wil het goed doen. En als anderen zeggen dat ze me goed vinden, leg ik voor mezelf de lat toch weer hoger."
Heeft het ook iets met idealen te maken?
"Dat weet ik niet. Die topmanagers die miljoenen verzamelen, zijn dat mensen met idealen? Ik begrijp dat overigens helemaal niet. Als je 5 miljoen hebt, schijn je het niet meer op te kunnen maken. En toch zijn er mensen die nóg meer willen. Geld is een soort verslaving, net als drugs. Ik kijk daar echt op neer."
Motiveren
Hij is iemand met uitgesproken meningen, in de orde van het gezonde-boerenverstand. Hij staat met beide benen op de grond. Van jongs af aan was hij zeer geïnteresseerd in politiek. Hij studeerde economie aan de Vrije Universiteit. Zijn hoofdvakken waren sociale psychologie en openbare financiën. Eigenlijk vond hij de psychologische vakken het leukst. Nog steeds vindt hij het interessantste deel van zijn werk mensen te motiveren. "Dat is wat je kunt beïnvloeden. De beurs kun je nauwelijks beïnvloeden."
Hij promoveerde in 1982 op 'Klassieke theorieën over de inkomensverdeling'. Aan zijn studententijd heeft hij een eetclubje overgehouden met onder meer VVD-leider Zalm en Henk Brouwer, directeur van De Nederlandsche Bank. Hij volgt de politiek nog steeds met grote belangstelling én met ergernis, maar hij overweegt nooit om zelf nog eens de politiek in te gaan. "Ik houd er te veel van om te zeggen wat ik denk. Het Nederlandse bestuur is om over te huilen. Ik heb dat dus bij Relan meegemaakt. Had je net iets opgebouwd, werd het beleid weer veranderd. Bij de Nederlandse Spoorwegen heb je hetzelfde gezien. De overheid zou zich eens zo moeten verantwoorden zoals managers en bedrijven zich moeten verantwoorden! Ik begrijp wel dat het zo gaat, maar het is onmogelijk om daarmee te werken."
Elke ochtend vertrekt hij om zeven uur van zijn huis in Voorhout naar Tilburg in een auto met chauffeur. Anderhalf uur rijden, maar in de auto werkt hij stapels papier door. Als hij thuis is, wil hij zijn werk eigenlijk achter zich laten. Dan wil hij tijd hebben voor zijn gezin: zijn vrouw en drie zonen tussen de dertien en de achttien, en voor andere dingen. Hij scheidt zijn werk strikt van zijn privé-leven.
Vroeger wisten zijn kinderen niet eens wat hij precies deed. Ook niet dat hij directeur was. "Dat had ik ze nooit verteld. Ik wilde het 'gewoon' houden. Ze dachten dat het hoofd algemene zaken die wel eens bij ons langs kwam de baas was."
Maar er was een luxe die hij hen niet wilde onthouden: reizen. "Elke zomer gaan we een maand reizen. Dat hebben we altijd gedaan. Vooral door Azië: Thailand, Cambodja, Birma, Vietnam, Laos. Dat vinden we allemaal fantastisch. We boeken de heenreis naar een bepaalde stad en de terugreis vanaf een andere, de rest zien we daar wel. Ik wilde mijn jongens leren reizen. Ze moeten weten hoe het is om twintig uur in een hobbelbus te zitten. In Nederland zijn we zo gewend aan water en elektriciteit, in andere landen is dat helemaal niet zo gewoon."
Reizen is zijn grootste hobby. Naast paardrijden en hardlopen. "Ik wil altijd blijven reizen. Zeker als ik oud ben. Ik ben van plan heel lang actief te blijven, en dan ga ik dus heel veel reizen en nog wat studeren. Managementtheorieën bijvoorbeeld. En ik zou graag eens analyseren wat er allemaal gebeurt in de sociale zekerheid, en hoe het gaat met de ontwikkeling van het pensioenstelsel. Maar zo ver is het nog lang niet! Ik ben net directievoorzitter van Interpolis, ik wil hier nog heel lang blijven."
Heeft u wel eens tijd om niets te doen?
Met iets van zelfkennis: "Nee te weinig. Dat doe ik te weinig. En dat zou ook best eens goed zijn."
C.V. Kick van der Pol
| 1949 | Geboren in Alphen aan den Rijn |
| 1967 | diploma HBS-B |
| 1974 | Afgestudeerd in economie aan de Vrije Universiteit |
| 1982 | Promotie aan de VU |
| 1983 | Secretaris Sociale Zaken Landbouwschap |
| 1987 | Algemeen directeur Agrarische Sociale Fondsen |
| 1991 | Algemeen directeur Bedrijfsvereniging voor Tabaksverwerkende en Agrarische bedrijven |
| 1992 | Voorzitter directie GUO |
| 1996 | Voorzitter raad van bestuur Sigas GUO Groep (SGG) |
| 1998 | Voorzitter hoofddirectie Relan |
| 2001 | Lid hoofddirectie Interpolis NV |
| 2002 | Voorzitter hoofddirectie Interpolis NV |
| 1996 - heden | Penningmeester Nederlands Architectuur Instituut |
| 2003 | lid van 'Het werkend perspectief', SZW-commissie over de aanpak van ziekteverzuim en WAO |
Corien Lambregtse
forum@vno-ncw.nl