29-01-2004 - De Nederlandse overheid wil de instroom van werknemers uit de nieuwe lidstaten van de Europese Unie begrenzen met een vergunningstelsel. Dat is een slecht idee.
Op 1 mei krijgt de EU er tien nieuwe lidstaten bij. Staatssecretaris Rutte van Sociale Zaken heeft vooruitlopend daarop aangekondigd dat hij de grenzen wil openstellen voor werknemers uit deze voornamelijk Oost-Europese landen. Het klinkt alsof daarmee eindelijk een punt wordt gezet achter de rompslomp verbonden aan de inzet van mensen uit deze landen.
Maar er zit wel een addertje onder het gras. In de nieuwe situatie moeten werkgevers net als nu een zogenoemde tewerkstellingsvergunning aanvragen. Het enige verschil met de oude situatie is dat niet meer wordt gekeken of andere werknemers uit Nederland of de EU het werk zouden kunnen doen, zoals nu het geval is.
Het handhaven van de tewerkstellingsvergunning staat haaks op een besluit van het kabinet-Kok II om een vrij verkeer van werknemers toe te laten. Rutte noemt als reden hiervoor, dat zo goed is te volgen hoe groot de toestroom van werknemers uit de nieuwe lidstaten is. Belangrijk, aldus de staatssecretaris, omdat de situatie sterk is veranderd.
De staatssecretaris stelt dat de arbeidsmarkt indertijd krap was. Er waren veel vacatures, terwijl nu sprake is van een groeiende werkloosheid. Bovendien is duidelijk geworden dat een aantal lidstaten gebruik maakt van de mogelijkheid om de toestroom van werknemers te beperken.
De argumenten van Rutte mogen op het eerste gezicht plausibel lijken, de werkelijkheid is anders. Oost-Europese werknemers zullen in toenemende mate nodig zijn voor het vervullen van vacatures, ook in Nederland. Door het wegvallen van de verplichte arbeidstoets is een vergunningplicht niet meer dan een registratieplicht ten dienste van de overheid. Zo blijft het papierwerk, juist in een tijd dat de overheid de administratieve lasten voor ondernemers met een kwart wil verminderen.
De maatregel zou wel eens tot een heel andere beweging kunnen leiden. Nu al verplaatsen bedrijven hun activiteiten naar Oost-Europa vanwege de lagere loonkosten. Tot nu toe gingen bedrijven ervan uit dat de grenzen open zouden gaan. Handhaving van tewerkstellingsvergunningen zou een reden temeer kunnen zijn om de stap naar Oost-Europa alsnog te maken. Dat kan nooit de bedoeling zijn.
www.vno-ncw.nl (dossier Arbeidsmigratie)
forum@vno-ncw.nl