In 1981 presenteerde de Adviescommissie inzake het industriebeleid, onder leiding van Shell-topman Gerrit Wagner het rapport 'Een nieuw industrieel elan'. Het rapport gaf een analyse van de kwalen van de Nederlandse economie: loonkosten die sneller stegen dat de arbeidsproductiviteit en een onbeheerste ontwikkeling van de collectieve uitgaven. De werkgevers zagen het rapport als een belangrijke steun in de rug.
De ernst van de situatie bracht FNV-voorzitter Wim Kok en de voorzitter van het Verbond Nederlandse Ondernemingen (VNO) Chris van Veen er na informeel overleg toe een akkoord te sluiten. De overheid zou de druk van de collectieve lasten verminderen, de vakbeweging zou in zijn cao-eisen meer rekening houden met het noodzakelijke rendementsherstel van bedrijven en werkgevers zouden bijdragen aan een betere verdeling van het beschikbare werk. Aan dat laatste hebben veel bedrijven en bedrijfstakken tot de dag van vandaag hun atv-dagen te danken.
Bertelsmann-prijsDe Nederlandse economie en werkgelegenheid herstelden zich en in de jaren negentig keek het buitenland met bewondering naar het Nederlandse 'poldermodel'. Het leverde de Stichting van de Arbeid in 1997 zelfs de prestigieuze Duitse Bertelsmann-prijs op.
In de jaren tachtig spraken werkgevers en werknemers ook steeds vaker over maatschappelijke doelen zoals het terugdringen van werkloosheid onder jongeren en etnische minderheden, over vermindering van het ziekteverzuim en over de groeiende kosten van de sociale uitkeringen. In 1985 ging 32,6 procent van het nationaal inkomen op aan uitkeringen. Vooral over de WAO, de arbeidsongeschiktheidswet, werd fel gediscussieerd.
Ook op economisch terrein kregen ondernemersorganisaties te maken met nieuwe thema’s. Een thema dat zich zeker na de presentatie van het eerste Nationale Milieubeleidsplan in 1989 steeds meer opdrong aan het bedrijfsleven was het milieu. Voor de verbetering van het milieu en de aanpak van de problemen - zure regen, drijfgassen, CO2-uitstoot, zwerfaval, verpakkingen - doet de overheid steeds vaker een beroep op de bedrijven. Ook kondigt de overheid maatregelen af die gevolgen hebben voor het bedrijfsleven.
«1960-1980: Polarisatie |
1990-heden: VNO en NCW fuseren»