26-01-2012 - De FNV gooit het roer om. De grootste vakcentrale van Nederland ‘heft zichzelf op’ en de komende maanden gaat een commissie onder leiding van Kamerlid Jetta Klijnsma nadenken over wat ervoor in de plaats kan komen. Wat moet die nieuwe vakbeweging gaan doen?
Joris van der Waart / Gleijm & Van der Waart (communicatie) / Eindhoven
'Niet rollebollend over straat'
'Mijn beeld is dat de bonden nogal eenzijdig zijn samengesteld met een oververtegenwoordiging van oudere, blanke mannen. Om serieuzer genomen te worden, zullen ze meer vrouwen, jongeren, allochtonen en gehandicapten moeten verleiden om lid te worden. Door het aanbieden van zaken als verzekeringen, opleidingen, inkoopvoordelen en juridisch advies kunnen ze aantrekkelijker worden voor die groepen. Sommige vakbonden doen dat al, maar het kan meer en ze moeten het beter uitdragen. Ze moeten echt het maatje van de werknemer worden.’
‘Om de bonden hangt nu nog te vaak een wat negatieve geur: stakingen, barricades, het neigt allemaal een beetje naar het agressieve. Ik zeg absoluut niet dat de nieuwe vakbeweging nooit meer mag staken, maar als ze het doet, moet ze wel klip en klaar aantonen dat het om een echte misstand gaat. Waar ze in elk geval mee moeten ophouden, is rollebollend met elkaar over straat gaan.'
Esther Raats-Coster / Zzp'er / Den Haag
'Meer gaan coachen'
'Werknemers willen steeds meer zelfredzaamheid en de bonden moeten daar op inspringen. Ze moeten dus niet meer alleen wat brullen over verworven rechten, maar ook een coachende rol willen spelen. Daarbij moeten ze differentiëren tussen verschillende groepen als kenniswerkers, handwerkers en leeftijdscategorieën. Voor oudere leden zal het vooral gaan over de vraag hoe ze gemotiveerd kunnen blijven en aantrekkelijk voor werkgevers. Voor jongeren ligt de nadruk meer op wat ze nodig hebben voor een optimaal functioneren. Dat gaat verder dan de traditionele arbeidsomstandigheden: een kind van 10 heeft tegenwoordig vaak al een pc met meer mogelijkheden dan de gemiddelde werknemer.’
‘De bonden moeten jongeren ook een steviger positie geven in de pensioendiscussie. Als zij nu niet volop mee kunnen praten, mogen ze straks de rekening betalen. Voor zzp'ers zie ik geen plek in de nieuwe vakbeweging. Mensen die voor eigen rekening en risico werken, zijn ondernemers en verschillen fundamenteel van mensen die in loondienst zijn.'
John Martens / Martens & Zoon (rioleringen en leidingsystemen) / Oosterhout
'Vaker naar lange termijn kijken'
'De vakbonden hebben een duidelijke achterban die belangen heeft waar je als ondernemer op de een of andere manier toch wel mee te maken krijgt. Dat die individuele belangen op een hoger niveau bij elkaar komen, is alleen maar goed. Dan zijn de ergste emoties eraf en kun je makkelijker afspraken maken. Het is handiger om met één partij over loonsverhogingen te vechten dan wanneer je honderden verschillende minigevechtjes moet voeren.’
'De nieuwe vakbeweging zal wel verder moeten kijken dan de wensen van het traditionele ledenbestand: de blanke 50-plusmannen. Dat heeft ze de laatste jaren te weinig gedaan waardoor ze een van de meest conservatieve bewegingen is geworden die zo'n beetje tegen elke vernieuwing was. Daardoor werd ze ook minder aantrekkelijk voor nieuwe doelgroepen. Versoepeling van het ontslagrecht gaat misschien in tegen het belang van de oudere werknemer, maar het is wel beter voor de jongere voor wie het belangrijk is dat de Nederlandse economie sterkt blijft.'
Jan Buevink
buevink@vno-ncw.nl