27-02-2003 - De overheid remt de ontwikkeling van biotechnologie. Daardoor worden de kansen die deze technologie biedt onvoldoende benut. Daar moet snel iets aan veranderen. De aanbevelingen van de WRR kunnen daarbij een leidraad zijn.
Het advies Beslissen over biotechnologie van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) bevestigt het nog eens: het biotechnologiebeleid van de overheid is tegenstrijdig. Daardoor weten bedrijven en burgers niet waar ze aan toe zijn. Jammer, want het advies van de Raad laat er geen misverstand over bestaan: biotechnologie biedt grote kansen op veel terreinen en met de risico's valt het wel mee.
De WRR concludeert dat gezondheidsrisico's geen specifiek probleem vormen. Zo is er geen enkele reden om te veronderstellen dat genetisch gemodificeerde voedselingrediënten meer gezondheidsrisico's met zich meebrengen dan ander voedsel. En ten aanzien van het milieu zijn er naast risico's en onzekerheden ook kansen voor een milieuvriendelijker manier van produceren.
Terecht stelt de raad dat de overheid de afzonderlijke toepassingen van biotechnologie moet beoordelen aan de hand van ethische afwegingen en risico's. Mits daarbij ook alle positieve aspecten worden meegewogen.
Uit het hart gegrepen, is de uitspraak dat het octrooirecht er niet is om ethische kwesties te regelen. Net als het standpunt dat na Europese besluitvorming over EU-richtlijnen hierover niet nog eens een nationale discussie moet worden gevoerd - zoals bij de (nog steeds niet ingevoerde) EU-richtlijn voor de octrooiering van biotechnologische uitvindingen.
Eén kanttekening moet worden gemaakt bij de aanbeveling van de raad om de controle op voedings- en geneesmiddelen onder te brengen bij één autoriteit. Deze aanbeveling gaat in tegen de ontwikkelingen op Europees niveau. Bovendien zijn de voordelen ervan vooralsnog onduidelijk.
De WRR pleit in zijn advies voor een 'virtueel kennisinstituut' voor biotechnologie dat alle kennis in de maatschappij toegankelijk moet maken. Dit idee vraagt natuurlijk om nadere uitwerking, maar het uitgangspunt is goed. Helder en eenduidig overheidsbeleid voor communicatie over nieuwe ontwikkelingen is van groot belang.
Aan het nieuwe kabinet de schone taak de aanbevelingen van het adviesorgaan te vertalen naar beleid. Het kabinet moet daadwerkelijk beslissen over biotechnologie en zorgen voor wet- en regelgeving die Nederlandse bedrijven in staat stelt internationaal te concurreren. De tijd van remmen en gas geven tegelijk moet nu eens voorbij zijn.
Arthur ten Wolde
wolde@vno-ncw.nl