Op de barricaden voor een snelweg

18-06-2009 - De besluitvorming rond de aanleg van de A4 tussen Delft en Schiedam nadert zijn ontknoping. De ondernemers in de regio halen alles uit de kast om ervoor te zorgen dat die ontbrekende zeven kilometer snelweg er na vijftig jaar eindelijk komt. 'A4 Midden-Delfland Nu!'

Tijdens de druilerige ochtendspits worden automobilisten op de A13 tussen Rotterdam en Den Haag die het Esso-pompstation aandoen, opgevangen door een vliegende brigade van ondernemend Nederland. Het zijn medewerkers van VNO-NCW West die actievoeren voor de aanleg van de A4 Midden-Delfland. Gehuld in felgele veiligheidshesjes vragen zij tankende automobilisten of zij zich willen laten registreren als 'Vriend van de A4'. Aan de overkant van de snelweg staan ze bij de Texaco-pomp. Naast 'West' nemen ook directeuren van vervoersorganisaties en de Kamers van Koophandel aan de actie deel, net als de Schiedamse ondernemer Thom van der Boon, een van de initiators van de Stichting Vrienden van de A4.

Wijnand van Zanten van brancheorganisatie Transport en Logistiek Nederland heeft na drie uur flyeren al een heel pakket handtekeningen onder zijn arm. "Van de mensen die ik benader, doet 90 procent mee. En die andere 10 procent doet alleen maar niet mee omdat ze geen tijd hebben. Die weg moet er komen, dat gevoel leeft breed in deze regio."

Frank van Doorn, zelfstandig ondernemer uit Breda, is een van de ondertekenaars. Hij valt op met zijn overkapte motor. "Ik kan ermee tussen de auto's in de file slalommen, maar dat blijft toch gevaarlijk. Ik heb liever dat het wegennet wordt uitgebreid. Dat zit al jaren in het slop. Ik heb wel de indruk dat dit kabinet er harder aan trekt. Meer wegen zijn economisch noodzakelijk. Niet dat het land blind met asfalt moet worden bedekt, maar daar zijn voldoende democratische procedures voor."

Zandlichaam

Ondernemers die met spandoeken, flyers en petities in de weer zijn: wat maakt zoveel activisme los? Zeven kilometer snelweg. Of beter: ontbrekende snelweg. Het is het laatste stukje A4 tussen Delft en Schiedam. Het – met gras begroeide – zandlichaam ligt er al sinds eind jaren zestig, maar het asfalt laat nog altijd op zich wachten.

Daarin lijkt eindelijk een einde te komen. Na meer dan vijftig jaar soebatten heeft verkeersminister Camiel Eurlings zich voorgenomen om de laatste minister te zijn die zich over de doortrekking van de A4 buigt. Dit najaar wil hij de knoop doorhakken. Als de verdere procedure vlotjes verloopt, kan het ontbrekende deel ergens tussen 2011 en 2015 worden aangelegd. En heeft het verkeer eindelijk een alternatief voor de A13 tussen Den Haag en Rotterdam, nu een van de drukste en filegevoelige snelwegen in Nederland.

Het is het bedrijfsleven er dus veel aan gelegen om te zorgen dat het deze keer lukt. VNO-NCW West heeft zich over dit 'project' ontfermt. Daarnaast zijn er lokale initiatieven, zoals Vrienden van de A4. Thom van der Boon, die een groothandel in kampeerartikelen heeft: "Bij inspraakrondes hoor je vooral de tegenstanders. Wij willen dat de voorstanders van zich laten horen. Zij kunnen zich op onze website – www.a4middendelfland.nl – aanmelden als vriend van de A4. De teller staat inmiddels op meer dan achtduizend vrienden."

Hij was zelf onlangs op een inspraakavond in Schiedam, waar slechts vijftig belangstellenden zich hadden verzameld in Theater aan de Schie. Terwijl de informatieavonden in maart nog honderden bezoekers trokken. De vijftig in Schiedam konden vragen stellen en een officiële verklaring afleggen. Van der Boon bedankte voor die eer. "In debat gaan heeft geen zin op zo'n bijeenkomst. De tegenstanders overtuig ik toch niet. Ik geef mijn mening aan Rijkswaterstaat wel schriftelijk."

Wat in zijn ogen wél zin heeft, was de rit in een vrachtwagen over de A13 die hij onlangs maakte met de directeur van de Milieufederatie Zuid-Holland. Van der Boon wilde haar laten zien hoe het verkeer daar vastloopt. "Precies op dat moment botsen twee auto's voor ons op elkaar en staan we muurvast op de enige snelweg tussen mainport Amsterdam en mainport Rotterdam. Duidelijker kan ik het niet maken."

Natuurfoto's

Tijdens de inspraakavond in Schiedam, waar directeur VNO-NCW West Bert Mooren niet te beroerd was om bij de ingang flyers uit te delen, kwamen vooral de tegenstanders van de A4-variant aan het woord. Een gezin dat zich zorgen maakte over de bereikbaarheid van het recreatiegebied Midden-Delfland. Een inwoonster van Schipluiden die een presentatie met natuurfoto's had gemaakt. De wethouder Verkeer en Vervoer van Schiedam die zich tegen de A4 keerde en het eigen Deltaplan Duurzame Bereikbaarheid bepleitte. En 'eenmansactivist' Ben van der Chijs, die verschillende inspraakavonden heeft bezocht om zijn boodschap met vuur te verkondigen: geen van beide varianten kiezen, maar een snelweg door het Westland en een tunnel onder de Waterweg.

Medewerkers van Rijkswaterstaat probeerden zoveel mogelijk zorgen, twijfels en vragen weg te nemen. Ja, de A4 zal voldoen aan de fijnstofnormen. Alleen bij de tunnelmonden in het deel tussen Schiedam en Vlaardingen zullen extra maatregelen worden genomen. Nee, het doortrekken van de snelweg zal de files niet oplossen. Het blijft druk op de weg, maar het verkeer kan wel beter doorstromen. Niets doen is geen optie, al was het maar vanwege het sluipverkeer dat het gebied 'vervuilt'. En de snelweg door het Westland kan op termijn een "prima oplossing zijn voor een ander probleem", namelijk de behoefte aan een snelle verbinding met de toekomstige Tweede Maasvlakte.

Op de zesde en laatste inspraakavond in Delft roerden de voorstanders zich ook. Zoals Herwi Rijsdijk van Agri Business Centrum Westland. Hij sprak namens de 75 bedrijven op het terrein van de voormalige groenteveiling. "Het doortrekken van de A4 is noodzakelijk voor een snelle aan- en afvoer van versproducten", zei hij. "De lokale wegenstructuur in het Westland is als gevolg van de groei van de tuinbouw niet meer in staat om de enorme verkeersstromen te verwerken."

De tegengeluiden die Rijsdijk in Delft hoorde, waren te verwachten volgens hem. "Maar af en toe slaat je toch de angst om het hart: laten ze er niet nog een keer een vertraging uitslepen."

Goed gevoel

Deze week is de inspraakronde afgesloten. En daarmee voorlopig ook de acties van ondernemend Nederland. De handtekeningenactie werd in de laatste weken nog wel kracht bijgezet door spandoeken die bij een aantal bedrijven verschenen. Zoals bij Van Daalen Transport in het Westlandse Maasdijk. Daar hing een spandoek aan een vrachtwagen op de parkeerplaats. Directeur-eigenaar Aad van Daalen kreeg louter positieve reacties. "Wie kan er in deze regio tegen zijn, vraag ik me af. Alhoewel ik me daar wel 's in vergis. Daarom is het belangrijk dat meer mensen actief worden en een positief signaal afgeven. Straks is de Tweede Kamer aan zet. Al die positieve signalen helpen minister Eurlings om door te pakken. Ik heb er wel een goed gevoel over."

Of de acties hebben geholpen, zal na de zomer blijken. Dan neemt Eurlings samen met minister Cramer van VROM een besluit: wordt het de A4 Midden-Delfland of de combinatie A13/A16? Niet dat daarna de race is gelopen. Een kink in de kabel – een rekenfout, strengere Europese milieuregels, de val van het kabinet - blijft altijd mogelijk. Maar Rob de Vree, als beleidssecretaris bij VNO-NCW West nauw betrokken bij de acties, heeft er wel vertrouwen in. "Het moet wel heel gek lopen als er nu nog iets verandert. Voor de zekerheid vragen we regelmatig aan Rijkswaterstaat of ze alles goed hebben gecheckt. Want zover zijn we in al die jaren nog nooit gekomen sinds de aanleg van het zandlichaam."

Wie van de twee ?

Op naar een besluit

50 Jaar plannen en praten

Paul Scheer
forum@vno-ncw.nl

Tags: infrastructuur