04-10-2007 - Als het aan de regering Balkenende ligt, wordt een herzien Europees Verdrag niet nóg een keer in een referendum voorgelegd. Een dappere, maar vooral ook een logische beslissing.
Politici die niet meteen omvallen als ze een keer een boze e-mail uit de achterban krijgen, dát is wat Nederland nodig heeft. Door zich vierkant achter het aangepaste Europese Verdrag te stellen, laat dit kabinet zich van z'n sterkste kant zien. Nu kan de politieke discussie eindelijk over inhoudelijke onderwerp gevoerd worden, over energiebeleid bijvoorbeeld. De Europese politiek is lang genoeg gegijzeld geweest door 'boe-roepers'. De tekst van de Europese Grondwet (die trouwens op democratische wijze tot stand was gekomen, na langdurige onderhandelingen door Kamerleden, Europarlementariërs en regeringsvertegenwoordigers uit 27 EU-landen) is in 2005 door de Nederlandse kiezer weggestemd. Oké, dat was een harde dobber en dus kon de regering niet anders dan met het Nederlandse wensenlijstje naar Brussel gaan en aanpassingen in het verdrag te eisen. Bijna alle punten werden binnengehaald: het nieuwe verdrag is niet langer een Grondwettelijk verdrag dat een Europese superstaat pretendeert, maar alleen nog een wijzigingsverdrag ten opzichte van de bestaande Europese Verdragen van Rome, Maastricht en Nice. Alle pretentieuze Grondwetsfranje - het volkslied, de vlag - worden uit de herziene tekst geschrapt (iets waar het Europees Parlement nu nog steeds boos over is). Over typisch Nederlandse voorzieningen zoals ons zorgstelsel en ons systeem van woningcorporaties bepaalt Nederland in laatste instantie zélf of die onder de Europese concurrentieregels zullen vallen. Andere belangrijke dingen die in de oude tekst waren afgesproken, blijven gelukkig wel overeind: meer democratische macht voor het Europees Parlement, ook op onderwerpen waarop het nu nog geen medebeslissingrecht heeft (zoals de landbouwbegroting, zo'n 40 procent van het totale budget) en de mogelijkheid voor nationale parlementen om in te grijpen als een Europees wetsvoorstel niet deugt. En natuurlijk betere besluitvorming op het niveau van de Raad van Ministers. Voor liefhebbers van directe democratie zit er in de nieuwe verdragstekst de mogelijkheid van een burgerinitiatief.
De regering heeft afgelopen zomer het onderste uit de kan proberen te halen. Andere EU-landen reageerden verbolgen op de veranderingen die Balkenende en Timmermans eisten. Er ligt nu een tekst voor die met pijn en moeite is aangepast. Nóg een aanpassingsronde zit er niet in: dat zou door de andere landen niet geaccepteerd worden. Het is daarom onzinnig om dit onderhandelingsresultaat opnieuw tot inzet te maken van een ongeleide volksstemming, waarbij de argumenten weer alle kanten op schieten. Dat dat gebeurt bij referenda bleek wel in 2005, toen veel tegenstemmen in werkelijkheid gericht bleken tegen de zittende regering. Een referendum kan een goed instrument zijn voor eenduidige vragen, voor een omvangrijk pakket aan diverse verdragswijzigingen is het absoluut geen zinnig middel.
Redactie Forum
forum@vno-ncw.nl